TRẦN H SA

Tác giả Alexander Ward....10 Tháng Bảy, 2026 ...The Wall Street Journal via MS N.

WASHINGTON— Chính quyền Trump tin rằng một thỏa thuận hạt nhân với Iran ngày càng khó xảy ra, các quan chức cấp cao của Mỹ nói với các phóng viên hôm thứ Sáu, trong một sự thừa nhận hiếm hoi rằng một trong những mục tiêu trong chính sách đối ngoại cốt lõi của tổng thống là giới hạn chương trình hạt nhân của Tehran có thể không đạt được thông qua các cuộc đàm phán hòa bình.

Các quan chức cho biết Iran nên đưa ra một tuyên bố thông báo rằng eo biển Hormuz đang mở và họ sẽ ngừng bắn vào các tàu. Một trong những quan chức cho rằng sẽ có hậu quả nghiêm trọng nếu một lời hứa như vậy không được đưa ra trước thứ Bảy, trong khi những người khác không cho rằng có một thời hạn chắc chắn.

Những bình luận đặt ra câu hỏi về việc liệu Tổng thống Trump có đang chuẩn bị cho một sự thay đổi lớn khác trong chiến lược sau khi tuyên bố ngừng bắn Mỹ-Iran hay không.

Trong số các lựa chọn của ông là tiếp tục chiến tranh toàn diện để cố gắng ngăn chặn Iran có được vũ khí hạt nhân. Ông cũng có thể ký một thỏa thuận không đáp ứng được yêu cầu của ông hoặc hoàn toàn rời khỏi cuộc xung đột, mặc dù làm như vậy sẽ khiến quyền kiểm soát eo biển Hormuz bị nghi ngờ.

Ông Trump nói với các phóng viên hôm thứ Tư, "Họ vi phạm thỏa thuận mỗi ngày, họ nói dối, họ gian lận, họ giết người. Họ sẽ không bao giờ chế tạo vũ khí hạt nhân theo thỏa thuận của chúng tôi, nhưng tôi không biết liệu chúng tôi có đạt được thỏa thuận hay không".

Theo thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran, được ký kết vào tháng Sáu, Iran hứa sẽ sắp xếp để khôi phục hoạt động vận chuyển và bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại. Những người theo đường lối cứng rắn của Iran đã giải thích thỏa thuận này là duy trì quyền kiểm soát eo biển, bắn vào các tàu thương mại không quá cảnh theo các tuyến đường được Iran chỉ định.

Các quan chức cấp cao của Mỹ nói rằng nếu Iran không thể tuân thủ thỏa thuận - vốn mang lại lợi ích tài chính cho Iran để đổi lấy việc mở cửa trở lại eo biển - thì có rất ít hy vọng đạt được một thỏa thuận phức tạp hơn nhiều để xử lý vật liệu hạt nhân của Iran, và áp đặt những giới hạn trong dài hạn đối với chương trình của họ.

Một trong những quan chức cho biết Iran gần đây đã thông báo với Mỹ rằng việc bắn vào các tàu thương mại là một sai lầm và cả hai bên nên tiếp tục đàm phán.

Cũng không thể có một thỏa thuận hạt nhân nếu Iran không trao quyền kiểm soát uranium đã được làm giàu bị chôn vùi cho Mỹ, các quan chức cho biết. Mỹ có các lựa chọn quân sự chi phí thấp để ngăn chặn việc tiếp cận vật liệu hạt nhân mãi mãi, mặc dù từ lâu đã có những lo ngại rằng Washington sẽ gặp khó khăn trong việc xác nhận có bao nhiêu uranium đã bị phá hủy trong các cuộc tấn công.

Theo thỏa thuận tạm thời, hai bên có 60 ngày để đạt được thỏa thuận hạt nhân cuối cùng, mặc dù thời gian đó có thể được kéo dài. Iran không đưa ra lời hứa rõ ràng về việc thu hẹp chương trình hạt nhân của họ trong thỏa thuận tạm thời, mặc dù họ đã cam kết hai bên đạt được một giải pháp thỏa đáng để xử lý kho dự trữ uranium làm giàu cao hiện có của Iran.

Thỏa thuận cũng cam kết Mỹ và Iran duy trì "hiện trạng" đối với vấn đề hạt nhân của Iran và các biện pháp trừng phạt của Mỹ trong thời gian đàm phán. Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Sáu thông báo họ sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với một doanh nhân hàng đầu của Iran, Ali Ansari, và các thực thể có liên quan đến ông ta.

Trong tuần này Mỹ cũng tái áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Iran mà đã tạm thời cho phép nước này bán dầu trên thị trường mở và mang về nước doanh thu từ đồng đô la , ngoài việc nối lại các cuộc tấn công quân sự. Các quan chức cho biết việc Tehran vi phạm biên bản ghi nhớ tạm thời, qua đó việc dỡ bỏ các hình phạt tài chính đối với những giao dịch đó, đã bị khiển trách.

Tình huống bi quan này diễn ra sau nhiều ngày giao tranh ở eo biển Hormuz, nơi 20% dầu và khí đốt của thế giới chảy qua, khiến ông Trump ra lệnh tiến hành một trong những đợt bắn phá dữ dội nhất trong nhiều tháng.

---------------

_ Tác giả Alexander Ward.... ...The Wall Street Journal via MS N.

_ Trần H Sa lược dịch từ The Wall Street Journal via MS N......11 Tháng Bảy, 2026