TRẦN H SA

Tác giả Zachary Basu.... 30/10/2026....AXIOS.

Các ông trùm doanh nghiệp Mỹ đã chào đón chiến thắng năm 2024 của Tổng thống Trump bằng những cam kết tài chính to lớn, họ cam kết đầu tư 12 con số (hàng ngàn tỷ) và những lời ca ngợi đầy ngưỡng mộ cho "Thời kỳ Hoàng kim" sắp tới của ông Trump.

_ Hai năm sau, trước thềm một làn sóng xanh tiềm tàng, Đảng Dân chủ đang chuẩn bị chào đón chính các nhà điều hành đó bằng một chồng trát đòi hầu tòa.

Tại sao nó quan trọng: Các CEO đã đặt cược danh tiếng và tài sản của mình vào sức bền lâu dài của MAGA, có thể phải dành hai năm cuối cùng của nhiệm kỳ Trump để bảo vệ các giao dịch của họ dưới lời tuyên thệ.

Tổng quan : Một Hạ viện do Đảng Dân chủ kiểm soát sẽ đưa chiến dịch chống lại quyền lực và tham nhũng của các tỷ phú vào sâu trong giới doanh nghiệp Mỹ, soi xét mối quan hệ giữa Tòa Bạch Ốc của Trump với các lãnh đạo doanh nghiệp đã theo đuổi ve vãn ông ta.

_ Các lãnh đạo doanh nghiệp hiện phải đối mặt với một sự cân bằng tinh tế : xây dựng lại quan hệ với Đảng Dân chủ trong khi tránh bị trả đũa bởi một tổng thống vẫn kiểm soát các hợp đồng, thuế quan và cơ quan quản lý liên bang.

_ Hiện tại, các công ty từng vội vàng tháo dỡ các chương trình DEI hoặc tài trợ cho các hoạt động xa hoa của Trump, đang thuê các nhà vận động hành lang của Đảng Dân chủ, chống lại chính quyền và tái khám phá những giá trị của sự hợp tác lưỡng đảng.

Phóng to: Elon Musk đang áp dụng cách tiếp cận đối đầu hơn. Tỷ phú này, người đã đổ 445 triệu đô la vào các siêu PAC của Đảng Cộng hòa chỉ trong chu kỳ bầu cử này, đã đe dọa trả đũa các đảng viên Dân chủ chuẩn bị điều tra đế chế kinh doanh rộng lớn và nhiệm kỳ tại Tòa Bạch Ốc của ông ta.

 DOGE: Là người đứng đầu ngắn ngủi sáng kiến cắt giảm chi phí của Trump, Musk đã làm suy yếu USAID, thúc đẩy sa thải hàng loạt nhân viên liên bang và cho đội ngũ của ông quyền truy cập vào các hệ thống nhạy cảm của chính phủ. Các nhà điều tra muốn biết liệu các công ty của ông có được hưởng lợi từ các hợp đồng hoặc quyết định quản lý khi ông nắm quyền trong Tòa Bạch Ốc hay không.

Ukraine: Là một nhà phê bình Tổng thống Volodymyr Zelensky gay gắt, Musk đã ra lệnh hạn chế Starlink làm gián đoạn liên lạc vệ tinh quân sự của Ukraine. Đảng Dân chủ hiện đang yêu cầu cung cấp hồ sơ các cuộc trao đổi của Musk với Trump và Vladimir Putin.

Bức tranh toàn cảnh: Trên khắp giới doanh nghiệp Mỹ, việc theo đuổi sự ưu ái của Trump đã để lại dấu vết từ các khoản quyên góp, những thỏa thuận và các nhượng bộ mà Đảng Dân chủ quyết tâm theo đuổi.

Những người thúc đẩy AI: Trump đã biến sự bùng nổ AI thành trọng tâm trong chương trình nghị sự kinh tế của mình, đồng thời trao cho các nhà lãnh đạo ngành này tầm ảnh hưởng đặc biệt đối với các quy định quản ly,́ và hoạt động xuất khẩu chip. Mark Zuckerberg của Meta, người đã đặt ra khuôn mẫu cho sự hòa giải giữa  các tập đoàn Mỹ với MAGA, là một trong những lãnh đạo AI có khả năng bị soi xét vì đã gây áp lực buộc ông Trump rút lại các quy định về an toàn.

Hợp nhất truyền thông: Đồng minh của Trump, Larry Ellison, đã giúp tài trợ cho con trai mình, David Ellison, lên nắm quyền kiểm soát CBS và CNN, kết thúc bằng việc thâu tóm Warner Bros. Discovery trị giá 110 tỷ đô la. Trong quá trình đó, Paramount do David Ellison làm Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc đã chi 16 triệu đô la để giải quyết vụ kiện của Trump chống lại CBS, đồng thời xin phê duyệt liên bang cho thương vụ sáp nhập với Skydance.

Các công ty luật hàng đầu: Chiến dịch gây sức ép của ông Trump đối với giới luật sư danh tiếng đã mang về 940 triệu USD dưới dạng các cam kết cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, cùng những nhượng bộ về chính sách đa dạng từ chín công ty luật lớn. Đảng Dân chủ hiện đang xem xét các điều khoản trong những thỏa thuận này để làm rõ liệu các công ty trên có đánh đổi sự độc lập của mình để làm hài lòng Tòa Bạch Ốc  hay không.

 Các nhà tài trợ cho phòng khiêu vũ: Dự án xây dựng khổng lồ tại Tòa Bạch Ốc của Trump đã thu hút ít nhất 333 triệu đô la từ các cam kết tư nhân, trong đó có 25 triệu đô la mỗi bên, từ Apple và Nvidia. Nhiều nhà tài trợ - bao gồm cả những người giữ bí mật việc đóng góp - có những hoạt động kinh doanh sinh lợi liên quan đến chính quyền này.

Các giao dịch cổ phần: Trump đã biến chính phủ Mỹ thành một nhà đầu tư doanh nghiệp lớn, thực hiện các thỏa thuận về cổ phần và quyền mua cổ phiếu trị giá khoảng 30 tỷ USD, liên quan đến hơn 40 công ty. Đảng Dân chủ đang đặt nghi vấn về quy trình lựa chọn các đơn vị thụ hưởng và liệu các mối quan hệ chính trị có tác động đến những thỏa thuận này hay không.

Các tập đoàn nhiên liệu hóa thạch: Trump đã yêu cầu các lãnh đạo ngành dầu mỏ huy động 1 tỷ đô la cho chiến dịch tranh cử của ông năm 2024, đồng thời hứa hẹn sẽ nới lỏng đáng kể các quy định quản lý. Chính quyền của ông kể từ đó đã đưa ra các ưu đãi thuế lớn và các biện pháp bải bỏ nhiều quy định về môi trường, thúc đẩy một cuộc điều tra của Đảng Dân chủ về các đóng góp chính trị từ ngành công nghiệp này cũng như những lợi ích mà họ nhận được từ chính phủ.

Kết luận: không phải ngẫu nhiên khi bản chất xưa nay của giới doanh nghiệp Mỹ là duy trì các mối quan hệ với lưỡng đảng. Chính những giám đốc điều hành đã dành hai năm qua để tìm kiếm sự ưu ái của Trump, có thể sẽ dành hai năm tiếp theo để giải thích chính xác cách thức họ có được sự ưu ái đó.

---------------

_ Tác giả Zachary Basu...

_ Trần H Sa lược dịch từ .AXIOS...... 31/10/2026...