TRẦN H SA

Tác giả Henry Chandonnet..... 14/10/2026....Business Insider via MS N.

Elon Musk nói rằng ông ấy có "một chút rối loạn tâm thần mạng."

Musk cho biết ông đã trải qua chứng rối loạn tâm thần AI khoảng sáu lần trong năm qua.

Nhiều lãnh đạo công nghệ đã biến chứng rối loạn tâm thần AI thành một huy hiệu danh dự.

AI đang khiến Elon Musk rối loạn.

CEO Tesla đã nói về những điều kỳ diệu của AI trong một cuộc phỏng vấn tại sự kiện X Takeover vào hôm thứ Bảy. Rồi anh ta nói với một giọng điệu suy tư hiếm thấy.

Musk nói, "Tôi bị một chút rối loạn tâm thần mạng. Có thể là rất nhiều."

Trong suốt năm qua, Musk nói rằng ông đã trải qua "chứng rối loạn tâm thần AI hoặc SI" — ám chỉ việc Tổng thống Donald Trump đổi tên trí tuệ nhân tạo thành siêu trí tuệ — "có lẽ khoảng nửa tá lần."

Rối loạn tâm thần AI, không phải là một thuật ngữ lâm sàng, không có định nghĩa cố định, nhưng nó thường được gọi khi việc xử dụng AI lặp đi lặp lại làm sâu sắc thêm ảo tưởng của người dùng. Nó cũng từng được dùng như một lời xúc phạm nhắm vào những người làm công nghệ đã tin tưởng AI một cách mù quáng, và xử dụng AI ở mức độ cực đoan. Một số bác sĩ tâm thần cũng xem đó là một tình trạng sức khỏe tâm thần khi AI ảnh hưởng tiêu cực đến các điểm yếu đã có sẵn.

Kể từ đó, một số chuyên gia công nghệ đã đổi tên chứng rối loạn tâm thần AI (AI  psychosis) thành một huy hiệu danh dự. Tại một bữa tiệc hồi tháng Năm, người tham dự hô vang: "Một, hai, ba - RỐI LOẠN TÂM THẦN AI !"

Nhà đầu tư mạo hiểm Marc Andreessen đã ủng hộ AIPAAS — "xem Rối loạn tâm thần AI như một dịch vụ" — và gọi đối lập của chứng rối loạn tâm thần này là "AI cope." (Bảo vệ AI quá mức).

Giám đốc điều hành Y Combinator (một chương trình tăng tốc khởi nghiệp  và quỹ đầu tư mạo hiểm nổi tiếng thế giới có trụ sở tại Mỹ), Garry Tan, đã đùa vào tháng Ba: "Tôi bị rối loạn tâm thần mạng, nhưng tôi nghĩ một phần ba các CEO mà tôi biết cũng mắc phải."

Gần đây hơn, Giám đốc Kỹ thuật (CTO) Palantir, Shyam Sankar đã nhắc đến các nhà nghiên cứu AI bắt đầu hút thuốc, vì họ kỳ vọng AI sẽ chữa khỏi ung thư. Đó là một ví dụ về cái mà ông gọi là "tâm thần phân liệt tập thể" ở Thung lũng Silicon.

Khái niệm "rối loạn tâm thần" (psychosis) về AI mà Musk nhắc đến xuất phát từ niềm tin của ông rằng AI có khả năng thấu hiểu cái đẹp. "Kiểu như: 'Ồ, AI mà cũng có gu thẩm mỹ tốt ư? Thật không thể tin nổi'", ông chia xẻ tại sự kiện hôm thứ Bảy.

Trước cuộc phỏng vấn vào thứ Bảy đó, Musk không thường xuyên đề cập đến khái niệm "rối loạn tâm thần" về AI. Tuy nhiên, chắc chắn là ông đã từng bắt gặp thuật ngữ này rồi.

Vào tháng Tư, Musk đã trả lời bài đăng X của Andreessen, ở đó ông viết rằng có ba trạng thái tồn tại: "Hưng phấn AI, Rối Loạn tâm thần AI và Rối Loạn tâm thần trong chính Rối Loạn tâm thần AI."

"Đúng vậy," Musk đáp.

Sam Altman nói rằng chúng ta đang ở điểm kỳ dị, một điểm mà AI vượt qua khả năng của con người và tự cải thiện bản thân nó.

Không phải ai cũng tin tưởng, dù AI đang tiến bộ rất nhanh.

"Tiến bộ nhanh không phải là điểm kỳ dị," Roman Yampolskiy, giáo sư khoa học máy tính, nói với Business Insider.

Sam Altman nói điểm kỳ dị đang ở đây. Không phải ai cũng đồng ý.

Điểm kỳ dị thường được dùng để mô tả một điểm mà AI tự cải thiện nhanh đến mức con người không còn có thể hiểu, dự đoán hay kiểm soát điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, một cách đáng tin cậy.

Altman, CEO của OpenAI, nói về điểm kỳ dị này trong một tập podcast "Relentless" phát sóng vào hôm thứ Bảy, "Tôi đã chờ đợi điều này cả đời, và tôi nghĩ nó sẽ tuyệt vời, vô cùng tích cực, tuyệt vời cho thế giới," 

Tuần trước, Elon Musk đã nói trong một bài đăng trên X rằng điểm kỳ dị đã đến, trong khi CEO Google, DeepMind, Demis Hassabis, nói vào tháng 5 rằng nhân loại đang đứng ở "chân núi của điểm kỳ dị.".

Tuy nhiên, phản ứng công khai từ các nhà lãnh đạo lớn nhất trong ngành công nghệ lại khá im lặng sau bình luận của Altman. Hầu hết những người nói chuyện với Business Insider đều cho rằng tiêu chuẩn đó vẫn chưa đạt được.

Stuart Russell, đồng tác giả cuốn "Artificial Intelligence: A Modern Approach," nói rằng chúng ta chưa đạt đến điểm kỳ dị và ông cũng không nghĩ Altman tin rằng chúng ta đã đạt được.

"Không, và Altman cũng vậy," Russell nói với Business Insider khi được hỏi liệu ông có tin chúng ta đã đạt đến điểm kỳ dị hay chưa.

Ông chỉ ra nhận xét của Altman hồi tháng trước rằng các hệ thống AI có thể thực hiện "một phần đáng kể" trong nghiên cứu của OpenAI vào tháng 3 năm 2028, một dòng thời gian mà Russell cho thấy điểm kỳ dị chưa đến.

Russell cũng phản bác tuyên bố của Altman vào tháng 1 năm 2025 rằng OpenAI biết cách xây dựng AI Tổng quát ( AGI) "theo cách chúng ta vẫn thường hiểu từ trước đến nay."

Russell nói, "Điều đó không đúng lúc đó và vẫn không đúng," 

"Nếu chúng ta đạt đến Điểm Kỳ dị trước khi có giải pháp chắc chắn cho vấn đề mất kiểm soát, thì gần như chắc chắn chúng ta sẽ mất kiểm soát," ông nói thêm.

Nick Bostrom, một triết gia sáng lập Viện Tương Lai của Nhân Loại tại Đại học Oxford (nay đã đóng cửa), nói rằng có thể không thể biết chính xác khi nào nhân loại vượt qua điểm kỳ dị.

Anh so sánh khoảnh khắc đó như rơi vào một hố đen.

Bostrom nói với Business Insider, "Đến một lúc nào đó, chúng lướt qua 'chân trời sự kiện' của hố đen, nghĩa là từ nay chúng sẽ mãi mãi tách biệt khỏi phần còn lại của vũ trụ. Nhưng từ góc nhìn của chính chúng, mọi thứ vẫn có vẻ như trước đây."

Bostrom cho biết AI đang cho thấy "những dấu hiệu đầu tiên" của việc tự cải thiện và tự nâng cấp bản thân chúng, với các hệ thống bắt đầu đóng góp ý nghĩa cho nghiên cứu AI. Ông nói một năng lực then chốt còn thiếu là học hỏi liên tục.

Ông nói, "xử dụng các hệ thống AI hiện tại giống như làm việc với một nhân viên xuất sắc và có trình độ học vấn cao, nhưng đó luôn là ngày làm việc đầu tiên của họ," 

_ Psychosis  chứng loạn thần hoặc rối loạn tâm thần là một tình trạng tâm lý nghiêm trọng, trong đó người bệnh bị mất kết nối với thực tại, không thể phân biệt được đâu là sự thật và đâu là ảo tưởng do tâm trí tạo ra.

--------------

_ Tác giả Henry Chandonnet..... 14/10/2026....Bisiness Insider via MS N.

_Trần H Sa lược dịch từ Business Insider via MS N.... 15/10/2026.