TRẦN H SA

Tác giả Max Seddon ở Berlin và Christopher Miller ở Kyiv... 06/7/2026..... Financial Times.

Tổng thống Belarus, Alexander Lukashenko cho biết quân đội của ông sẽ không tham gia vào cuộc xâm lược của Nga ở Ukraine, dường như bác bỏ những lo ngại của Kyiv rằng Moscow đang gây áp lực buộc Minsk phải tham gia nỗ lực chiến tranh của Nga.

Ông Lukashenko nói với khán giả là các sĩ quan cấp cao và sinh viên sĩ quan tốt nghiệp hôm thứ Hai rằng Belarus sẽ không gửi quân đến chiến đấu ở Ukraine, nơi cuộc xâm lược của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã kéo dài hơn bốn năm.

Theo trang web của ông, Lukashenko nói, “Tôi nhấn mạnh một lần nữa, các đồng chí thân mến, rằng sẽ không ai đưa các bạn vào cuộc tắm máu này. Chúng ta không cần chiến tranh, thật tệ khi chiến tranh đang diễn ra ở Ukraine. Chúng ta là những người ủng hộ giải quyết vấn đề một cách hòa bình”.

Lukashenko cho phép Putin xử dụng Belarus làm bệ phóng cho cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine vào năm 2022, và kể từ đó Nga đã khai triển đầu đạn hạt nhân và tên lửa tiên tiến ở đó. Nhưng nhà lãnh đạo Belarus đã kềm chế, không gửi lực lượng của mình đi chiến đấu, thay vào đó sớm tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình trong những tuần đầu của cuộc chiến.

Trong một cuộc phỏng vấn với FT tại văn phòng của ông ở Kyiv hôm thứ Hai, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy nói rằng Lukashenko đã thực hiện một canh bạc được tất cả hoặc không có gì, giống như ai đó đặt cược mọi thứ vào một con số duy nhất trong sòng bạc. Ông đặt cược rằng Nga sẽ phá hủy hoàn toàn Ukraine.

Khi làm như vậy, Zelenskyy lập luận, Lukashenko đã đặt cược toàn bộ danh tiếng và uy tín còn lại của ông ta, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc xâm lược của Nga bằng cách mở đường cho họ.

Ông nói, "Ông ta bước vào sòng bạc vào ngày không may mắn. Ông ta chắc chắn rằng ông ta đã trúng số độc đắc. Ông ấy chẳng trúng gì cả”. 

Bình luận của ông Lukashenko hôm thứ Hai được đưa ra sau cuộc gặp bất thường kéo dài hai ngày với ông Putin tại dinh thự chính của nhà lãnh đạo Nga, sau đó Lukashenko đã bay thẳng đến Bắc Kinh để tham dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Những động thái ngoại giao này phản ánh vị thế ngày càng khó khăn mà Belarus đang phải đối mặt khi nỗ lực chiến tranh của Putin gặp bế tắc và Ukraine tăng cường các cuộc tấn công tầm xa vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.

 Belarus, đồng minh thân cận nhất của Nga.cũng đã giúp Moscow xuất khẩu lượng nhiên liệu kỷ lục để giúp chống lại tình trạng thiếu hụt trên diện rộng do các cuộc tấn công gây ra.

Ông Lukashenko cũng đã tìm cách sửa chữa quan hệ với phương Tây kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại nhiệm kỳ hồi năm ngoái. Minsk đã thả hàng trăm tù nhân chính trị để đổi lấy việc bãi bỏ một phần các biện pháp trừng phạt đối với Belarus.

Dấu hiệu  đầu tiên về áp lực rõ ràng bắt đầu vào cuối tháng trước, khi Zelenskyy đe dọa “hậu quả cực kỳ nguy hiểm” đối với Belarus nếu nước này không đóng cửa bốn trạm tiếp sóng mà ông nói đang được xử dụng để hướng dẫn máy bay không người lái của Nga.

Belarus đã đóng cửa các trạm tiếp sóng ba ngày sau đó, một bước đi trước một loạt các hoạt động ngoại giao bất thường của ông Lukashenko.

 Ông Zelenskyy nói về nhà lãnh đạo Belarus.“Tin tốt – điểm khác biệt giữa ông ấy và Putin – là tôi nghĩ ông ấy hiểu được những rủi ro. Ông ấy hoàn toàn hiểu tất cả các rủi ro,”

“Nếu bạn biết rằng cuộc chiến chưa kết thúc, và bạn đột nhiên bị cuốn vào sâu hơn với tư cách là một đồng minh trong cuộc chiến này – thì ông ấy đủ sáng suốt để hiểu rằng ông ấy không nên bị lôi kéo vào đó.”

Lukashenko, nhà lãnh đạo nông trường tập thể có ria mép, người đã cai trị Belarus bằng nắm đấm sắt từ năm 1994, đã ám chỉ áp lực phải chiến đấu trong cuộc chiến ở Ukraine tại một cuộc họp với các quan chức Nga.  Ông Lukashenko nói.“Không cần phải thúc đẩy chúng tôi [ . . . ] để bị kéo vào cuộc chiến. Quan điểm của chúng tôi là hòa bình.”

Ông Lukashenko cũng cho biết gần đây ông đã gặp các quan chức Ukraine và nói với họ rằng “chất lượng của cuộc chiến sẽ ngay lập tức thay đổi” nếu Belarus bị “lôi kéo” vào đó.

Vài ngày sau, có thông tin cho rằng Lukashenko đã bay đến Nga để tham dự cuộc họp kéo dài hai ngày tại Hồ Valdai, nơi ở chính của tổng thống Nga thuộc phía bắc .

Trái với thông lệ, truyền thông nhà nước của cả hai nước đã không công khai cuộc họp cho đến khi nó đã kết thúc. Điện Kremlin cho biết ông Putin và ông Lukashenko đã thảo luận về Ukraine nhưng không nói rõ thêm về vai trò hậu trường của nhà lãnh đạo Belarus.

Lukashenko sau đó đã bay đến Trung Quốc, ở đó ông Tập Cận Bình nói với ông rằng Bắc Kinh ủng hộ những nỗ lực của Minsk nhằm hỗ trợ chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của mình. Trung Quốc cũng kêu gọi nối lại các cuộc đàm phán hòa bình bị đình trệ trong cùng ngày hôm đó.

-------

_ .Tác giả Max Seddon ở Berlin và Christopher Miller ở Kyiv.

_ Trần H Sa lược dịch từ Financial Times....... 07/7/2026.....