TRẦN H SA

Tác giả David Ignatius....19 Tháng Bảy, 2026 ... The Washington Post.

Khi trên truyền hình vào tối thứ Năm, Tổng thống Donald Trump đưa ra lời chê bai về "những lỗ hổng gây sốc trong cơ sở hạ tầng bầu cử của chúng ta" và "che đậy" sự can thiệp bầu cử của Trung Quốc, ông đã hướng dẫn người xem kiểm tra từ thông tin tình báo được giải mật mà Tòa Bạch Ốc vừa đăng trên trang web của họ.

Với điều đó, chúng tôi chỉ có thể trả lời, "Cảm ơn ngài Tổng thống."

Thay vì ủng hộ những tuyên bố kích động của Trump về sự can thiệp bầu cử của Trung Quốc và các mối đe dọa khác, các tài liệu lại làm suy yếu nhiều lập luận của ông. Và trái ngược với bức chân dung của ông về một "nhà nước ngầm" quỷ quyệt, chúng cho thấy một cộng đồng tình báo gần như thận trọng và mất nhiều thời gian quan liêu cho việc đưa ra kết luận của họ..

Điều đáng sợ về những cáo buộc gian lận của ông Trump là, chúng có thể "làm suy yếu niềm tin vào các tiến trình dân chủ của Mỹ", điều mà Hội đồng Tình báo Quốc gia cảnh báo trong một bản ghi nhớ vào tháng 1 năm 2020, rằng đó là mục tiêu căn bản của những kẻ can thiệp nước ngoài. Bản ghi nhớ giải thích,"Các đối thủ có thể đưa ra những tuyên bố hoàn toàn bịa đặt, chẳng hạn như tuyên bố rằng họ đã xâm phạm tất cả các máy bỏ phiếu của Hoa Kỳ, một tuyên bố mà sẽ hết sức khó khăn... để Chính phủ Hoa Kỳ bác bỏ".

Trump đã cố gắng gieo rắc chính xác những nghi ngờ này trong bài phát biểu của ông, với những tuyên bố rằng máy bỏ phiếu bị hack, phiếu bầu giả và cử tri bất hợp pháp đã phá hoại tính toàn vẹn các cuộc bầu cử của chúng ta. Mặc dù ông tuyên bố điều ngược lại, bài phát biểu của ông dường như là một nỗ lực có chủ ý nhằm làm suy yếu niềm tin của công chúng. Dù cố ý hay không, ông ấy đang làm công việc của kẻ thù chúng ta cho mục tiêu của chúng.

Có một khía cạnh "Alice ở xứ sở thần tiên" ( một tác phẩm nổi tiếng với tính phi lý, chơi chữ và châm biếm ) trong cuộc thảo luận này. Sự can thiệp bầu cử của nước ngoài thực sự là một vấn đề nghiêm trọng, và Nga là thủ phạm hàng đầu. Nhưng Trump đã dành phần lớn nhiệm kỳ đầu của mình để tuyên bố rằng cuộc điều tra về sự can thiệp của Nga là một "trò lừa bịp", và trong những tháng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông đã tháo dỡ phần lớn khả năng thực thi an ninh bầu cử tại FBI và Bộ An ninh Nội địa. Nó khiến bạn chóng mặt, đó có thể là ý định của Trump.

Tôi đã dành nhiều giờ để đọc các tài liệu mà ông Trump giải mật, và tôi có thể chia xẻ những điểm nổi bật. Chúng cung cấp một cái nhìn hiếm hoi về cách cộng đồng tình báo thực hiện công tác của họ. Tôi nghi ngờ Trump thực sự đã đọc chúng, nhưng ông ấy nên đọc. Chúng cho thấy các nhà phân tích chuyên nghiệp đánh giá các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia như thế nào.

Một vấn đề trọng tâm xuyên suốt các tài liệu là, liệu Trung Quốc có can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2020 để giúp đánh bại Trump hay không, như ông tuyên bố trong bài phát biểu của mình. Nhưng Hội đồng Tình báo Quốc gia đã kết luận trong một đánh giá vào tháng 8 năm 2020 rằng, trong khi "Trung Quốc muốn Tổng thống Trump bị đánh bại... Bắc Kinh không có ý định cố gắng ảnh hưởng đến cuộc bầu cử".

Đã có một cuộc tranh luận nội bộ sôi nổi về phát hiện này. Một số nhà phân tích tại Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia tin rằng Trung Quốc đã đi xa hơn và "thực hiện một số bước thăm dò cấp thấp để bôi nhọ Tổng thống, và định hình nhận thức của cử tri trước cuộc bầu cử", như họ đã tuyên bố trong một đánh giá phản bác. Các email tuyệt mật đã được trao đổi để “phối hợp” các quan điểm trái chiều,, như một trong nhiều email được giải mật.

Đối với những người nghiên cứu về quy trình tình báo, cuộc tranh luận giữa các cơ quan là một điều vô cùng thú vị. Các nhà phân tích trao đổi qua lại các bản thảo với độ chính xác tỉ mỉ. Một quan chức lịch sự nói, “Phương án thay thế của chúng tôi chỉ áp dụng cho nửa sau của câu đầu tiên,” Nhưng họ cũng phàn nàn. “Chúng tôi tin rằng bằng chứng của chúng tôi về việc Trung Quốc không can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ mạnh mẽ hơn những gì các ông thừa nhận,” một nhà phân tích tại cục tình báo của Bộ Ngoại giao phàn nàn. Những người bất đồng chính kiến ​​bực bội đáp lại: “Nếu chúng ta không thể truyền đạt suy nghĩ của mình một cách rõ ràng, có lẽ chúng ta nên từ chức và về nhà thôi.”

Giải pháp là công bố một "phân tích thay thế" vào tháng 10 năm 2020, cho rằng Trung Quốc đã can thiệp, để thách thức quan điểm đồng thuận rằng họ không làm vậy. Nhưng ngay cả ý kiến ​​phản đối cũng thừa nhận: "Những nỗ lực này có lẽ không bao gồm việc xử dụng các phương án hung hăng nhất của Bắc Kinh để gây ảnh hưởng hoặc can thiệp vào cuộc bầu cử... bởi vì Bắc Kinh muốn giảm thiểu rủi ro phản tác dụng." Ví dụ, Trung Quốc đã thử nghiệm với "deepfake nhằm bôi nhọ Tổng thống Trump", nhưng rõ ràng đã quyết định không xử dụng chúng triệt để.

Một chi tiết đáng lo ngại xuất hiện trong một đoạn trích từ Bản tóm tắt hàng ngày của Tổng thống ngày 25 tháng 6 năm 2020. Đoạn trích này ghi nhận một mối đe dọa “đáng tin cậy” về việc Trung Quốc hăm dọa bằng kế hoạch "cảnh báo một quan chức Tòa Bạch Ốc rằng, Bắc Kinh có thông tin bất lợi về ông ta, với nỗ lực buộc ông ta phải có cách tiếp cận kềm chế với Trung Quốc". Thực tế là Trung Quốc đã không hành xử cứng rắn vào năm 2020, không có nghĩa là nó sẽ không trong tương lai.

Điều đáng kinh ngạc là, việc Trump công bố các tài liệu lại mang đến một món quà cho gia đình Biden. Bản đánh giá các mối đe dọa từ nước ngoài tháng 8 năm 2020, trong khi phần lớn miễn trừ cho Trung Quốc, lại chỉ trích Nga mạnh mẽ : “Tổng thống Putin và các quan chức cấp cao của Nga đang giám sát các nỗ lực của các thế lực ủy nhiệm… nhằm lan truyền các cáo buộc về cựu Phó Tổng thống Biden” rằng, “ông ta đã tham gia vào hoạt động tội phạm trong các giao dịch với Ukraine”. Hunter Biden đã khoe khoang về phát hiện tình báo này trong một bài đăng vào hôm thứ Sáu. trên X .

Còn câu hỏi lớn hơn về tính dễ bị tổn thương của Mỹ trước sự phá hoại bầu cử thì sao? Trái ngược với lời nói của Trump, các nhà phân tích tình báo đã có một quan điểm thận trọng. Bản ghi nhớ tháng 1/2020 lưu ý Nga và Trung Quốc "có khả năng truy cập và có khả năng thao túng dữ liệu trong các hệ thống máy tính liên quan đến bầu cử của Mỹ". Nhưng các mạng lưới tổng hợp và truyền tải kết quả  “sẽ khó bị thao túng trên quy mô đủ rộng để thay đổi kết quả bầu cử”.

Điều đó không có nghĩa là những kẻ xấu đã không cố gắng hack các cuộc bầu cử. Một “Bản ghi nhớ của CIA” ngày 29 tháng 6 năm 2026 giải thích rằng ngay từ năm 2004, tình báo Mỹ đã tìm thấy bằng chứng cho thấy Venezuela có thể “có một số khả năng thao túng các hệ thống bỏ phiếu điện tử, bao gồm cả công nghệ Smartmatic, để ảnh hưởng đến kết quả bầu cử ở Venezuela”. Việc xử dụng các máy bỏ phiếu ở Mỹ liên kết với Venezuela sẽ gây ra “mối đe dọa vừa phải” đối với an ninh quốc gia của Mỹ..

Trung Quốc cũng đặt ra một mối đe dọa tiềm tàng. Họ đã thu thập dữ liệu đăng ký cử tri Hoa Kỳ, như Trump đã cảnh báo hôm thứ Năm. Nhưng hầu hết thông tin đó được công khai và gây nguy hiểm cho quyền riêng tư hơn là gây nguy hiểm cho việc kiểm phiếu chính xác.

Cáo buộc gây tranh cãi nhất của Trump là vào năm 2020, Trung Quốc đã lên kế hoạch tạo ra các phiếu bầu qua thư gian lận cho Biden. FBI đã có một báo cáo như vậy, nhưng nhờ các tài liệu được giải mật, chúng ta có thể thấy bằng chứng yếu ớt như thế nào. Đó là một “tường trình thông tin, chứ không phải là thông tin tình báo đã được đánh giá cuối cùng”. Thông tin này được văn phòng hiện trường Albany thu thập từ một nguồn tin mới được tuyển dụng gần đây, người này nghe được từ một "nguồn tin phụ" khác, kẻ này tuyên bố đã nhận được thông tin từ các quan chức Trung Quốc.

FBI đã đưa ra mẩu tin thú vị nhưng chưa được xác minh này cho các quan chức tình báo trên khắp Washington và nước ngoài, vài tháng trước cuộc bầu cử năm 2020. Nhưng sau khi xem xét, các quan chức cấp cao của FBI quyết định nó không đáp ứng tiêu chuẩn của cục về phổ biến thông tin tình báo thô, được gọi là "DRAIN".

Báo cáo chưa được xác minh về việc Trung Quốc giả mạo phiếu bầu để bầu Biden đã bị FBI thu hồi. Trump đã làm cho điều này trở thành trọng tâm trong luận điểm của ông rằng "các thành viên của nhà nước ngầm... đã làm việc để tích cực ngăn chặn  và hạ thấp thông tin về mức độ can thiệp bầu cử nham hiểm của Trung Quốc."

Hóa ra, trong sáu năm qua, đã có 1.130 báo cáo chưa được xác minh đã bị FBI  thu hồi tương tự. Chúng ta biết điều đó là do Trump vô tình tự kiểm chứng thông tin tình báo của chính ông.

Như tôi đã nói, đất nước nợ ông ấy lời cảm ơn.

-----------------

_ David Ignatius viết chuyên mục về các vấn đề đối ngoại cho The Washington Post.

_ Trần H Sa lược dịch từ The Washington Post...... 20/7/2026.