Những rủi ro hội tụ : Tổn thất của Nga ở Ukraine có thể kích hoạt sự thay đổi chế độ.

 

Tổng thống Nga Vladimir Putin. Nguồn ảnh: Kremlin.ru

Tác giả, Tiến sĩ Taras Kuzio...06 tháng Sáu 6, 2026 ... Eurasia Review

Cuộc khủng hoảng ở Nga ngày càng gia tăng và khả năng thất bại trong cuộc chiến chống lại Ukraine sẽ được hoan nghênh bới những người ủng hộ lệnh ngừng bắn và nhanh chóng kết thúc chiến tranh. Sự khăng khăng của Điện Kremlin về một chiến thắng không thể tránh khỏi của Nga là không phù hợp với thực tế . Tuy nhiên, trong một chế độ độc tài như của Nga, việc đưa tin xấu đến cho nhà lãnh đạo là rất rủi ro.

Tình hình hiện tại có một số điểm tương đồng với giai đoạn 1990 -1991. Phương Tây lo sợ Liên Xô tan rã, dẫn đến một cuộc nội chiến kiểu Nam Tư, nhưng sẽ tồi tệ hơn vì Liên Xô có vũ khí hạt nhân. Tổng thống Hoa Kỳ H. W. Bush đã có bài phát biểu nổi tiếng "món ức gà Kyiv" (đây là tên đặr mang tính châm biếm của một phóng viên New York Times dành cho bài phát biểu) trước quốc hội Ukraine, ở đây ông kêu gọi người Ukraine kềm chế ly khai khỏi Liên Xô. Hai mươi bốn ngày sau, Ukraine tuyên bố độc lập. Ngày nay, Ukraine một lần nữa phớt lờ những lời kêu gọi của phương Tây thúc giục Kiev không tấn công lĩnh vực năng lượng của Nga, điều này có thể liên quan đến nỗi sợ hãi của phương Tây về những điều chưa biết rỏ, liệu Nga có bị suy yếu đáng kể hay không.

Andriy Kovalenko thuộc Trung tâm Chống thông tin sai lệch của Ukraine đã vạch ra việc lãnh đạo Nga lạc lõng với thực tế như thế nào. Một trong những kịch bản của Nga là tiếp tục chiến dịch quân sự đặc biệt cho đến năm 2028, điều mà Nga có thể không có đủ nhân lực hoặc nguồn lực tài chính để thực hiện. Các nhà lãnh đạo Nga liên tục và công khai lặp lại mục tiêu chiếm đóng toàn bộ Ukraine, đây là một mục tiêu không thực tế trong bối cảnh Nga không có khả năng chiếm đóng toàn bộ Donbas sau bốn năm chiến tranh..

Một kịch bản khác cho cuộc chiến, chuyển sang ngừng bắn và đóng băng xung đột, đã được Ukraine ủng hộ và Moscow phản đối. Vào năm 2025, Điện Kremlin tin rằng việc Mỹ chấm dứt viện trợ quân sự và tài chính, kết hợp với áp lực từ Washington, sẽ buộc Ukraine phải đầu hàng trước các yêu cầu của Nga. Điều này đã không xảy ra, và Ukraine đã xoay chuyển tình thế theo hướng có lợi cho mình, và đang đạt được động lực chiến lược. Ukraine nhằm mục đích gây áp lực buộc Nga tham gia đàm phán từ một vị thế suy yếu và sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận dừng giao tranh.

Đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về lệnh ngừng bắn một ngày vào hôm 9 tháng 5, "Ngày Chiến thắng", đã bị Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy phản đối, ông này nói rằng Ukraine tìm kiếm một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn. Lệnh ngừng bắn Ngày Chiến thắng đã được thiết lập từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 5 bởi áp lực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump sau một cuộc điện đàm với Putin. Zelenskyy đã ban hành một sắc lệnh châm biếm, cho phép Nga tổ chức một cuộc diễn hành vào ngày 9 tháng 5. Cuộc diễn hành Ngày Chiến thắng phần lớn bị thu hẹp đã được tổ chức ở Moscow, Điện Kremlin tuyên bố là do "tình hình hoạt động hiện tại" - có nghĩa là mối đe dọa của các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine . Lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng năm nay là lần đầu tiên trong mười tám năm không tổ chức một cuộc diễn hành quân sự. Cuộc diễn hành thu nhỏ là một dấu hiệu rõ ràng về sự căng thẳng mà cuộc chiến đang gây ra cho Nga và sự thể hiện sức mạnh quân sự bị xói mòn của nước này.

Trong suốt các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu, các nhà lãnh đạo Nga đã tuân thủ yêu cầu tối đa ban đầu của họ về sự đầu hàng của Ukraine, điều mà Kiev đã từ chối. Các nhà lãnh đạo Nga tiếp tục yêu cầu Ukraine công nhận chủ quyền của Nga đối với Crimea và bốn tỉnh Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã nhiều lần yêu cầu bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào phải giải quyết "nguyên nhân gốc rễ của cuộc chiến". "Nguyên nhân gốc rễ" của Điện Kremlin nên được hiểu là yêu cầu phi Ukraine hóa (mà họ đóng khung là "phi phát xít hóa"), giới hạn quy mô của quân đội Ukraine, từ bỏ mục tiêu trở thành thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương và trung lập hóa ("phi quân sự hóa"), loại bỏ Zelenskyy và một sự thay đổi chế độ mà cùng nhau sẽ biến Ukraine về căn bản thành một nhà nước bù nhìn của Nga như Belarus của Alyaksandr Lukashenka. Phó Chủ tịch Hội đồng Bảo an Nga Dmitry Medvedev gần đây đã nhấn mạnh các mục tiêu chiến tranh ban đầu của Nga, dự đoán chiến thắng của Nga và miêu tả cuộc chiến như một cuộc xung đột sống còn với phương Tây.

Thực tế thì khác. Người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự Ukraine, Oleh Ivashchenko, tiết lộ các tài liệu  của Bộ Tổng tham mưu Nga bị hack, bí mật thừa nhận sự bất lực của quân đội Nga trong việc hoàn thành nhiệm vụ chiếm đóng toàn bộ Donbass và phần còn lại của Ukraine do Putin đặt ra. Sự không tương thích giữa các yêu cầu của Điện Kremlin về việc hoàn thành các mục tiêu chiến tranh bất kể cái giá phải trả về tính mạng con người và bất chấp thực tế rằng việc Nga thua cuộc đang gây ra căng thẳng và  mệt mỏi trong giới chóp bu  cầm quyền, và với những nỗi sợ hãi hoang tưởng của Putin,  về một cuộc đảo chính.

Cuộc khủng hoảng ngày càng gia tăng của Nga bao gồm năm động lực liên quan đến nhau: thất bại quân sự, khủng hoảng kinh tế và tài chính, sự bất mãn của công chúng, những người theo chủ nghĩa dân tộc và các blogger quân sự Nga, cùng nỗi sợ hãi về một cuộc đảo chính.

Thất bại quân sự.

Putin đã khởi xướng "cuộc động viên một phần" vào mùa thu năm 2022 để phản ứng với các cuộc tấn công thất bại của Nga ở Kyiv và Kharkiv. Gần một triệu người Nga trẻ tuổi, trung lưu và hiểu biết về kỹ thuật đã chạy trốn khỏi Nga. Bất chấp sự thất bại của lực lượng vũ trang Nga trong việc chiếm thêm lãnh thổ Ukraine, Putin đã chống lại yêu cầu của những người theo chủ nghĩa dân tộc Nga về việc động viên toàn diện, có khả năng lo ngại sự không được lòng dân Nga sẽ gây bất ổn về mặt chính trị và dẫn đến một cuộc di cư ồ ạt ra nước ngoài.

Điện Kremlin phụ thuộc vào động viên tự nguyện, được thúc đẩy bởi các khoản tiền thưởng cao và lời hứa về tự do - nếu họ sống sót - đã kết thúc. Kể từ tháng 12 năm 2025, lính Nga đã phải chịu số thương vong cao hơn số người Nga tình nguyện. Trong khi đó, với tin tức về tỷ lệ tử vong rất cao lan sang các nhà tù và các thuộc địa, tội phạm sẵn sàng đăng ký ít hơn. Ngoài ra, nhiều khu vực của Nga đã hết tiền để cung cấp tiền thưởng cao cho những người đăng ký mới.

Kế hoạch của Điện Kremlin cho năm 2026 là tình nguyện đăng ký 409.000 binh sĩ, tương đương 33.500–34.600 người cho mỗi tháng, chỉ được thực hiện ở mức 60–75% . Alexey Chadayev, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Ushkuynik, một công ty phát triển máy bay không người lái của Nga, đã viết cuộc trò chuyện của mình với một trung tướng Nga về việc tuyển mộ của Nga đang diễn ra với "tốc độ mờ nhạt" và giảm hơn 20% so với năm 2025. Việc tuyển mộ cho lực lượng máy bay không người lái của Nga, được coi là an toàn hơn trong chiến đấu, cũng đang giảm, dẫn đến những lời kêu gọi loại bỏ họ khỏi quân đội.

Điện Kremlin đã cố gắng bí mật khởi động lại nghĩa vụ quân sự bằng nhiều cách để tiếp tục cuộc chiến chống lại Ukraine. Nga đã dần loại bỏ nhiều thể loại khỏi danh sách loại bỏ một người tham gia chiến tranh. Người Nga được đăng ký từ bên lề xã hội, tù nhân được thả, nghèo đói từ các vùng dân tộc thiểu số, người nghiện ma túy, nghiện rượu và các con nợ. Các video trên mạng xã hội cho thấy những người đàn ông tàn tật, già cả, yếu đuối và bệnh hoạn  chờ đợi tại các trung tâm tuyển mộ  mà không được đào tạo trước khi bị đưa đi giết mổ trong "các cuộc tấn công coi nhẹ mạng người" - thuật ngữ tiếng Nga  chỉ việc được gửi đi làm bia đở đạn.

Nhà báo và blogger quân sự Anastasia Kashevarova đã đăng những bức ảnh và phân tích về những người Nga nghiện rượu, mất kiểm soát và bị tổn thương não đã đăng ký tham chiến. Pavel Teluk, người hỗ trợ tìm kiếm những người Nga đã chết trong chiến tranh, thừa nhận, "Vâng, điều đó xảy ra, họ cử người ... không có chân hoặc không có tay" vào các cuộc tấn công. Ông ước tính chỉ có 20 trong số 100 binh sĩ Nga sống sót sau các cuộc tấn công làm bia đở đạn này vì họ không thể rút lui, vì họ sẽ bị bắn bởi các đơn vị ngăn chặn mang tên Bão V và Bão Z của Nga do các tù nhân điều khiển. Những đội quân kém chất lượng này không dẫn đến những bước tiến của Nga trên chiến trường.

Trong một video clip trên mạng xã hội về năm tù binh chiến tranh Nga, chỉ có một người tình nguyện, trong khi bốn người còn lại bị giam giữ vì ma túy và nợ nần, đồng thời được đưa ra các thỏa thuận không bị buộc tội hình sự nếu họ đồng ý được gửi đi tham gia chiến tranh chống lại Ukraine. 24% binh sĩ Nga trước đây đang bị điều tra hình sự hoặc sắp bị kết án, và 40% đã mắc nợ.

Các lực lượng Ukraine tuyên bố, hàng ngày đều nhìn thấy binh sĩ Nga tự sát sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái hoặc khi bầy máy bay không người lái bao vây họ. Quân đội Ukraine tin rằng những người lính Nga chưa được huấn luyện không thể đối phó với nỗi kinh hoàng trong vùng chiến sự của chiến tranh thế kỷ 2, và đã được truyền bá rằng đầu hàng là đáng xấu hổ.

Các nhà bình luận quân sự Ukraine đã nhận thấy từ giữa năm 2025 rằng lực lượng Nga đã kiệt sức. Một người Nga bình luận về các cuộc tấn công của Ukraine, nói rằng: "Họ nói đây sẽ là một chiến dịch, vì vậy tôi nghĩ đó sẽ là một cuộc xung đột ngắn. Đó là sai lầm của tôi." Steve Rosenberg của BBC ở Moscow cho biết "cảm giác mệt mỏi ngày càng tăng ở Nga khi cuộc chiến ở Ukraine kéo dài và máy bay không người lái nhắm vào miền nam nước Nga"..

Các sĩ quan Nga tiếp tục gửi binh lính của họ vào các cuộc tấn công làm bia đở đạn mỗi ngày. Tuy nhiên, cường độ của chúng đã giảm. Từ năm 2024 đến năm 2025, số lượng người Nga  đào ngũ hàng năm đã tăng gấp đôi, lên 70.000. Đã có sự gia tăng 30% số lượng binh sĩ Nga xử dụng cơ hội do chương trình của Ukraine cung cấp để khuyến khích đào ngũ hoặc tránh nghĩa vụ quân sự.

Moscow cũng đang xử dụng 20.000 binh sĩ từ lực lượng dự bị chiến lược cho cuộc chiến chống lại Ukraine. Số lượng nhỏ quân Nga bổ sung này sẽ không thay đổi cục diện trên chiến trường vì họ có thể sẽ sớm trở thành kẻ thương vong. Nga cũng đang lấp đầy hàng ngũ của mình bằng cách lừa dối những người di cư từ các nước đang phát triển ở châu Phi và châu Á, những người đến Nga sau khi xem quảng cáo việc làm. Thay vì việc làm, họ bị động viên cưỡng bức và gửi làm bia đở đạn ở tiền tuyến. Theo tình báo Ukraine, trong năm nay Nga có kế hoạch tuyển mộ khoảng 20.000 người nước ngoài vào quân đội Nga từ Trung Á, Bangladesh, Chad, Sudan, Burundi và các nước châu Phi khác.

Nga cũng đang hướng tới việc thúc đẩy nhiều thành phần xã hội dân sự Nga mà trước đây không phải là mục tiêu ưu tiên đi nhập ngũ. Vào tháng 3, Thống đốc Pavel Malkov của tỉnh Ryazan của Nga đã ký một nghị định yêu cầu các doanh nghiệp có 150-300 nhân viên phải cung cấp hai nhân viên đăng ký động viên, các doanh nghiệp có 300-500 nhân viên phải cử ba nhân viên và các doanh nghiệp có trên 500 nhân viên phải cử năm nhân viên. Chính sách này có hiệu lực từ ngày 30 tháng 3 đến ngày 30 tháng 9 năm nay. Sinh viên Nga cũng đang bị áp lực phải nhập ngũ . Gần 200 cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng ở Nga đang tuyển mộ sinh viên, và một số thậm chí còn có hạn ngạch tuyển mộ..

Người Ukraine đang tấn công các cuộc tập họp tuyển mộ của những sinh viên này để làm gián đoạn hoạt động bí mật của Điện Kremlin. Blogger quân sự Alexander Vaskovsky đã bị bắt giữ sau khi tiết lộ sự thất bại từ việc tuyển mộ sinh viên của Điện Kremlin cho lực lượng máy bay không người lái, viết rằng những sinh viên duy nhất đăng ký là những người có thành tích kém trong học tập. Một cuộc họp kín của các sinh viên tại Đại học Nông nghiệp Quốc gia Kuban để tuyển mộ cho cuộc chiến đã thất bại khi nó bị tấn công bởi một người lính Ukraine giả vờ là người điều khiển máy bay không người lái của Nga. Sau khi từ bỏ sự giả vờ của mình, anh nói, "Tôi thực sự là một quân nhân - chỉ không phải là người Nga, mà là người Ukraine. Và tôi muốn nói với các bạn: Chúa cấm các bạn đến đây, bởi vì tôi sẽ phải giết các bạn, tất cả những người trong số các bạn ký hợp đồng đó". Ông chỉ ra số người Nga thiệt mạng lấp đầy một nghĩa trang có phạm vi trên "hai quốc gia".

Tổng tư lệnh Ukraine Oleksandr Syrskyy mô tả chiến lược của Ukraine trong năm nay là duy trì sáng kiến chiến lược bằng cách làm kiệt sức Nga, giữ lãnh thổ, xây dựng lực lượng dự trữ, tấn công vào nơi Nga yếu nhất và giải phóng vùng đất bị chiếm đóng.

Zelenskyy nói rằng Nga và những kẻ tấn công đã gây ra cuộc chiến, và những kẻ tấn công nên bị đẩy trở lại Nga . Các cuộc tấn công của Ukraine vào Nga nhằm mục đích giảm sự ủng hộ cho cuộc chiến bằng cách đưa cuộc chiến đến với người Nga, một điều mà người Nga muốn phớt lờ. Khả năng nhiều người Nga phớt lờ cuộc chiến của đất nước họ chống lại Ukraine giờ đã kết thúc. Tổ chức thăm dò độc lập cuối cùng còn lại của Nga, Trung tâm Levada, báo cáo vào tháng 4 rằng gần hai phần ba (64%) người Nga tin rằng đã đến lúc đàm phán để chấm dứt chiến tranh. Trong khi đó, chỉ có 24% ủng hộ tiếp tục hành động quân sự.

Người Nga cũng đã bắt đầu nghe và nhìn thấy các cuộc tấn công của Ukraine, cùng với việc cắt internet do Điện Kremlin thực hiện và cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng gia tăng. Thư ký Hội đồng Bảo an Nga và là cựu Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu nói: "Không một khu vực nào của Nga có thể cảm thấy an toàn". Cho đến nay, nhiều người Nga đã có thể phớt lờ cuộc chiến, cho rằng chiến tranh còn xa vời. Với các cuộc tấn công của Ukraine, tình trạng thiếu hụt lẫn giá hàng hóa và nhiên liệu cao hơn, thì điều này không còn đúng nữa. Oleksii Melnyk, đồng giám đốc nghiên cứu chính sách đối ngoại và an ninh quốc tế tại Trung tâm Razumkov, tin rằng Điện Kremlin đang phớt lờ mối đe dọa ngày càng tăng từ một cuộc bùng nổ của dân chúng kết hợp giữa "sự bất mãn với chính quyền, cảm giác bất an ngày càng tăng và bất ổn gia tăng". Các vụ ám sát các sĩ quan quân đội và an ninh cấp cao của Nga ở Moscow đã làm tăng thêm tình trạng mất an ninh của Nga.

Với các nghĩa trang tràn đầy những ngôi mộ, người Nga ngày càng nhận ra số lượng thương vong cao. Vào tháng 3, cựu luật sư và là nhà tuyên truyền thân Điện Kremlin Ilya Remeslo - người chủ yếu được biết đến với các chiến dịch pháp lý tích cực chống lại cố lãnh đạo đối lập Nga Alexei Navalny - đã đăng trên Telegram, tự hỏi liệu Nga có đạt 1,2 triệu thương vong trong "cuộc chiến bế tắc" có thể kéo dài trong 10 -15 năm hay không, "chỉ để thỏa mãn lợi ích cá nhân của Putin". Người Nga đang có dấu hiệu căng thẳng nghiêm trọng, với các cuộc tấn công hàng loạt vào mỗi  đêm của Ukraine, sẽ chỉ tăng lên. Rối loạn sức khỏe tâm thần đang gia tăng. Nghiện rượu đã tăng 30% kể từ năm 2022 và tràn lan trong binh sĩ Nga. Các thông tin liên lạc của Nga bị tình báo quân sự Ukraine bắt được đã tìm thấy vấn nạn ngộ độc rượu với quy mô lớn trong quân đội Nga.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhaylo Fedorov cho biết thương vong của Nga trong tháng 3 là 36.000 người, trong đó 90% là do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, một con số vượt quá số lượng tình nguyện viên được tuyển mộ ở Nga. Có 206 thương vong của lính Nga trên mỗi dặm vuông lãnh thổ mới bị chiếm đóng, so với 61 vào mùa hè năm ngoái. Vào tháng 4, Nga đã thiệt hại 1.470 thương vong mỗi ngày.

Robert "Madyar" Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine, cho biết trong một cuộc phỏng vấn diễn ra tại một trung tâm điều hành máy bay không người lái, "Vụ giết hàng loạt kẻ thù lớn nhất trong lịch sử nhân loại  xảy ra trong căn phòng này". Rubikon, đơn vị máy bay không người lái tinh nhuệ của Nga, đã theo đuổi một chiến lược khác là nhắm mục tiêu vào các thiết bị và công sự của Ukraine, thay vì binh lính, điều mà họ nói là sai lầm.

Tờ “Madyar” cho biết Ukraine đã thiết lập một vùng tiêu diệt mục tiêu rộng 1.000 -1.500 dặm (khoảng 2.700-2.700 km vuông) trên lãnh thổ Nga. Gần một nửa số vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine kể từ ngày 19 tháng 3 năm 2025 đã nhắm vào các hệ thống phòng không của Nga. Trong mùa đông năm 2025-2026, Ukraine đã làm hư hại hoặc phá hủy 78 hệ thống phòng không, 77 hệ thống tên lửa đất đối không và 23 trạm radar của Nga. Điều này đã mở ra “hành lang” cho các đàn máy bay không người lái tầm xa tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng và các nhà máy quân sự cách Ukraine tới 1.000 -1.500 dặm.

Vào tháng 4, Ukraine đã phát động 18 cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga và 40 cuộc tấn công vào các tài sản quân sự  ở 19 khu vực của Nga. Từ ngày 1 tháng 5 đến ngày 20 tháng 5, các nhà máy lọc dầu Kstovo, Moscow, Ryazan, Taman, Yaroslavl, Perm, Kirishi, Samara, Primorsk và Tuapse đã bị tấn công và không còn khả năng hoạt động. Kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện, Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga 158 lần.

Các nhà máy lọc dầu của Nga tại cảng Tuapse ở Biển Đen, do Rosneft điều hành và được xếp hạng trong số 10 nhà máy lọc dầu hàng đầu của Nga với công suất 12 triệu tấn hàng năm, đã bị tấn công nhiều lần. Ô nhiễm, thiệt hại và hỏa hoạn sau đó đã gây ra sự hoảng loạn ở Tuapse. Máy bay không người lái của Ukraine đã làm hư hại hoặc phá hủy 28 trong số 47 xe tăng tại nhà máy lọc dầu Tuapse. Nga đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp khu vực ở Krasnodar krai, nơi có Tuapse, vì hỏa lực từ các cuộc tấn công của Ukraine đã tiếp tục kể từ ngày 16 tháng 4.

Nhà máy lọc dầu của Nga ở Primorsk, xuất khẩu qua biển Baltic, cũng đã bị hư hại nặng nề. Ukraine đã tấn công các cơ sở năng lượng của Nga ở Orsk và Perm, cách Ukraine 1.500 km (932 dặm). Máy bay không người lái tầm xa của Ukraine đã tấn công trạm bơm Transneft của Nga gần Perm nằm gần dãy núi Ural, cũng cách biên giới Ukraine hơn 1.500 km (932 dặm).

Sự sụt giảm xuất khẩu dầu của Nga đã làm giảm lợi ích của giá dầu cao hơn do cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran. Các biện pháp trừng phạt, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu và đồng rúp mạnh đã làm giảm một nửa doanh thu từ dầu mỏ trong quý đầu tiên của năm nay so với một năm trước.

Vào tháng Giêng, Ukraine đã thành lập Trung tâm chỉ huy Deep Strike để quản lý và điều phối các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái thông qua việc lập kế hoạch và chia xẻ thông tin trong thời gian thực. Điều này được thực hiện để cho phép tăng cường các máy bay không người lái tầm trung có tải trọng nặng, chẳng hạn như Nemesis (mà người Nga đặt biệt danh là Baba Yaga, một nhân vật trong văn hóa dân gian Slav), tấn công các mục tiêu cách tiền tuyến 30 -170 dặm. Máy bay không người lái tầm trung đã thay thế các bệ phóng tên lửa đa năng HIMARS do Mỹ cung cấp, rất quan trọng đối với quốc phòng của Ukraine trong giai đoạn 2023 -2024. Mục tiêu của Fedorov là tăng gấp ba lần các cuộc tấn công sâu vào Nga đã được hoàn thành vào tháng 3, đó là tháng đầu tiên Ukraine bắn nhiều máy bay không người lái và tên lửa vào Nga hơn, so với Nga bắn vào Ukraine. Tháng Năm là tháng đầu tiên quân đội Ukraine tiến hành nhiều hoạt động quân sự hơn Nga.

Những cuộc tấn công này là một bước ngoặt trong cuộc chiến. Chúng đã tạo ra sự tàn phá đối với quân sự ở hậu phương Nga, và làm thất bại cuộc tấn công mùa xuân năm 2026 của Nga bằng cách tấn công việc khai triển quân đội, căn cứ sửa chữa, nhà kho, người điều khiển máy bay không người lái, hậu cần và vận chuyển phía sau phòng tuyến của Nga. Nga đang gặp nhiều khó khăn hơn trong việc di chuyển quân đội đến tiền tuyến. Khi cố gắng làm như vậy, toàn bộ các đoàn xe con-voi sẽ bị máy bay không người lái của Ukraine phá hủy.

Việc Ukraine tăng cường xử dụng phương tiện không người lái mặt đất (UGV) cứu sống binh sĩ Ukraine, giải cứu binh lính và dân thường bị thương. Trong chiến dịch quân sự đầu tiên thuộc loại này, máy bay không người lái mặt đất và trên không đã chiếm được một vị trí của Nga với tù binh chiến tranh Nga đầu hàng đơn vị này. Ukraine đang ký hợp đồng với 50.000 phương tiện không người lái mặt đất trong năm nay, với việc Zelenskyy gọi chúng là "bước quan trọng tiếp theo" trong chiến tranh hiện đại sau máy bay không người lái.

Ở Nga, điều ngược lại đang diễn ra. Nhu cầu đối với phương tiện không người lái mặt đất đã sụp đổ và các nhà phát triển của họ đang "đối mặt với phá sản vì thiếu nhu cầu" sau khi Starlink bị chặn và "không có mạng truyền thông". Một blogger quân sự Nga đã viết: "Tóm lại: trong khi kẻ thù đang tăng cường xử dụng chúng, Lực lượng Vũ trang Nga đang thu hẹp quy mô".

Thất bại quân sự của Nga đã được bồi thêm bởi sự đầu tư kém vào thông tin liên lạc quân sự. Nga, vào năm 2022 được quảng cáo là có "quân đội tốt thứ hai trên thế giới", không ưu tiên đầu tư vào thông tin liên lạc quân sự hiện đại và thay vào đó dựa vào công nghệ  Starlink của Mỹ. Quyết định tước bỏ quyền truy cập Starlink của Elon Musk là một vấn đề đối với quân đội Nga. Thất bại này đã đi kèm với việc Điện Kremlin cấm Telegram, cũng được quân đội Nga xử dụng, và WhatsApp, cũng như việc đóng cửa internet hướng tới mục tiêu xây dựng một internet có chủ quyền. Các phương pháp kiểm soát của Điện Kremlin đối với người dân Nga cũng đang làm tổn hại đến khả năng quân sự của họ.

Khủng hoảng kinh tế và tài chính.

Người Nga lưu vong Vladislav Inozemtsov mô tả nền kinh tế của Putin là "kinh tế cho người chết" ("deathonomics"),  dành cho người Nga tình nguyện tham gia quân đội, họ bị giết ở Ukraine và gia đình họ được bồi thường. Ông tin rằng deathonomics đã chạy theo lộ trình của nó. Vào tháng Ba, Putin đã yêu cầu, tại một cuộc họp kín, rằng các doanh nghiệp lớn giúp tài trợ cho cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine. Remeslo viết rằng cuộc chiến đã mang lại "thiệt hại to lớn cho nền kinh tế Nga và phúc lợi của người dân. Các lệnh trừng phạt, phá hủy cơ sở hạ tầng, mất đối tác thương mại. Ngay cả theo số liệu thống kê chính thức, con số này đại diện cho hàng nghìn tỷ đô la".

Hồi tháng 4, trong một bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế ở Moscow, nhà kinh tế học người Nga Robert Nigmatulin tuyên bố rằng Nga đang hướng tới một "sự suy giảm kinh tế hai con số". Ông nói rằng không có sắc lệnh nào của tổng thống về kinh tế được thực hiện kể từ năm 2012, khi Putin trở lại làm tổng thống sau bốn năm làm thủ tướng. Nigmatulin yêu cầu cách chức các quan chức phụ trách kinh tế và giáo dục vì họ "hoàn toàn vô dụng". Vladimir Boglaev, giám đốc Nhà máy đúc và cơ khí Cherepovets, than thở tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế ở Moscow về sự thiếu hiểu biết của giới cầm quyền Nga đối với thực tế kinh tế thảm khốc .

Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Nga Maxim Reshetnikov tiết lộ với Diễn đàn "Doanh nghiệp của tôi" toàn Nga vào tháng 4 rằng dự trữ kinh tế của Nga gần như đã cạn kiệt. Nghị sĩ Nga Georgy Fedurov cảm ơn cuộc chiến chống Iran đã giải cứu nền kinh tế Nga bằng cách tăng giá dầu. Với các cuộc tấn công tàn phá của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, ông này đã nói quá sớm.

Nga đang bước vào một cuộc khủng hoảng nợ toàn diện do chi tiêu rất cao cho cuộc chiến, ước tính khoảng 198,8 tỷ USD vào năm ngoái, tương đương 2,7 tỷ USD mỗi tuần. Tình trạng tài chính tồi tệ của Nga được thể hiện rõ qua số lượng ngày càng tăng của các cửa hàng và doanh nghiệp đóng cửa, tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, sa thải và dư thừa trong khu vực công và các công ty nhà nước.

Gánh nặng thuế cao hơn của Nga do chi tiêu quân sự trong chiến tranh đã dẫn đến điều kiện xấu đi cho các doanh nghiệp nhỏ, với một nửa trong số họ hoạt động thua lỗ. Điều này đi cùng với doanh thu giảm từ việc đóng cửa quảng cáo và bán hàng trực tuyến trên Telegram.

Nga có thâm hụt 2,5 triệu lao động, công ty kiểm toán FinExpertiza cho biết. "Cho đến nay, chúng ta chưa bao giờ sống với sự thiếu hụt lực lượng lao động như vậy", Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina nói tại Hội nghị thượng đỉnh Alfa vào ngày 28 tháng 4. Rosstat, Cơ quan Thống kê Nhà nước Liên bang Nga, đã ghi nhận một trong những sự sụt giảm lớn nhất trong lịch sử về lợi nhuận kinh doanh của Nga . Trong tháng Giêng và tháng Hai năm nay, các doanh nghiệp Nga kiếm được ít hơn 33,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Một trong những trụ cột ý thức hệ chính của chế độ Putin là ông đã giải cứu nước Nga trong những năm 1990 khỏi sự sỉ nhục vì không được phương Tây tôn trọng. Trụ cột ý thức hệ này hiện đang bị đe dọa. Người Nga ngày càng lo ngại rằng Nga đang quay trở lại cuộc khủng hoảng kinh tế và hỗn loạn của những năm 1990, khi họ mất tiền tiết kiệm. Các quan chức Ngân hàng Trung ương và các chính trị gia đang đưa ra khả năng Nga sẽ tịch thu tiền gửi vượt quá một ngưỡng nhất định và phát hành tín phiếu. Bằng chứng video bị rò rỉ trên mạng xã hội cho thấy các chứng chỉ tiết kiệm không thể thu hồi, được sản xuất hàng loạt do Ngân hàng Trung ương Nga chuẩn bị, có thể đóng băng tiền của công dân Nga. Chúng sẽ được xử dụng bởi các ngân hàng lớn của Nga, chẳng hạn như Ngân hàng VTB, Sverbank và có thể cả các ngân hàng khác.

Nga đã xuất sắc trong việc trốn tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây. Tuy nhiên, chúng đã ảnh hưởng đến nền kinh tế Nga. Cục Bảo vệ Hiến pháp Latvia (SAB) báo cáo rằng các biện pháp trừng phạt trong giai đoạn 2022-2025 đã buộc Nga phải chi 130 tỷ USD cho việc mua bất hợp pháp các mặt hàng của phương Tây bị trừng phạt. Ngoài ra, SAB ước tính xuất khẩu quặng sắt giảm 40%, kim loại đen giảm 20%, hóa chất giảm 35%, gỗ và bột giấy giảm 50% so với xuất khẩu trước tháng 2/2022. Nga đã mất quyền tiếp cận thị trường quốc tế và sự mất mát này không được thay thế.

Giám đốc tình báo quân sự Thụy Điển, Trung tướng Thomas Nilsson, ước tính rằng Nga đã đánh giá thấp thâm hụt ngân sách của mình 30 tỷ USD. Nga yêu cầu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong suốt năm nay để bù đắp thâm hụt ngân sách. Về lâu dài, ngành năng lượng của Nga, chịu đựng sự mất mát của thị trường châu Âu và các cuộc tấn công quân sự của Ukraine, đang hướng tới sự suy giảm tài chính.

Tổ hợp công nghiệp quân sự do nhà nước kiểm soát của Nga - không thể cạnh tranh với khu vực quốc phòng đang phát triển nhanh chóng và phần lớn là tư nhân của Ukraine - đang thua lỗ, bị cản trở bởi tham nhũng và phụ thuộc vào các khoản vay từ các ngân hàng nhà nước. Trong một thế giới hậu chiến, Ukraine đang trên con đường trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất quốc phòng, với số lượng thị trường xuất khẩu ngày càng tăng. Sergey Chemezov, Giám đốc điều hành của Rostec, một tập đoàn quốc phòng thuộc sở hữu nhà nước của Nga, cho biết xuất khẩu quân sự của Nga đã giảm một nửa kể từ năm 2022 vì cuộc chiến chống lại Ukraine, phần lớn là do Nga đang xử dụng thiết bị quân sự của mình thay vì bán. Sự thất bại của thiết bị quân sự Nga ở Ukraine, Venezuela và Iran trước các thiết bị quân sự của phương Tây và Israel đã cho thấy nó có chất lượng kém.

Sự bất mãn của công chúng.

Trung tâm Levada báo cáo vào tháng 4 rằng chỉ có 36% người Nga có quan điểm tích cực về các diễn biến chính trị, với gần hai phần ba bày tỏ quan điểm tiêu cực. VTsIOM, Trung tâm Nghiên cứu Dư luận của Nga, báo cáo rằng khi được yêu cầu nêu tên một chính trị gia Nga mà họ tin tưởng, chỉ có 29,5% người Nga nêu tên Putin .

Một số báo cáo gần đây cho rằng người Nga có xu hướng ít tin tưởng vào truyền thông nhà nước, đặc biệt là truyền hình nhà nước, khi cuộc chiến của Điện Kremlin chống lại Ukraine tiếp diễn. Trước năm 2022, 60% người Nga nhận được tin tức chủ yếu từ truyền hình nhà nước. Con số đó đã giảm xuống còn 47%. Truyền hình nhà nước là nguồn chính của việc Điện Kremlin truyền bá về người Nga, phi nhân tính hóa người Ukraine và chuẩn bị cho cuộc chiến chống lại Ukraine. Một cuộc chiến kéo dài hơn Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại và Nga không chiến thắng đã góp phần vào sự suy giảm lòng tin của công chúng. Một người Nga ở Perm, theo dõi các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của thành phố mình, nói: "Đó có phải là những gì bạn gọi là chiến thắng? Các đồng chí, tại sao các bạn lại hy sinh mạng sống của mình vì việc này? Kẻ thù lớn nhất của chúng ta có lẽ không phải ở Ukraine, mà ở đây, ở Nga, trong các văn phòng?" 

Cựu luật sư Remeslo, thân Điện Kremlin,  đã đưa ra một tuyên bố cực đoan vào tháng Ba, thẳng thừng tuyên bố: "Putin không tôn trọng cử tri của mình và không muốn lắng nghe họ". Ông viết thêm, "Vladimir Putin không phải là một tổng thống hợp pháp. Vladimir Putin phải từ chức và bị đưa ra xét xử như một tội phạm chiến tranh và trộm cắp". Vào tháng Tư, trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Ksenia Sobchak, Remeslo được hỏi, ông đổ lỗi cho ai về cuộc khủng hoảng của Nga. Ông trả lời, "Đó là Vladimir Putin. Điều đó là hiển nhiên. Mọi người đều biết điều đó." Nói về giới chóp bu Nga, Remeslo nói: "Họ chỉ đơn giản là ghét ông ấy vì ông ấy đã lấy đi mọi thứ từ họ". Ông dự đoán sẽ có "những thay đổi sâu sắc" vào cuối năm 2026 - đầu năm 2027. Sẽ có một "sự sụp đổ của hệ thống củ , và sự ra đời của một hệ thống mới" như một "cuộc đảo chính cung điện" hoặc "cách mạng".

Ngày càng có nhiều người Nga kết luận rằng một phần tư thế kỷ cai trị của Putin là quá nhiều và nên chấm dứt. Boglayev tuyên bố tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế Moscow rằng giới chóp bu nên nắm quyền trong một thời gian giới hạn. Remeslo cho biết Putin đã gây ra thiệt hại lớn cho nền kinh tế Nga khiến giảm mức sống, và nên ra đi. Điều này là bởi vì, như ông đã nói, "mọi thứ đều đến giới hạn. Chúng ta cần một tổng thống mới, hiện đại", một người lắng nghe người dân, tôn trọng họ và không sợ bầu cử.

Những người có ảnh hưởng cũng đang lên tiếng. Một người có ảnh hưởng đến thời trang, Viktoria Bonya, người không tham gia vào chính trị Nga và sống theo lối sống đầu sỏ ở Monaco, đã đăng một video với chú thích, "Lời kêu gọi đến Vladimir Vladimirovich Putin. Từ tất cả những người Nga quan tâm." Cô ấy nói với Putin rằng "mọi người sợ bạn" và rằng "có một bức tường khổng lồ giữa bạn và những người bình thường như chúng tôi". Bonya có 13 triệu người theo dõi trên Instagram và các bài đăng của cô về cuộc khủng hoảng ở Nga đã được xem hơn 30 triệu lần với gần hai triệu lượt thích. Điện Kremlin đã đưa ra một câu trả lời ngoại giao nhưng không cam kết trong khi truyền thông nhà nước và số lượng các blogger ủng hộ Điện Kremlin ngày càng giảm chỉ trích bà. Người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng người Nga Vladimir Soloviov gọi Bonya là "con đĩ già" trong khi Thành viên Duma Quốc gia Vitaly Milonov gọi cô là "kẻ hộ tống Dubai". Tuy nhiên, không giống như ngày càng nhiều người theo chủ nghĩa dân tộc và các blogger quân sự, Bonya tiếp tục rao bán huyền thoại về "những cậu bé xấu xa" và "Sa hoàng" Putin tốt bụng. Bài đăng của cô đã phớt lờ cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine.

Những người theo chủ nghĩa dân tộc Nga và các blogger quân sự.

Một số blogger quân sự và những người theo chủ nghĩa dân tộc Nga, đang chuyển từ những lời chỉ trích truyền thống của Nga về "các vương hầu" ("boyars" ) luôn che giấu tình hình thực sự khỏi "Sa hoàng", sang chỉ trích trực tiếp nhà lãnh đạo Putin. Blogger quân sự và cựu chiến binh người Nga Egor Guzenko mô tả Putin và đoàn tùy tùng của ông đã lan truyền những lời nói dối "một cách liều lĩnh" dẫn đến sự mất lòng tin vào các nhà lãnh đạo Nga .

Một số blogger quân sự và những người theo chủ nghĩa dân tộc Nga đã bắt đầu tranh luận và suy đoán về việc Nga sẽ giống như thế nào sau khi chiến tranh kết thúc, và Putin sẽ bị loại bỏ. Russkii Mir Ukraina và Maxim Kalashnikov, một Z-blogger và được gọi là "Z-Futurologist", đã đăng những dự đoán dài. Các blogger quân sự và những người theo chủ nghĩa dân tộc Nga dự đoán sự hỗn loạn, xung đột, đàn áp và bạo lực ở nước Nga thời hậu Putin, với sự trở lại của Nga giống như một nhà nước rối loạn chức năng vào những năm 1990. Họ không thảo luận về phản ứng của các dân tộc thiểu số sẽ như thế nào, nhưng một số có thể yêu cầu chủ quyền lớn hơn, như trong "cuộc diễn hành chủ quyền" và "cuộc chiến pháp luật" trong những năm 1990.

Nga tiếp tục có một ngành dọc duy nhất theo kiểu Liên Xô để nghiên cứu và phát triển, với tham nhũng và quan liêu ngăn cản sự đổi mới và tốc độ phát triển. Một số blogger quân sự đã đổ lỗi cho phản ứng kém cỏi của chính phủ đối với các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu, như ở Tuapse, "thông qua chính quyền, tham nhũng, che đậy và miễn cưỡng chịu trách nhiệm" và "kết quả trực tiếp của sự cẩu thả quan liêu và mong muốn thu lợi từ ngân sách".

Các blogger quân sự Nga đã bày tỏ bất mãn về sự kém hiệu quả của hệ thống phòng không Nga trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Ukraine, với một kênh Telegram dưới tên Fighterbomber hỏi, liệu đó có phải là do "có thể bị phá hoại hoặc phản bội, có thể là thiếu đạn dược hoặc hiệu quả thấp của nó". Kênh này nói thêm, "Nhưng người Ukraine hóa ra hiệu quả hơn nhiều và gây tổn thương với vũ khí đơn giản hơn nhiều, và được xử dụng với số lượng nhỏ hơn nhiều". Ukraine đã khắc phục tình trạng thâm hụt nhân lực so với nước Nga lớn hơn nhiều, thông qua đổi mới nhanh hơn và công nghệ quân sự vượt trội. Sự phát triển của hàng trăm công ty quốc phòng tư nhân ở Ukraine kể từ năm 2022 đang hợp nhất thành các tập đoàn lớn hơn, cho phép quy mô sản xuất lớn hơn. Ukraine có hàng trăm công ty nghiên cứu và phát triển cạnh tranh và sản xuất thiết bị quốc phòng.

Blogger quân sự người Nga Andrei Medvedev mô tả mức độ quan liêu thấp ở Ukraine và sự tương tác trực tiếp giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Blogger quân sự Yuri Podolyaka thừa nhận rằng Ukraine vượt trội về quân sự và công nghệ, học hỏi nhanh hơn và áp dụng các chiến thuật mới nhanh hơn. Moscow và St. Petersburg, những khu vực được bảo vệ tốt nhất của Nga, đang ngày càng bị tấn công bởi máy bay không người lái của Ukraine và cuối năm nay, bị tấn công bởi một thế hệ tên lửa đạn đạo mới, FP-7 và FP-9.

Một phàn nàn lớn từ các blogger quân sự và những người theo chủ nghĩa dân tộc Nga là các nhà lãnh đạo Nga chưa bao giờ xác định điều gì tạo nên "chiến thắng". Người theo chủ nghĩa dân tộc Nga Pavel Gubarev, một cựu chiến binh trong cả hai cuộc xâm lược Ukraine của Nga năm 2014 và 2022, đã chỉ trích Putin vì đã không giải thích mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến. Chuyên gia quân sự Nga Mikhail Khodoryonok nói với truyền hình nhà nước rằng cuộc tấn công vào mùa xuân năm 2026, mà Ukraine đã ngăn chặn, nên là cuộc tấn công cuối cùng, vì "đã đến lúc chấm dứt [chiến dịch quân sự đặc biệt]".

Nhà dân tộc Nga Igor Girkin đã viết: "Thật không may, chúng ta đang hướng đến thất bại quân sự. Đây là một sự thật. Chúng ta đừng chấp nhận nó một cách tuyệt đối, nhưng ít nhất chúng ta hãy thừa nhận sự thật khó chịu này và tiến hành từ giả định rằng, mối đe dọa là có thật." Girkin nói thêm rằng các tân binh Nga sẽ bị giết trong một cuộc động viên toàn diện vốn "sẽ không thể xoay chuyển tình thế của cuộc chiến". Nhà tài phiệt Chính thống và là người sáng lập Kênh truyền hình dân tộc chủ nghĩa đế quốc Tsargrad, Konstantin Malofeyev, đã đưa ra lời giải thích kỳ lạ, nói rằng, "Không phải là một điều đáng xấu hổ khi thua Ukraine. Rốt cuộc, người Ukraine thực sự là người Nga. Và người Nga không bao giờ thua!".

Girkin, Malofeyev và Remeslo không đơn độc. Những người theo chủ nghĩa dân tộc và các blogger quân sự Nga Zakhar Prilepin và Yuri Kotenok cũng tin rằng Nga không thể giành chiến thắng. Kotenok nói rằng các sĩ quan quân đội hiện tại tham nhũng, cơ hội và hoài nghi hơn so với những người trong giai đoạn 2022–2023, những người có động cơ tư tưởng.

Kalashnikov dự đoán rằng các cuộc biểu tình có thể leo thang thành bất ổn, cuối cùng dẫn đến sự sụp đổ của Liên bang Nga trong hình thức hiện tại, giống như Đế chế Nga sụp đổ vào năm 1917. Lãnh đạo Đảng Cộng sản (KPRF) Gennady Zyuganov cảnh báo tại Duma Quốc gia rằng Nga đang tiến gần đến một cuộc khủng hoảng tương tự như năm 1917. Đại biểu Đảng Cộng sản Nga Renat Suleymanov cho biết trong một bài phát biểu trước Duma Quốc gia Nga: "Hoàn toàn rõ ràng là nền kinh tế không thể xử lý nổi sự tiếp tục kéo dài của chiến dịch quân sự đặc biệt. Chính thức, 40% ngân sách liên bang dành cho quốc phòng và an ninh. Do đó, việc kết thúc nhanh nhất chiến dịch quân sự đặc biệt chỉ đơn giản là có thể cần thiết".

Ngày càng có nhiều blogger quân sự và những người theo chủ nghĩa dân tộc chỉ trích số thương vong cao. Remeslo viết, "Tất cả chúng tôi đều nghĩ Putin là người thống nhất các vùng đất của Nga. Và bây giờ chúng tôi đã đi đến điều này: các cuộc tấn công đẫm máu, dụ dỗ những người lính không chuyên nghiệp bằng cách lừa dối, và nhiều hơn nữa ... Một cuộc chiến hoàn toàn bế tắc, tổn thất to lớn, và nó có thể kéo dài thêm 5-10 năm nữa - bạn đã sẵn sàng cho điều đó chưa?" 

Các blogger quân sự Nga bình luận về một cuộc phỏng vấn với Gubarev khi những người theo chủ nghĩa dân tộc chuẩn bị một cuộc đảo chính ở Nga. Gubarev nói, "Chúng ta muốn gì, chúng ta đang làm gì, tất cả những điều này để làm gì, và mục tiêu cuối cùng là gì - chiến tranh kết thúc ở đâu, có nghĩa là chúng ta đã thắng ở đâu - điều này chưa được nêu rõ". Ông Gubarev công khai nêu lên khả năng Nga đã phải chịu "hơn một triệu" thương vong.

Nỗi sợ hãi về một cuộc đảo chính.

Giới chóp bu Nga tiếp tục trải qua sự cải tổ. Đã có sự gia tăng đáng kể trong các trường hợp quốc hữu hóa và gian lận cùng với các bản án tham nhũng kể từ khi cuộc chiến chống lại Ukraine bắt đầu. Không phải ngẫu nhiên mà internet đã bị đóng cửa ở Moscow vào ngày 5 tháng 3, cùng ngày cựu Thứ trưởng Quốc phòng thứ nhất  Ruslan Tsalikov bị bắt. Tsalikov là một đồng minh thân cận của Shoigu. Tsalikov và Shoigu có dính líu đến tham nhũng cấp cao liên quan đến 81,2 triệu USD trong lực lượng vũ trang Nga.

Sự phản đối và chỉ trích chính quyền đang lan rộng ra ngoài phe đối lập tự do đang còn nhỏ, phần lớn đã bị dập tắt thông qua đàn áp, ám sát và lưu vong. Các quan chức nhà nước trung thành trước đây, những người theo chủ nghĩa dân tộc, blogger quân sự và công dân Nga đang ngày càng trở nên chỉ trích, khi các nhà bình luận so sánh tình hình với Liên Xô cũ vào cuối những năm 1980. Hầu hết các quan chức nhà nước Nga dường như phản đối việc đóng cửa internet. Một số đảng đối lập bị nhà nước Nga trừng phạt thậm chí đã chỉ trích các chính sách này. Remeslo viết: "Putin nói với tôi rằng chúng tôi sẽ không đi theo con đường của Trung Quốc – và ông ấy đã nói dối. Bản thân Putin không xử dụng internet, điều này thật đáng xấu hổ đối với một nguyên thủ quốc gia". Truyền thông quân sự Nga và kênh truyền hình Tsargrad của đế quốc Nga mô tả internet có chủ quyền là một mục tiêu bất khả thi, vì sản xuất máy tính và đổi mới trí tuệ nhân tạo (AI) đã được nhân rộng trong công nghệ của phương Tây. Một internet có chủ quyền của Nga cũng sẽ làm tăng sự phụ thuộc của Nga vào Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Sự bất mãn đối với các lệnh cấm truyền thông xã hội và đóng cửa internet đã mở rộng hàng ngũ người biểu tình bao gồm những người trung thành với Putin và cử tri của Đảng Nước Nga Thống nhất - những người về hưu, những người có thu nhập thấp, cư dân của các thị trấn tỉnh lẻ cùng các chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ. Chế độ của Putin nổi tiếng với gian lận bầu cử, nhưng vẫn có lo ngại về sự bất mãn và thờ ơ của công chúng trong cuộc bầu cử tháng Chín. VTsIOM báo cáo sự sụt giảm ủng hộ dành cho Đảng Nước Nga Thống nhất, từ 34,1% vào cuối tháng 12 năm 2025 xuống còn 27,7% vào cuối tháng 4 năm nay.

Có sự ngờ vực rộng rãi trong công chúng Nga về những lý do chính thức được đưa ra cho việc ngừng hoạt động internet. Nếu không có internet, các ứng dụng định vị vệ tinh không hoạt động và người Nga không được cảnh báo về các cuộc tấn công quân sự sắp tới của Ukraine. Cựu Thống đốc tỉnh Belgorod Vyacheslav Gladkov thậm chí còn nói vào năm 2025, "Ai sẽ trả lời cho cái chết của những người không thể nhận được thông tin về máy bay không người lái vì internet di động đã bị đóng cửa?". Nhiều người Nga đang đi đến một kết luận khá đáng ngạc nhiên rằng họ đang sống trong một chế độ độc tài, nơi mà họ không được phép chỉ trích. Các kiến nghị  phản đối lệnh cấm trên các nền tảng truyền thông xã hội và việc đóng cửa internet thường xuyên bị chính quyền địa phương từ chối, họ xử dụng những lý do đáng ngờ.

Nhà báo và là nhà phân tích quân sự người Nga Yuri Baranchik hỏi: "Tại sao họ bắt đầu khủng bố người dân?" Ông cảnh báo rằng Nga có thể lặp lại các kịch bản năm 1917 hoặc 1989. Z-blogger Volodya Grubnik đã hỏi trên kênh Telegram của mình, "Các tổ chức nhà nước này đang cố gắng đạt được điều gì bằng hành vi như vậy? Để chứng minh rằng nhà nước không thể tin cậy? Rằng những người, một cách có kỷ luật, tuân theo luật pháp chỉ đơn giản là những kẻ ngốc? Làm tốt lắm - họ đã làm rất tốt, họ đã thể hiện điều đó một cách tuyệt vời".

Alex Kartavykh viết trên kênh Telegram của mình, ông tin rằng các chính sách của Điện Kremlin tự đánh bại bản thân đến mức phải có sự can thiệp ngầm từ Vương quốc Anh.. Ông ta hỏi, "Vì vậy, các ngươi thậm chí không phải là những thằng khốn, mà là những kẻ ngốc. Tôi thậm chí không biết điều gì ... các ngươi đang làm gì như thể các ngươi  là đặc vụ của Anh và cần phải đẩy đất nước vào vực thẳm bằng bất cứ giá nào. Đơn giản là không có cách nào khác để giải thích điều này".

Giới chóp bu Nga dường như đang tiến gần đến một sự chia rẻ. Họ đang ngày càng trở nên chia rẽ giữa những người tự tin rằng sẽ không đạt được nhiều hơn ở Ukraine và những người tin vào điều ngược lại. Sự chia rẽ này cũng bao gồm những người muốn tiếp tục chiến tranh cho đến khi "đạt được các mục tiêu đã nêu" và những người tin rằng nó nên kết thúc vì "kịch bản xấu nhất thậm chí không phải là thất bại, mà là một chiến dịch quân sự đặc biệt bất tận". Những người diều hâu của Nga từng thống trị diễn ngôn nhưng bây giờ đang "thuyết phục, bảo vệ và phản công " . Chuyên gia nổi tiếng của Nga Vasily Kashin thừa nhận, "mục tiêu "thanh trừng chế độ chống Nga" ở Ukraine về căn bản là không thể đạt được ở giai đoạn này nếu không có sự chiếm đóng quân sự hoàn toàn, lâu dài trên toàn bộ đất nước (bao gồm cả phần phía tây)". Ông tin rằng, "Đối với Nga, điều này là không thể về mặt kỹ thuật". Ngoài ra, ông coi hy vọng sáp nhập các vùng lãnh thổ rộng lớn của Ukraine vào Nga là "kỳ quặc" vì "Nga thiếu khả năng kiểm soát và quản lý bền vững các vùng lãnh thổ như vậy, với nền kinh tế bị tàn phá và dân số cực kỳ thù địch". Kashin khẳng định, "Không phải là lợi ích của chúng ta khi không ngừng đốt cháy các nguồn tài nguyên này" để "theo đuổi các mục tiêu tưởng tượng".

Dư luận ngày càng có nhiều người Nga tin rằng Putin đang mắc sai lầm trong nước - liên quan đến kinh tế, mức sống, ngừng internet, chặn Telegram và cấm mạng riêng ảo (VPN) - và mất mặt ở nước ngoài tại Iran, Venezuela và Syria. Những vấn đề trong nước và quốc tế này lại chồng chất lên cuộc chiến tranh dai dẳng chống lại Ukraine mà không có dấu hiệu kết thúc.

Doanh nghiệp Nga ngày càng rơi vào tình trạng hoảng loạn và chỉ trích chính sách kinh tế và chính phủ. Việc chặn Telegram, WhatsApp và internet đang phá hủy các lĩnh vực doanh nghiệp vừa và nhỏ dựa vào Telegram để đặt hàng và giao hàng trực tuyến . Lệnh cấm quảng cáo trên Telegram là thảm họa đối với các doanh nghiệp nhỏ, gần như tất cả đều xử dụng nền tảng truyền thông xã hội này. Ứng dụng Kremlin's Max thiếu các tính năng tương tự, thân thiện với doanh nghiệp 

Hầu hết các thông tin liên lạc tình nguyện của người Nga với quân đội Nga ở Ukraine, cũng như các khoản thu tiền quyên góp  cho quân đội Nga ở Ukraine, đều dựa vào Telegram. Việc đóng cửa Telegram, ngừng hoạt động internet và kiểm soát VPN đã làm giảm khối lượng máy bay không người lái, cột liên lạc, áo giáp, trạm sạc và tác chiến điện tử do các tình nguyện viên người Nga gửi cho binh sĩ Nga.

Lời kêu gọi của Putin về việc đưa ngày càng nhiều cựu chiến binh trong "chiến dịch quân sự đặc biệt" vào hàng ngũ cầm quyền là một vấn đề mới trong cuộc cạnh tranh quyền lực rộng lớn hơn ở Nga. Theo bài báo của Mikhail Zygar trên Kyiv Post, Bộ trưởng Quốc phòng Andrei Belousov và Phó Tham mưu trưởng thứ nhất Sergei Kirienko đã tranh cãi về việc nên đưa những ứng viên cựu chiến binh nào vào danh sách của Đảng Liên minh Nga trong cuộc bầu cử sắp tới.

Có thể có nỗi sợ hãi về một cuộc đảo chính cung điện giữa các quân nhân Nga bất mãn, do cuộc chiến đang diễn ra mà không có tiến triển trên chiến trường và không có đột phá trong đàm phán. Việc đóng cửa internet và cấm các ứng dụng truyền thông xã hội phản ảnh việc Putin, vốn nổi tiếng với những thuyết âm mưu, ngày càng trở nên hoang tưởng về các mối đe dọa đến quyền lực của mình. Sự phẫn nộ đang gia tăng về cuộc chiến chống lại Ukraine trong Điện Kremlin , một cuộc chiến tranh tiêu hao với thương vong khổng lồ và không có bất kỳ bước tiến lãnh thổ nào trên chiến trường.

Kết luận.

Nga ngày càng giống với Liên Xô cũ trong giai đoạn 1990-1991, với những rủi ro hội tụ các yếu tố bên trong và bên ngoài kết hợp với nhau, phản ảnh những thất bại quân sự ở Afghanistan năm 1989 và Ukraine bây giờ. Giới chóp bu ngày càng lên tiếng bất đồng, cảm xúc phản đối đang lan rộng ra công chúng, và những người theo chủ nghĩa dân tộc và các blogger quân sự trung thành của Nga đang trở nên chỉ trích. Những xu hướng này kết hợp với sự vỡ mộng về sự thiếu tiến bộ trên chiến trường, thương vong rất cao, kiệt sức với một "chiến dịch quân sự đặc biệt" nhanh chóng nhưng lại kéo dài hơn Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, và việc Ukraine thành công trong việc đẩy sâu chiến tranh vào lãnh thổ Nga.

----------------

_ Tác giả Tiến sĩ Taras Kuzio...... Eurasia Review

_ Trần HSa lược dịch từ Eurasia Review.....07 tháng Sáu 6, 2026.