Chúng ta có quay lại chiến tranh một lần nữa không?

Tổng thống Trump Doug Mills / The New York Times
Tổng thống Trump Doug Mills / The New York Times

Tác giả Sam Sifton....09 Tháng Bảy, 2026...The New York Times.

Bạn sẽ được tha thứ nếu nghĩ như vậy. Sau khi Iran tấn công các tàu ở eo biển Hormuz, Mỹ đã đáp trả bằng các cuộc tấn công mới vào Iran. Và Iran đã bắn tên lửa và máy bay không người lái vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Bahrain và Kuwait.

Quân đội Mỹ cho biết họ đã bắn trúng khoảng 90 mục tiêu. Các vụ nổ đã được báo cáo ở ít nhất ba thành phố cảng dọc theo bờ biển phía đông nam của Iran, theo truyền thông nhà nước Iran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ gọi đó là sự trả đũa cho "sự hung hăng một cách vô lý gần đây đối với các tàu thương mại và thủy thủ đoàn dân sự". 

Có lẽ , các cuộc tấn  công trả đủa thì không có gì đáng ngạc nhiên. Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ hôm qua,  Tổng thống Trump đe dọa sẽ tiến hành các chiến dịch quân sự  mới  với quy mô lớn chống lại Iran, bao gồm việc chiếm giữ đảo Kharg, nơi Iran lưu trữ dầu mỏ cho thị trường thế giới, và tấn công vào cơ sở hạ tầng và các nhà máy khử muối của nước này.

Hơn nữa, ông gọi Iran là "cặn bã" và các nhà lãnh đạo của họ là "chim cu".

Trump nói, "Có điều gì đó không ổn với họ. Chúng tôi nói, 'Hãy đi và làm những việc tang lễ của các ông', và thay vào đó, họ bắt đầu bắn tên lửa vào tàu."

(Cái “tang lễ” đó, nếu hiểu theo nghĩa đen, chính là đám tang của Ayatollah Ali Khamenei, cựu lãnh đạo tối cao bị giết vào đầu cuộc chiến hồi tháng Hai.)

Như vậy, đã có rất nhiều lời đe dọa và cả những hành động đe dọa thực sự. Nhưng liệu một cuộc chiến tranh toàn diện có trở lại? Không có nhiều sự ủng hộ trong nước cho điều đó. Điều này thậm chí còn đúng đối với một số đồng minh Cộng hòa của Trump, những người đã bỏ phiếu cho các biện pháp tại Hạ viện và Thượng viện để kiểm soát quyền lực của ông nếu muốn tiếp tục cuộc chiến.

Ngoài ra, cuộc chiến này cũng gây hại cho giới doanh nghiệp. Giá dầu tăng vọt vào ngày hôm qua. Thị trường chứng khoán biến động. Và những gì có hại cho doanh nghiệp ở Hoa Kỳ là không tốt cho khả năng đắc cử của đảng cầm quyền. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn chưa đầy bốn tháng nữa. David Sanger viết hôm qua, "Không ai nhận thức rõ về lịch trình đó hơn giới lãnh đạo Iran".

Điều này có thể khiến chúng ta rơi vào một vùng xám, David đưa tin về ý định của Trump:

Ông ta có thể chọn sống trong một thế giới không có chiến tranh cũng như không có hòa bình, một kỷ nguyên của các cuộc giao tranh từng đợt ở Vịnh Ba Tư, bị ngắt quãng bởi các cuộc đàm phán định kỳ, với lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz - một tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng - giảm đáng kể so với khoảng 130 tàu đi qua mỗi ngày trước chiến tranh. Thị trường năng lượng rất có thể sẽ điều chỉnh; ở một mức độ nào đó, chúng đã được điều chỉnh rồi. 

Nhưng đối với một tổng thống đã hứa hẹn một cuộc đối đầu nhanh chóng, không tốn kém với một kẻ thù củ  - "bốn đến sáu tuần" là dự đoán của Tòa Bạch Ốc trong những tuần đầu tiên - một cuộc xung đột kéo dài sẽ đồng nghĩa với việc gần như thất bại hoàn toàn trong nhiệm vụ mà ông đã đặt ra ban đầu. Và cái giá phải trả sẽ rất lớn: Ngũ Giác đài  đã yêu cầu Quốc hội khoảng 70 tỷ đô la để trang trải các hoạt động ban đầu chung quanh Iran, và chi phí này tăng lên mỗi tuần.
 
Tôi đặc biệt ấn tượng với điều mà một chuyên gia an ninh và là cựu trợ lý của John McCain đã nói với David hôm qua. về sự không chắc chắn.  "Kết quả có khả năng xảy ra nhất là một loạt các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng tiếp tục ở cấp độ thấp, tiếp theo là ngoại giao điên cuồng của các nhà trung gian, sự xuất hiện của một lệnh ngừng bắn mới và mong manh, và sau đó có thể là một đợt tấn công khác".

Ông nói thêm: "Đó sẽ là sự đu đưa dai dẳng giữa chiến tranh lạnh và chiến tranh nóng cấp thấp".

-----------------
_ Tác giả Sam Sifton....
_ Trần H Sa lược dịch từ The New York Times......09 Tháng Bảy, 2026..