TRẦN H SA

Tác giả Maggie Severns,  Josh Dawsey và  Natalie Andrews....18 Tháng Bảy, 2026 ...The Wall Street Journal via MS N.

Các tin nhắn văn bản đến từ những người gửi có tên là Emma hoặc Sarah, với một nhóm được gọi là Friends for Peace. Chúng đặt câu hỏi."Bạn nghĩ các cuộc đàm phán hòa bình của Mỹ và Israel với Iran sẽ tác động như thế nào đến an ninh toàn cầu?".

Hàng triệu tin nhắn tương tự đã tràn ngập điện thoại di động của người Mỹ trong những tháng gần đây. Chúng được viết bằng trí tuệ nhân tạo, được thúc đẩy bởi một công ty cố vấn lâu năm của Trump - và được chính phủ Israel chi trả.

Khoảng 60% người Mỹ trưởng thành hiện có cái nhìn không tốt về Israel, theo một cuộc thăm dò hồi tháng 3 của Pew Research, được thúc đẩy bởi cách xử lý các cuộc chiến tranh ở Gaza và Iran.

Israel đang đổ hàng chục triệu đô la vào một nỗ lực hơi kỳ quặc để đánh bại làn sóng đó - dựa trên các chiến lược mới được hỗ trợ bởi AI - và trả tiền trực tiếp cho các phương tiện truyền thông bảo thủ.

Tuần trước Phó Tổng thống JD Vance cáo buộc chiến dịch gây ảnh hưởng của Israel cố gắng làm suy yếu các cuộc đàm phán của Mỹ để chấm dứt cuộc xung đột Iran.  Ông nói với podcaster Joe Rogan, một số quan chức Israel đang "thao túng và cố gắng thay đổi dư luận Mỹ để giữ cho cuộc chiến tiếp diễn vô thời hạn".

Các văn bản của trí tuệ nhân tạo là một phần trong hợp đồng trị giá hơn 45 triệu đô la mà chính phủ Israel gần đây đã ký với đồng minh lâu năm của ông Trump, Brad Parscale.

Cuối năm ngoái, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa’ar cho biết nước này đã đặt ra ngân sách hơn 700 triệu đô la cho năm 2026 để mở rộng các nỗ lực “định hình nhận thức” và cải thiện hình ảnh của mình trên toàn thế giới. Bộ Ngoại giao Israel không trả lời yêu cầu phỏng vấn. Các đồng minh của Israel lập luận rằng chiến dịch gây ảnh hưởng này là cần thiết để đối trọng với các chiến dịch do Iran và phong trào ủng hộ Palestine tiến hành.

"Mối đe dọa sống còn đối với Israel là thông tin sai lệch, từ bất kỳ phía nào", Parscale nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây. Ông phủ nhận bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại các cuộc đàm phán của Hoa Kỳ.

Israel đã thuê ít nhất sáu công ty để hỗ trợ nỗ lực này tại Mỹ trong năm qua. Ba chục người mới, nhiều người trong số họ là chuyên gia tiếp thị, đã đăng ký làm đại diện nước ngoài cho Israel. Đất nước này đang trên đà chi tiêu nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác cho các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ được chính phủ liên bang công khai trong năm nay, theo Nick Cleveland-Stout, một nhà nghiên cứu chuyên về vận động hành lang nước ngoài tại Viện Quincy về Quản trị Nhà nước có trách nhiệm. Các quốc gia khác, bao gồm cả Qatar, đã chi số tiền lớn trong những năm qua cho các nỗ lực gây ảnh hưởng.

Truyền thông bảo thủ.

Công việc của Parscale đã bị xem xét kỹ lưỡng do vai trò của ông là giám đốc chiến lược tại Salem Media, một tập đoàn sở hữu các chương trình podcast và phát thanh nổi tiếng của các nhà sản xuất bảo thủ như Hugh Hewitt, Scott Jennings và Lara Trump.

Hợp đồng ban đầu của ông với Israel liên quan đến "tích hợp thông điệp tường thuật vào các kênh truyền thông của Salem Media Network và các kênh phân phối có mục tiêu chung”.

"Làm sao mà mạng lưới trò chuyện bảo thủ lớn thứ hai lại được điều hành bởi một đặc vụ nước ngoài đã đăng ký?", Steve Bannon, cựu chiến lược gia trưởng của Tổng thống Trump, người cũng là một người dẫn chương trình podcast nổi tiếng, nói.

Salem Media và Parscale cho biết họ không trả tiền cho người dẫn chương trình để nói bất cứ điều gì cụ thể về Israel và số tiền đó đã được chi cho hơn 500.000 đô la quảng cáo trên kênh truyền hình này. Giám đốc điều hành Salem David Santrella nói."Người dẫn chương trình của chúng tôi đã xây dựng sự nghiệp của họ bằng cách nói chính xác những gì họ nghĩ, không phải bằng cách đọc kịch bản của người khác". Nhiều người dẫn chương trình của Salem từ lâu đã là những người bảo vệ Israel, và đôi khi họ cũng có những quan điểm tương tự nhau về đất nước này.

Những nỗ lực của Israel vượt ra ngoài Parscale.

Một nhóm có tên là Show Faith by Works đã đệ trình các tài liệu với kế hoạch gửi thông điệp ủng hộ Israel, đặc biệt là đến với những người tham dự ở nhà thờ lớn và sinh viên đại học Cơ đốc giáo, nói rằng họ có thể tiếp cận khoảng bốn triệu người như vậy ở vùng Tây Nam thông qua một chiến dịch khoanh vùng  địa lý.

Nhóm này, được thành lập vào tháng 7 năm ngoái, cho biết công việc sẽ bao gồm "tạo ra những liên kết tích cực với Quốc gia Israel đồng thời liên kết người dân Palestine với các phe phái cực đoan", và sẽ tiêu tốn hơn 3 triệu đô la. Họ cho biết họ dự định tiếp cận những người có ảnh hưởng như một phần trong nỗ lực của mình, và nêu tên diễn viên Chris Pratt và ngôi sao bóng rổ Stephen Curry, là hai ví dụ về những người phát ngôn nổi tiếng lý tưởng. (Một đại diện của Pratt cho biết ông chưa bao giờ được liên hệ; một đại diện của Curry cũng không trả lời.)

Trong một email, người sáng lập Show Faith by Works, Chad Schnitger, cho biết nhóm đã đi theo một hướng khác và ngân sách chủ yếu dành cho việc xây dựng một bảo tàng di động với video được làm theo yêu cầu đặt hàng.

Quản lý người có tầm ảnh hưởng.

Các nỗ lực khác của Israel tập trung vào cánh tả của Mỹ. Cuộc chiến ở Gaza đã gây ra sự rạn nứt sâu sắc giữa các đảng viên Dân chủ trong các cuộc bầu cử sơ bộ đang diễn ra, với việc liệu sự ủng hộ dành cho Israel có còn chỗ đứng trong đảng hay không.

Yoav Davis, người sáng lập tài khoản Instagram nổi tiếng @Jews_of_NY, có 193.000 người theo dõi, điều hành một công ty tiếp thị được Israel ký hợp đồng, với công việc bao gồm tham gia các cuộc gọi với "nhóm quản lý người có tầm ảnh hưởng" và quản lý "tài năng theo hợp đồng". Ông thường xuyên tham gia vào các cuộc tranh luận về Israel và cuộc chiến, trên tài khoản Instagram, bao gồm cả trong chuyến thăm lễ hội Pride ở Jerusalem hồi tháng Sáu. “Israel là nơi an toàn nhất ở Trung Đông cho người LGBTQ+”, ông vui vẻ nói trước ống kính: Ông không tiết lộ liệu Israel có trả tiền cho các bài đăng hoặc chi phí đi lại hay không, và không trả lời yêu cầu bình luận.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã chú trọng việc thu hút những người có tầm ảnh hưởng bảo thủ, gặp gỡ họ trong ít nhất hai chuyến thăm gần đây tới Mỹ. Ông nói với chương trình “60 Minutes” hồi tháng 5 rằng sự suy giảm ủng hộ của người Mỹ đối với Israel “gần như tương quan 100% với sự gia tăng theo cấp số nhân của mạng xã hội”.

Các tài liệu cho thấy Israel và các đại lý đã đăng ký làm việc cho đất nước này đã thanh toán cho các công ty thuộc sở hữu của những người có ảnh hưởng trực tuyến khác như một phần công việc của họ, nhưng không nêu rõ việc trả tiền cho các bài đăng. Những người có ảnh hưởng đến mối quan hệ Tin lành Stefanie và Caleb Rouse, những người đăng trên Instagram một cách bóng bẩy về các chủ đề như "10 điều để cầu nguyện cho hôn nhân của bạn", sở hữu một công ty được một nhà thầu của Israel trả 4.500 đô la vào năm ngoái cho việc “quảng bá tiếp thị chiến lược”. Hai vợ chồng nhà Rouse không trả lời yêu cầu bình luận.

Các Chatbot của Parscale.

Hợp đồng của Parscale với Israel lớn hơn đáng kể so với hợp đồng của các cố vấn Trump khác dành cho các chính phủ nước ngoài bao gồm Ả Rập Saudi, Ấn Độ và Qatar, những nước thường trả cho các nhà vận động hành lang hàng chục nghìn đô la mỗi tháng.

Ông đã làm việc trong các chiến dịch tranh cử năm 2020 và 2016 của Trump, ở đấy ông nổi tiếng với công chúng vì xử dụng công ty dữ liệu Cambridge Analytica để thu thập dữ liệu Facebook. Parscale hiện không còn liên lạc thường xuyên với tổng thống nhưng có mối quan hệ với gia đình Trump.

Ông đã bay đến Israel để thuyết phục chính phủ vào cuối năm 2024, nói với các quan chức rằng các công ty mà ông đã xây dựng và đầu tư "có lẽ là điều lớn nhất - ngoài Fox News - để giúp chống lại thông tin sai lệch và sự thù hận người Do Thái". Ông thường xuyên quay lại để báo cáo cho các quan chức chính phủ.

Nỗ lực này bao gồm việc tạo các trang web, bài đăng và liên kết với nội dung ủng hộ Israel, được thiết kế một phần để kích hoạt kết quả tích cực hơn về đất nước trên các chatbot AI như Claude hoặc ChatGPT. Đôi khi, các bot AI đã chia xẻ các liên kết làm điểm tham chiếu đến các trang web như Allyvia.org về liên minh Mỹ-Israel, được xây dựng bởi nhóm của Parscale. Một trong những mục tiêu là tìm ra những mối lo ngại lớn nhất của mọi người về Israel và chống lại chúng, đồng thời báo cáo lại câu trả lời cho chính phủ Israel, ông nói.

Parscale cũng là một nhà đầu tư vào một công ty có tên là Influenceable, trả tiền cho những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội cho các bài đăng. Anh ấy nói rằng anh ấy không thuê bất kỳ người có ảnh hưởng nào cho Israel.

Những người nhận được sự tiếp cận của Israel đôi khi cảm thấy họ có thể là một phần của một chiến dịch rộng lớn hơn.

Nghệ sĩ Beth Surdut đã nhận được một trong những tin nhắn văn bản của nhóm Friends for Peace vào tháng Sáu, hỏi quan điểm của cô về Israel và nhận thấy cuộc trò chuyện có vẻ luẩn quẩn : Bất cứ điều gì cô ấy nói đều được diễn đạt lại và gửi lại cho cô ấy trong một tin nhắn tiếp theo.

"Tôi nói với nó, 'Tôi không nghĩ bạn là người thật' - và nó cố gắng thuyết phục tôi nghĩ rằng đó là một người thật," Surdut, người Do Thái, nói trong một cuộc phỏng vấn.

Chiến dịch nhắn tin văn bản này được điều hành bởi Sparkfire, một công ty tuyên bố rằng các văn bản của họ được hỗ trợ bởi AI có thể có các cuộc trò chuyện hiệu quả hơn so với các chiến dịch văn bản truyền thống, và đã được trả 6,5 triệu đô la vào giữa tháng 5 để thực hiện công việc này. Một phát ngôn viên của Sparkfire cho biết trong một tuyên bố rằng "các thành viên trong nhóm là con người tham gia trong suốt quá trình trò chuyện và tương tác trực tiếp với người nhận."

Tổ chức Friends for Peace dường như không tồn tại dưới dạng một tổ chức phi lợi nhuận hay công ty trách nhiệm hữu hạn. Khi được hỏi liệu Friends for Peace có phải là một tổ chức có thật hay không, Parscale trả lời: “Bạn định nghĩa thế nào là một tổ chức thực sự?”

Surdut cũng vậy, không thể tìm thấy một trang web nào của nhóm này trên mạng và bắt đầu bị nghi ngờ.

“Ngay cả khi đó là một lý tưởng mà tôi tin tưởng, tôi cũng không muốn nói chuyện với trí tuệ nhân tạo,” cô nói.

Tất cả những nỗ lực gây ảnh hưởng đã phơi bày con đường gian nan mà Israel phải vượt qua. Ngay cả Trump tại các buổi gây quỹ riêng cũng đã nói về sự sụt giảm ủng hộ của công chúng dành cho Israel, theo những người đã nghe những bình luận này.

“Họ đang cố gắng bán một thứ không thể bán được,” Bannon nói.

-------------

_ Tác giả Maggie Severns,  Josh Dawsey và  Natalie Andrews....18 Tháng Bảy, 2026 ...

_ Trần H Sa lược dịch từ The Wall Street Journal via MS N.... 19/7/2026.