Các hạn chế đột ngột từ vệ tinh Starlink làm sâu sắc thêm sự dễ tổn thương của Ukraine khi Nga leo thang
Một cuộc tấn công lớn đã khiến cho 600.000 người ở Kyiv bị mất điện, và một chương trình vệ tinh do Ngũ Giác đài tài trợ dường như bị ngăn chặn mà không báo trước.
Lính cứu hỏa có mặt tại hiện trường một cuộc tấn công tại một tòa nhà chung cư ở Kyiv, Ukraine, vào hôm thứ Tư....Tín dụng...Evgeniy Maloletka/Associated Press.
Tác giả Constant Méheut.../ Phóng sự từ Kyiv, Ukraine...Ngày 14 tháng 10 năm 2026. ... The New York Times.
Gần 5 năm trong cuộc chiến vì sự tồn vong của quốc gia, Ukraine đã bước vào một giai đoạn dễ tổn thương nghiêm trọng, chịu áp lực ngày càng tăng không chỉ từ Nga mà giờ đây còn từ Hoa Kỳ.
Một cú sốc kép đến vào đêm thứ Tư.
Ukraine cho biết quân đội của họ, không được cảnh báo, đã mất một phần quyền truy cập vào Starlink, một trụ cột liên lạc trên chiến trường. Kyiv dựa vào phiên bản mạng internet không dây được quân sự hóa do Ngũ Giác đài tài trợ. Điều đó khiến các quan chức và nhà phân tích Ukraine suy đoán rằng các hạn chế này xuất phát từ Washington, khi Tổng thống Trump đang mắc kẹt trong cuộc tranh cãi mới nhất với lãnh đạo Ukraine.
Cùng lúc đó, Nga đã phóng hàng chục tên lửa đạn đạo trong một cuộc tấn công có quy mô rộng lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine lúc sáng thứ Tư, khiến cho 600.000 người tại thủ đô Kyiv bị cắt điện. Đó là điềm xấu cho một mùa đông đang nhanh chóng đến gần, khi Nga chuẩn bị thực hiện một cú đấm knock-out nhắm vào Ukraine trong bối cảnh kho vũ khí phòng không thiết yếu của Kyiv đang dần cạn kiệt.
Những người cứu hộ đang khiêng một cư dân bị thương trong một cuộc tấn công vào căn hộ ở Kyiv.Tín dụng...Genya Savilov/Agence France-Presse — Getty Images.
Diễn biến Starlink được Ukraine hiểu là một phần của chiến dịch gây áp lực từ chính quyền Trump, nhằm hạn chế khả năng chiến đấu của Ukraine. Ông Trump đang thúc giục Kyiv ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu để Nga có thể bơm thêm dầu diesel vào thị trường toàn cầu khi giá cao đe dọa triển vọng của Đảng Cộng hòa dưới thời Trump trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
"Rõ ràng, hành động này không thể là ngẫu nhiên và có liên quan đến tình hình chính trị hiện tại," Serhiy Beskrestnov, chuyên gia quân sự Ukraine tư vấn cho Tổng thống Volodymyr Zelensky về công nghệ vũ khí, viết trên mạng xã hội về các hạn chế của Starlink.
SpaceX, đơn vị vận hành Starlink, cùng với giám đốc điều hành Elon Musk, chưa phản hồi ngay các yêu cầu bình luận.
Ukraine đã rất sốc khi phát hiện ra các hạn chế từ Starlink, điều mà họ cho biết đã gây gián đoạn cho một số hoạt động chiến đấu. Quân đội Ukraine xử dụng hệ thống này một phần để điều khiển các đội bay không người lái ngày càng lớn của mình. Các hạn chế này, theo các quan chức Ukraine, đã trói buộc Ukraine trong khi để Nga tự do phát động chiến tranh.
Một đĩa Starlink được ngụy trang gần tuyến mặt trận phía đông ở vùng Donetsk, Ukraine, năm 2023. Quân đội Ukraine xử dụng hệ thống này một phần để điều khiển các đội bay không người lái ngày càng lớn của mình....Tín dụng...Sasha Maslov gửi cho The New York Times
Có lẽ không nơi nào mà sự mất cân bằng đó rõ ràng hơn trong cuộc không kích của Nga đêm qua . Cuộc bắn phá bao gồm 39 tên lửa đạn đạo, ông Zelensky cho biết. Đây sẽ là một trong những đợt tấn công lớn nhất trong suốt cuộc chiến, theo bộ dữ liệu của New York Times dựa trên số liệu của Không quân Ukraine.
Ngay cả khi Nga tấn công Ukraine ngày này qua ngày khác, dẫn đến số dân thường thiệt mạng cao nhất trong nhiều năm chiến tranh, Kyiv vẫn tuân thủ yêu cầu của ông Trump không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Chiến dịch chống lại các nhà máy lọc dầu, dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu trên khắp nước Nga - đã khiến người dân Nga cảm nhận rõ rệt tác động của cuộc chiến theo cách chưa từng thấy trước đây.
Kyiv cho rằng việc Nga vẫn tấn công các nhà máy điện và trạm biến áp của Ukraine là không công bằng. Ông Zelensky khẳng định rằng các cuộc không kích vi phạm lệnh ngừng bắn năng lượng mà ông Trump tự tuyên bố ở Ukraine. (Chính quyền Trump coi lệnh ngừng bắn chỉ bao gồm các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu, mặc dù Ukraine không có nhà máy lọc dầu nào đang hoạt động.)
Ukraine đã gác lại công cụ mạnh nhất chống lại Nga một phần vì lo ngại rằng ông Trump có thể thực hiện một lời đe dọa, rõ ràng là ngừng cung cấp thông tin tình báo mà Kyiv cần để cảnh báo người dân về các cuộc không kích sắp tới của Nga.
Một người phụ nữ bị thương tại hiện trường vụ tấn công ở Kyiv.Tín dụng...Yan Dobronosov/Reuters
Mặc dù các đối tác của Ukraine ở châu Âu đã can thiệp để vá các khoảng trống ngân sách ngày càng tăng của Ukraine khi Nga tàn phá nền kinh tế Ukraine, châu Âu được cho là không thể hoàn toàn khỏa lấp các thiếu hụt về tình báo nếu Hoa Kỳ rút lui.
Nỗi lo ngại của Ukraine đã tăng lên trong hai ngày qua khi ông Zelensky báo cáo rằng Ukraine không nhận được cảnh báo sớm về các cuộc tấn công tên lửa của Nga, mặc dù ông Trump nói vào thứ Ba rằng thông tin tình báo vẫn đang được chia xẻ.
Serhii Sternenko, cựu cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, viết trong một bài đăng trên mạng xã hội, "Theo yêu cầu của Trump, Ukraine trong những ngày gần đây đã kềm chế không tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga".
"Nhưng Trump đã tìm kiếm bất kỳ cơ hội nào để làm suy yếu năng lực quốc phòng của chúng tôi, và ông ta đã làm điều đó mặc dù chúng tôi đã tuân thủ các yêu cầu của ông ta," ông Sternenko nói thêm, ám chỉ các hạn chế ảnh hưởng đến Starlink.
-------------
_ Constant Méheut là phóng viên của Times chuyên đưa tin về cuộc chiến ở Ukraine.... | Ryan Mac đã đóng góp phóng sự.
_ Trần H Sa lược dịch từ The New York Times..... 14/10/2026.