TRẦN H SA

Cuộc tranh chấp vừa mang tính cá nhân vừa mang tính chính trị. Các nhà lãnh đạo châu Âu đã quen với những lời lẽ miệt thị từ Trump, nhưng lời lẽ này lại nhắm vào người có lẽ đã đầu tư nhiều vốn liếng chính trị hơn bất kỳ ai khác để vun đắp mối quan hệ với ông ta. Phản ứng của bà phản ảnh cả sự xúc phạm cá nhân của bà trước lời chế giễu và một thực tế chính trị mới ở châu Âu: Ngày nay, việc tỏ ra thân thiết với Trump không còn mang lại lợi ích gì.

Trump rất không được cử tri châu Âu ưa chuộng. Tỷ lệ ủng hộ ông ta hiện đang ở mức thấp, ngay cả trong giới cánh hữu theo chủ nghĩa dân tộc, bao gồm cả những người ủng hộ đảng Anh em nước Ý của bà Meloni và đảng Cải cách Anh chống nhập cư của Nigel Farage ở Vương quốc Anh.

Trong một cuộc khảo sát, cử tri Anh được yêu cầu liệt kê ba lý do tại sao họ không ủng hộ Cải cách. Khoảng 37% liệt kê sự ủng hộ của Farage dành cho Trump - khiến nó trở thành lý do hàng đầu.

Le Pen và các đồng minh chính trị của bà đã tách mình ra khỏi Trump khi dư luận ở Pháp - bao gồm cả những người ủng hộ bà - quay lưng lại với ông Trump và các hoạt động ngoại giao của ông.

Sự ủng hộ từ Trump dường như không giúp ích gì nhiều cho triển vọng của Orban ở Hungary, một trong những đồng minh hàng đầu khác của ông ở châu Âu. Orban đã thất bại trong cuộc tái tranh cử chức thủ tướng với tỷ lệ chênh lệch lớn, bất chấp chuyến thăm của Phó Tổng thống JD Vance đến Hungary trong những ngày cuối cùng của chiến dịch tranh cử.

Về phần mình, Meloni không có nhiều thành quả từ mối quan hệ thân thiết với ông Trump. Các sản phẩm của Ý đã bị đánh thuế và nền kinh tế của nước này đã bị ảnh hưởng từ cuộc chiến tranh Iran.

Bà liên kết với Trump về nhiều vấn đề, bao gồm cả phản đối nhập cư và những gì họ coi là hệ tư tưởng cấp tiến. Meloni ban đầu nhận được sự ủng hộ chính trị từ phe cực hữu nhưng bà đã điều chỉnh quan điểm của mình trong những năm tại vị, một sự thay đổi đã giúp thúc đẩy sự nổi tiếng của bà. Cách tiếp cận này đã mang lại một trong những chính phủ ổn định hơn ở châu Âu trong những năm gần đây.

Nhưng các nhà phân tích cho rằng, những bất đồng chắc chắn sẽ nảy sinh giữa các đảng phái ở các quốc gia khác nhau, những quốc gia xây dựng sự ủng hộ của mình dựa trên việc đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu. Cuộc chiến Iran, đã làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu và làm tổn hại đến triển vọng kinh tế của châu Âu, đã làm nổi bật rõ nét những lợi ích khác biệt đó.

Lorenzo Castellani, một nhà phân tích chính trị tại Đại học LUISS Guido Carli ở Rome, nói, "Đối với các đảng này, 

việc bảo vệ lợi ích của Mỹ hơn lợi ích của quốc gia mình luôn là điều khó khăn. Mọi người đang chạy trốn khỏi Trump - cả vì những gì ông ấy nói và vì cuộc chiến Iran, vốn không củng cố vị thế của ông ấy ở trong nước cũng như ở nước ngoài".

Cả Le Pen và Farage đều đặt câu hỏi trước phán đoán của Trump về cuộc chiến Iran, gọi đó là một sai lầm. Trong khi Trump và Farage có mối quan hệ khá thân thiết trong những năm gần đây, chính trị gia người Anh này năm nay đã hạ thấp bất kỳ mối liên hệ nào với tổng thống Mỹ.

Đảng cực hữu Thay thế cho Đức (AfD), vốn từ lâu tự coi mình là đối tác thân cận nhất của chính quyền Trump tại Đức, cho rằng cuộc chiến không có lợi cho Đức và phải chấm dứt. Tino Chrupalla, một quan chức AfD, nói vào tháng Ba, "Donald Trump bắt đầu với tư cách là một tổng thống hòa bình. Cuối cùng, Donald Trump sẽ kết thúc với tư cách là một tổng thống chiến tranh".

Bà Meloni đã phản đối mạnh mẽ cuộc chiến tranh Iran ngay từ đầu, nói rằng nó gây bất ổn cho Trung Đông và là cách sai lầm để ngăn chặn Tehran có được vũ khí hạt nhân. Ý, quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu khí đốt, đặc biệt dễ bị tổn thương bởi tác động kinh tế.

Trong khi đó, ông Trump đã nhiều lần bày tỏ sự thất vọng của mình với các nhà lãnh đạo châu Âu về điều mà ông coi là sự thiếu ủng hộ của họ đối với Mỹ. Ông đã công khai nêu lên khả năng rút khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, liên minh đã là nền tảng của an ninh phương Tây kể từ khi kết thúc Thế chiến II.

Ông Trump đã báo hiệu cho các nhà lãnh đạo chính trị châu Âu rằng "về lâu dài, họ sẽ không thể dựa vào Mỹ theo như cách họ đã làm", E.J. Dionne, một chuyên gia về quản trị Mỹ tại Viện Brookings ở Washington, nói. "Nếu một đảng viên Dân chủ hoặc một đảng viên Cộng hòa ủng hộ liên minh xuyên Đại Tây dương giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tiếp theo, một số mối quan hệ sẽ được xây dựng lại. Nhưng tôi không nghĩ rằng liên minh có thể giống như trước đây".

Ông Trump bày tỏ sự thất vọng về việc Ý từ chối cho phép quân đội Mỹ xử dụng một căn cứ không quân ở Sicily cho các cuộc không kích ở Iran, hôm thứ Bảy nói rằng điều đó gây ra "sự bất tiện lớn về hậu cần" cho các hoạt động quân sự của Mỹ. Chính phủ Ý cho biết các hoạt động như vậy cần có sự chấp thuận trước của quốc hội.

Bất chấp những căng thẳng về chiến tranh, Meloni ban đầu tránh chỉ trích Trump trực tiếp. Điều đó đã thay đổi sau khi tổng thống tấn công Giáo hoàng Leo XIV về việc đức Thánh Cha lên án chiến tranh. Dưới áp lực từ dân số Công giáo áp đảo của Ý, Meloni đã lên tiếng bảo vệ Leo, gọi những lời lăng mạ của Trump là "không thể chấp nhận được".

Tuy nhiên, khi Trump và Meloni gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh G-7, cả hai được nhìn thấy nói chuyện cùng nhau trên ghế sofa. Cô bị camera ghi hình khi nói rằng cô và tổng thống Mỹ chưa bao giờ ngừng là bạn bè.

Nhưng cuộc tranh cãi công khai sau đó đã kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Sau thông điệp video của Meloni, Trump đã tăng gấp đôi cuộc tấn công của ông vào  hôm thứ Bảy trong một bài đăng trên mạng xã hội. Ông tuyên bố Meloni đã "liên tục yêu cầu chụp ảnh cùng ông" trong suốt hội nghị thượng đỉnh. "Cô ấy muốn làm bạn lại để tăng 'số lượng người ủng hộ'. Không, cảm ơn!!!" Trump viết.

Phản ứng của Meloni ám chỉ sự thất vọng của bà về hành vi của ông Trump và sự nhận thức về rủi ro mà ông hiện đang gây ra cho các đồng minh chính trị một thời của ông ở châu Âu..

Meloni đáp lại, "Những cuộc tấn công liên tục, vô cớ này thật là vô nghĩa. Còn về sự nổi tiếng của tôi, việc làm bạn với ông chắc chắn không giúp ích gì cả,”  Bà khuyên Trump nên tập trung vào tỷ lệ ủng hộ của chính ông ta..

---------

_ Tác giả Margherita Stancati ....

_ Trần H Sa lược dịch từ  The Wall Street Journal via MS N..... 24 Tháng Sáu, 2026 ..