TRẦN H SA

Tác giả Sammy Westfall và Dan Diamond...  27/ 7 / 2026.....The Washington Post.

Theo các ghi chép nhật ký cá nhân được công bố vào cuối tuần này bởi Thượng nghị sỉ Rand Paul (R-Kentucky). Anthony S. Fauci, nhà khoa học của Viện Y tế Quốc gia, người đã giúp lãnh đạo phản ứng của Hoa Kỳ đối với đại dịch coronavirus trước khi từ chức vào cuối năm 2022, ở nơi riêng tư đã phàn nàn về việc Tổng thống Donald Trump “lan man” và thích thú với việc truyền thông đưa tin về vai trò của ông ta.,

Thượng nghị sĩ Paul, người đang điều tra nguồn gốc của covid-19, đã yêu cầu Fauci ra làm chứng về đại dịch trước Ủy ban An ninh Nội địa và Chính phủ của Thượng viện vào thứ Tư sắp tới. Trong nhiều năm, ông Paul vẫn khẳng định rằng ông Fauci đã giúp che giấu khả năng virus corona rò rỉ từ phòng thí nghiệm, một cáo buộc mà ông Fauci liên tục phủ nhận.

 

Cuốn nhật ký cá nhân bao gồm hơn 1.000 trang được ghi chép gần như hàng ngày trong những tháng quan trọng nhất của đại dịch, cung cấp một cái nhìn sâu sắc về cách nhà khoa học nổi tiếng, người đóng vai trò trung tâm trong công tác ứng phó đại dịch của quốc gia, đã vượt qua hai chính quyền tổng thống trong cuộc khủng hoảng sức khỏe từng leo thang.

 

Hôm thứ Hai khi được hỏi về các mục trong nhật ký, một phát ngôn viên của Fauci từ chối bình luận. Tòa Bạch Ốc cũng không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Dưới đây là một số điểm chính:

Mối quan hệ lúc nóng lúc lạnh với Trump.

Fauci đã làm việc với Trump trong năm đầu tiên của đại dịch và cố gắng chống lại những bình luận hạ thấp mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh bởi tổng thống  - một thách thức mà ông đã mô tả chi tiết trong nhiều mục của nhật ký. 

Lần đầu tiên họ gặp nhau trong Phòng Tình huống, vào ngày 29 tháng 1 năm 2020, họ dường như rất hợp nhau. Fauci viết: “Tổng thống bước vào và điều đầu tiên ông ấy nói khi nhìn tôi là: ‘Anthony, bạn thực sự là một chàng trai nổi tiếng. Người bạn tốt của tôi Lou Dobbs ... nói với tôi rằng bạn là một trong những người thông minh nhất, hiểu biết và xuất sắc nhất mà anh ấy biết. Sau đó, ông Trump ngồi lại 20 phút và hỏi tôi hầu hết các câu hỏi. Tôi đã rất ngạc nhiên và rất hài lòng và các cấp phó rõ ràng đã kinh ngạc và ấn tượng”.

Khi Trump bước ra khỏi phòng, Fauci nhớ lại tổng thống nói: “Cảm ơn anh một lần nữa, Anthony. Chúng tôi đang trông cậy vào anh.”

Vào cuối tháng Hai, ông viết rằng Trump đã gọi điện cho ông về tình hình covid, và Fauci nói rằng ông đã “khuyến khích ông ấy đừng đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của tình hình, vì nếu nó trở nên tồi tệ, sẽ trông giống như  ông ấy đang che đậy. ... Tôi nghĩ rằng ông ấy đã nghe những gì tôi nói, nhưng ngày hôm sau, ông ấy lại tiếp tục xem nhẹ nó.”

Nhưng trong hai bài viết vào tháng sau, Fauci đã viết về việc ngày càng cảm thấy mệt mỏi với sự “lan man” của Trump.

Ngày 27 tháng 3 năm 2020: “Cuộc họp báo rất tốn công sức, ở đó Tổng thống lan man. Ông đã lãng phí cơ hội mà chỉ tập trung vào gói cứu trợ và lại rơi những đề tài công kích các chính quyền trước đây.”

Ngày 28 tháng 3 năm 2020: “Cuộc tương tác tuyệt vời với POTUS.(Tổng thống) ... Tôi đã dẫn dắt các cuộc thảo luận vì Tổng thống liên tục đề cập đến tôi. Đó là một cuộc thảo luận lan man đến mức đáng lo ngại vì ông ấy cứ nói về xếp hạng truyền hình, và HC [Hydroxychloroquine], bệnh cúm và hầu như mọi thứ khác trong khi tôi cố gắng giữ cho ông ấy đi đúng hướng (với sự giúp đỡ của Phó Tổng thống) ... Tôi đã kiên quyết yêu cầu Tổng thống nói rõ ràng rằng đây KHÔNG PHẢI là lệnh cách ly.”

Vào ngày 2 tháng 6 năm 2020, ông đã viết về một cuộc họp tích cực hơn với Trump trong Phòng Bầu dục, tập trung vào vắc-xin covid. “Như thường lệ, POTUS rất ấm áp và thân thiện với tôi. Khi ông ấy bước vào Phòng Bầu dục với chúng tôi đang chờ đợi, tôi  đứng cạnh cửa và ông ấy nói ‘Tôi yêu bạn, Tony. Tôi cảm thấy muốn ôm anh thật chặt.”

Vào mùa hè năm 2020, Fauci đã nhiều lần viết về các phương tiện truyền thông “tạo ra một cuộc xung đột công khai giữa tôi và Trump” khi ông nói với tổng thống và các quan chức chính quyền khác ngừng hạ thấp cuộc khủng hoảng.

Vào ngày 10 tháng 7, Fauci viết rằng ông đã có một “cuộc gặp quan trọng” với Mike Pence, trong đó Fauci nói với phó tổng thống rằng ông sẽ “trung thực một cách lạnh lùng”.

“Sau đó, tôi nói với ông ấy rằng ông ấy hoàn toàn mất uy tín khi chúng ta có hơn 60.000 ca nhiễm mới với số ca nhập viện và tử vong gia tăng, vậy mà ông ấy lại bắt đầu các cuộc họp báo bằng câu ‘Chúng ta đang ở trong tình trạng tốt.’”

Fauci đã thực hiện một cách tiếp cận tương tự với Trump, kể chi tiết cách ông nhận được một cuộc gọi từ Trump vào ngày 15 tháng 7 - một “Ngày tuyệt vời!!” Fauci viết – trong đó tổng thống “bắt đầu bằng cách nói rằng sự căng thẳng giữa tôi và ông ấy là khủng khiếp và cần phải chấm dứt. Ông ấy ‘yêu quý’ tôi và biết rằng chúng tôi có một mối quan hệ rất đặc biệt và đã gắn bó ngay từ đầu.”

Fauci tiếp tục: “Sau đó ông ấy bắt đầu nói chuyện với tôi về việc mọi thứ tồi tệ hay không. Ông ấy muốn tôi trở nên “lạc quan”. Tôi đã nắm lấy cơ hội để nói’ “Thưa Tổng thống, với sự cho phép của ngài, tôi có thể hoàn toàn thẳng thắn với ngài được không? Chúng ta có một vấn đề và chúng ta cần phải thừa nhận nó. Chúng ta cần phải thừa nhận rằng tình hình là nghiêm trọng, nếu không chúng ta hoàn toàn mất uy tín. ... Ông ấy không hoàn toàn hài lòng với điều này nhưng nói rằng ông ấy hiểu điểm mà tôi đang đưa ra. Đó là một cuộc trò chuyện rất tốt.”

Fauci đã viết vào ngày 4 tháng 8 rằng ông phải trực tiếp giải thích với Trump - người mà ông mô tả là̀“thường xuyên văng tục” và “hoảng loạn cho rằng chúng ta chỉ thấy nhiều ca nhiễm hơn vì chúng ta đang xét nghiệm nhiều hơn” — việc tăng cường xét nghiệm đó không gây ra các ca nhiễm. 

“Tóm lại đó là một biểu hiện cho thấy ông ấy đang tuyệt vọng và vẫn không hiểu được về đại dịch. Một cuộc gặp gỡ rất thú vị”, Fauci viết.

Fauci đã viết vào ngày 8 tháng Tám.: “POTUS hành động thậm chí còn thất thường hơn. Tiếp tục nhấn mạnh rằng số ca nhiễm tăng lên chỉ là do tăng xét nghiệm, phớt lờ sự gia tăng về tỷ lệ dương tính, số ca nhập viện và tử vong (hơn 1000/ngày).”

Vào ngày 1 tháng 11 năm 2020, sau khi cuộc phỏng vấn với Fauci được công bố trên tờ The Washington Post, Trump đã gọi cho ông từ Air Force One. Theo cuốn nhật ký, Trump nói: “Tony, tôi thực sự thích ông, và ông biết điều đó, nhưng ông đang làm gì vậy? Ông liên tục ném bom vào tôi. Mọi người đều muốn tôi sa thải ông, nhưng tôi sẽ không sa thải ông, ông có một sự nghiệp quá lừng lẫy, nhưng ông phải lạc quan.

Trump tiếp tục: “Tôi thích ông nhưng rất nhiều người, không chỉ trong Tòa Bạch Ốc, mà trên toàn quốc đều ghét ông vì những gì ông đang làm. ... Và đó là (f---er) Biden chết tiệt. Anh ta thật ngu ngốc. Ông thông minh hơn anh ấy gấp 10 lần. Tôi sẽ đá đít anh ta trong cuộc bầu cử này. Tôi sẽ thắng bằng một trận đấu long trờ lở đất. Chỉ cần chờ xem. Tony, ông phải lạc quan. Tôi không muốn loại ông khỏi truyền hình, nhưng khi ôg ở ngoài đó, ông phải lạc quan.

Fauci cũng chỉ trích tổng thống về những tuyên bố phủ nhận kết quả bầu cử của ông:

Ngày 10 tháng mười một., 2020: “POTUS vẫn nhấn mạnh rằng đảng Cộng hòa đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, thay đổi toàn bộ lịch sử. Các Thượng nghị sĩ Kayleigh và GOP (Graham, McConnell, Ted Cruz) đều tự thúc đẩy bằng cách ủng hộ những tuyên bố vô căn cứ của Tổng thống. Hướng tới một cuộc khủng hoảng hiến pháp”.

Ngày 16 tháng mười một, 2020: “Sự gia tăng liên tục: 138.000 ca nhiễm mới vào ngày hôm qua. Tổng thống hoàn toàn không quan tâm đến đại dịch. Ông đang tập trung vào việc ngăn chặn Biden trở thành POTUS. Ông ấy đang làm xấu hổ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, 72.000.000 người đã bỏ phiếu cho ông. Khó hiểu. Sự điên rồ đã bao trùm một phần đất nước của chúng ta”.

Trong một bài viết ngày 29 tháng 3 năm 2021, Fauci đã viết rằng Trump “thực sự là một cậu thiếu niên đáng ghét”.

Lý thuyết Lab-leak ( rò rỉ từ phòng thí nghiệm ).

Trước phiên điều trần hôm thứ Tư tới (tức hôm nay), Paul đã tập trung vào các ghi chép nhật ký của Fauci đề cập đến một giả thuyết rằng coronavirus bị rò rỉ từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, Trung Quốc. Paul từ lâu đã lập luận rằng Fauci và các nhà lãnh đạo khác trong chính phủ  đã không trung thực về mối liên hệ của Mỹ với nghiên cứu virus được tiến hành ở Vũ Hán, nơi dịch virus corona bùng phát lần đầu tiên vào năm 2019.

Fauci đã kiên trì phủ nhận những tuyên bố của Paul. Các đoạn nhật ký của ông ghi lại suy nghĩ của ông  về nguồn gốc của virus, phản ánh quan điểm này.

Vào ngày 26 tháng 1 năm 2020, Fauci đã viết rằng dữ liệu mới cho thấy “ca nhiễm đầu tiên là vào đầu tháng 12 và không liên quan đến ngôi chợ bán hàng tươi sống”, virus đã lây lan trong cộng đồng  vài tuần trước khi nó được báo cáo công khai. “Hãy nhớ rằng, ngay từ đầu người Trung Quốc đã nói rằng không có sự lây truyền từ người sang người và tất cả 27 ca nhiễm ban đầu đều đến từ ngôi chợ bán hàng tươi sống. Bây giờ chúng ta biết rằng chợ  không phải là nguồn gốc, đó là nơi khuếch tán”, ông viết.

Năm ngày sau, Fauci viết rằng ông nhận được một cuộc gọi từ một nhà sinh vật học để được tư vấn về “thuyết âm mưu” cho rằng virus đã được cấy ghép các đột biến và được cố ý hoặc vô tình phát tán ở Vũ Hán. Fauci viết rằng ông đã đề nghị một nhóm lớn hơn gồm các nhà sinh vật học tiến hóa và nhà virus học cùng nhau họp, điều này đã xảy ra vào ngày hôm sau.

Sau cuộc họp của các chuyên gia, Fauci kể lại rằng “không có thỏa thuận hoàn toàn về khả năng cấy ghép đột biến một cách cố ý”. Họ đồng ý chờ xem liệu Tổ chức Y tế Thế giới có thể triệu tập thêm các chuyên gia hay không.

Paul và những người chỉ trích Fauci khác đã nói rằng ông nên ngay lập tức đưa ra những nghi ngờ ban đầu về nguồn gốc của virus. Fauci và các đồng minh của ông đã chỉ ra những bình luận của ông, chẳng hạn như một cuộc phỏng vấn tháng 2 năm 2020 với USA Today, trong đó Fauci thừa nhận rằng bgôi chợ  có thể là một nơi “khuếch tán” virus và nói rằng mọi người đang “thực sự xem xét” liệu virus đã vô tình hay cố tình được thả ra, mặc dù Fauci đã hạ thấp khả năng này.

Nhiều lần trong nhật ký của mình, Fauci đã chỉ trích những câu hỏi ngày càng tăng từ Paul và những người khác về việc liệu có sự che đậy về nguồn gốc của virus hay không.

Vào tháng 4 năm 2021, Fauci đã viết rằng các thành viên của “cánh hữu cực đoan” và các quan chức như Paul đang cố gắng “kết nối tôi với virus từ WUHAN. ... Họ đang nói rằng tôi cố tình làm việc với người Trung Quốc cùng với [nhà động vật học] Peter Daszak để tạo ra một loại virus sẽ được phát tán ra thế giới. Điều này nghe có vẻ rất giống một lý thuyết âm mưu kỳ quặc, và đúng là như vậy. Tuy nhiên, có đủ những người điên rồ chung quanh để biến điều này thành một vấn đề.”. 

Tháng sau, ông viết: “Vấn đề virus  thoát khỏi từ phòng thí nghiệm Vũ Hán Trung Quốc đang bắt đầu nóng lên một lần nữa” – được thúc đẩy bởi “những nhân vật quen thuộc”.

Fauci sau đó đã bác bỏ ý tưởng này một lần nữa như một “lý thuyết âm mưu điển hình”.

Vào tháng 5 năm 2021, ông viết rằng tình hình đang “mất kiểm soát” với các bài báo “liên quan đến việc tôi ‘thay đổi lập trường đối với các giả thuyết về nguồn gốc của virus. “Tôi luôn nói rằng rất có khả năng là virus có nguồn gốc tự nhiên từ một ổ chứa động vật rồi lây sang  người. Tuy nhiên, trong vài ngày qua với số lượng suy đoán về khả năng rò rỉ từ phòng thí nghiệm, tôi đã nói rằng không ai chắc chắn 100% về nguồn gốc bao gồm cả tôi và vì vậy tôi đang kêu gọi một cuộc điều tra kỹ lưỡng".

“Việc kêu gọi một cuộc điều tra chỉ đơn giản là để chấm dứt những suy đoán và thuyết âm mưu vô căn cứ,” ông tiếp tục. “Tuy nhiên, điều này đang bị hiểu là Fauci lại thay đổi lập trường. Phe cực hữu thực sự đáng kinh ngạc trong việc bóp méo sự thật.”

Những khoảnh khắc của người nổi tiếng.

Khi danh tiếng của ông ấy ngày càng tăng trên toàn cầu, Fauci đã phải đối mặt, và đôi khi tận hưởng, những bài báo tích cực và những khoảnh khắc nổi tiếng của mình.

Viết vào ngày 10 tháng 3 năm 2020: “Dù tốt hay xấu, tôi đang trở thành một người nổi tiếng quốc tế. Những cuộc gọi từ khắp nơi trên thế giới”.

Mười hai ngày sau, ông viết: “Hội nghị báo chí của Tòa Bạch Ốc  được nhiều hãng truyền thông đưa tin. Nhiều bài báo và phóng sự về tôi. Thật nực cười – nhiều đến mức không thể đếm xuể! … Báo chí đang phát cuồng vì tôi.”

Ngày hôm sau, ông viết: “Rõ ràng  Tòa Bạch Ốc  rất buồn vì tôi bị đưa tin rầm rộ và có vẻ như tôi đang hạ thấp Tổng thống và trở thành một ngôi sao tỏa sáng hơn cả ông ấy. Báo chí đang lợi dụng điều này, cũng như cơn bão tweet. Thật căng thẳng!!”

Ba ngày sau: “Điên rồ, điên rồ – bánh rán được đặt theo tên tôi; áo phông có hình tôi và đang được bán; đài phát thanh San Francisco dành tặng một bài hát cho tôi… gọi điện thoại qua  video với Trevor Noah; Instagram với Steph Curry.”

“Báo chí vẫn còn nóng và nặng về tôi,” ông viết vào tháng sau. (Ông liên kết với một bài báo trên trang Đại Tây Dương có tiêu đề “Tại sao nước Mỹ lại khao khát  Anthony Fauci”).

Vào tháng 5, ông viết: “Tình hình với danh tiếng quốc gia và quốc tế của tôi đang bùng nổ và thực sự không thể tưởng tượng được. Không hề phóng đại khi nói rằng hôm nay tôi là người nổi tiếng và được bàn tán nhiều nhất trong nước và là một trong những người dễ nhận biết nhất trên thế giới. ... Tôi thậm chí không thể đọc tất cả những thứ viết về mình vì tôi quá bận rộn.... nghiêm túc đấy. POTUS dường như rất thích tôi mặc dù tôi đang chiếm hết sự chú ý của mọi người. Chúng tôi đang phát triển một mối quan hệ rất độc đáo và thú vị. … Mọi người đều lo lắng cho sức khỏe và hạnh phúc của tôi, có lẽ vì khắp nơi đều biết tôi gần 80 tuổi rồi.”

 “Tôi được mời tham gia chương trình Dancing with the Stars — không, cảm ơn!” ông viết vào tháng 6 năm 2020.

Trong nhật ký của mình, ông đã viết về việc tương tác với những người nổi tiếng bao gồm cả với Julia Roberts (“Cô ấy hoàn toàn tuyệt vời. ... Cô ấy làm tôi xấu hổ phần nào khi tôi ngồi xuống ghế và xuất hiện trên màn hình thông qua Zoom, cô ấy đưa tay trước miệng và nói ‘Ôi Chúa ơi. Đó là Tiến sĩ. Fauci, anh ấy ở đây.’); Joan Baez, người mà anh ấy nói đã trở thành một “người bạn qa thư từ thực sự tốt đẹp” vào tháng 8 năm 2020; và Kareem Abdul-Jabbar (người trong một cuộc trò chuyện công khai bên lò sưởi nói với ông "'từ một cầu thủ bóng rổ này sang một cầu thủ bóng rổ khác’ cảm ơn vì tất cả những gì anh đã làm.”)

Vào tháng 12 năm 2022, sau Lễ trao giải Kennedy Center, ông viết rằng “tình huống khá bất thường vì tôi hoàn toàn bị vây quanh bởi những người la hét tên tôi và vỗ tay khi tôi rời khỏi xe. … Tôi rất ngạc nhiên khi sự công nhận dành cho tôi lại đạt đến mức độ cao như vậy.” Tôi chắc chắn không hề tự mãn về chuyện này, nhưng nó khá kỳ lạ và hơi đáng lo ngại.”

Fauci cũng kể chi tiết về các cuộc trò chuyện kéo dài với các thành viên của giới truyền thông, bao gồm một số nhà báo đã ca ngợi ông, cũng như những nỗ lực của các quan chức chính quyền để định hình phương tiện truyền thông. Trong một đoạn nhật ký vào tháng 1 năm 2021, Fauci mô tả chi tiết cách Jeff Zients - điều phối viên phản ứng covid sắp tới của Biden - đã yêu cầu Fauci giúp xua tan một câu chuyện của Politico rằng Biden đã không hài lòng với nhóm covid của mình. “Jeff đang nhờ tôi giúp đỡ bằng cách nói chuyện ‘bí mật’ với phóng viên rằng họ đang làm rất tốt,” ông Fauci viết. “Tôi nói với Jeff rằng tất nhiên tôi rất vui lòng làm điều này.”

Mối đe dọa ngày càng tăng.

Fauci đã viết về những lời đe dọa đối với an ninh của ông và gia đình vào ngày 27 tháng 3 năm 2020: “VẤN ĐỀ AN NINH – Những lời đe dọa trên ‘web đen’ nhắm vào tôi, Chris và các con gái. Họ biết mọi thứ về chúng tôi kể cả nơi con gái tôi sống và làm việc. Những người lạ lãng vãng quanh nhà tôi và chụp ảnh ngôi nhà." Ông cho biết cảnh sát DC đã được bố trí tại nhà ông và các đặc vụ đã đi cùng ông.

“BÁO CHÍ ĐIÊN RỒ – những kẻ cực hữu điên rồ đang thêu dệt nên những thuyết âm mưu rằng tôi là gián điệp của Hilary Clinton đang cố gắng hủy hoại Trump,” ông viết hai ngày sau đó.

Khi “căng thẳng Trump-Fauci” đang được báo chí thổi phồng, Fauci viết vào ngày 20 tháng 6 năm 2020 rằng phe cực hữu đang tấn công ông nhiều hơn. “Tình hình chính trị vô cùng căng thẳng. Thành thật mà nói, tôi không thực sự quan tâm. Tôi sẽ tiếp tục làm những gì tôi đang làm,” ông viết.

Vào tháng 6 năm 2021, ông ấy đã viết rằng “cuộc tấn công tàn bạo nhắm vào tôi vẫn tiếp tục. ... Toàn bộ nhóm cộng hòa cực hữu trong Hạ viện và Thượng viện đã hoàn toàn bán linh hồn của họ cho cựu tổng thống Trump, người luôn nói dối.”

“Tôi phải đưa ra quan điểm rằng trong vài tuần qua, trong vài ngày qua, tôi đã bị căng thẳng vượt quá giới hạn, nhất là khi những kẻ cực đoan cánh hữu trên mạng đen tiếp tục tấn công tôi trong lĩnh vực nghiên cứu tăng cường chức năng, cáo buộc tôi khai man trước Quốc hội dưới lời thề, và nhiều cáo buộc âm mưu khác,” ông viết vào ngày 21 tháng 9 năm 2021.

Ở một trong những đoạn nhật ký  cuối cùng của ông, vào tháng 12 năm 2022, Fauci đã viết rằng ông ấy vẫn đang cố gắng tìm cách bảo vệ mình sau ngày 1 tháng 1” và rằng “rõ ràng là… cánh hữu cực đoan và Qanon thực sự căm ghét tôi.”

 ------------   

_ Sammy Westfall là phóng viên tin tức nóng hổi trên phần Quốc tế của The Washington Post.

_ Dan Diamond là  phóng viên Tòa Bạch Ốc cho The Washington Post, tập trung vào chính sách, sức khỏe cộng đồng và sự chuyển đổi của Tổng thống Trump đối với Washington. 

_ Trần H Sa lược dịch từ The Washington Post.... 29/7/2026.