Mỹ gấp rút hoàn tất thỏa thuận với Iran trước khi Trump tham dự G7
Một quan chức cấp cao của chính quyền nói với tờ The Telegraph rằng thỏa thuận có thể được ký kết trong vòng vài ngày tới.
Donald Trump khẳng định ông đã đồng ý một 'bản ghi nhớ' với Iran Ảnh: AFP qua Getty Images
Tác giả Connor Stringer/ Phóng viên trưởng tại Washington. và Akhtar Makoii....12 tháng 6 năm 2026 ... The Telegraph.
Hoa Kỳ đang gấp rút hoàn tất một thỏa thuận hòa bình với Iran trước khi Donald Trump gặp gỡ các nhà lãnh đạo thế giới tại hội nghị thượng đỉnh G7.
Một quan chức cấp cao của chính quyền nói với tờ The Telegraph rằng một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz có thể được ký kết trong vòng vài ngày tới, trong khi Iran cho biết hòa bình chưa bao giờ gần gũi đến thế.
Tuy nhiên, những bình luận này được đưa ra vào cuối một ngày đầy hỗn loạn. Có lúc, tưởng chừng như thỏa thuận đã bị hủy bỏ sau nhiều cuộc họp báo mâu thuẫn nhau từ các quan chức Mỹ và Iran.
Sau khi tuyên bố vào cuối ngày thứ Năm rằng một thỏa thuận đã được thông qua ở cấp cao nhất tại Iran, tổng thống Mỹ đã rút lại tuyên bố đầy tự tin của mình vào sáng sớm thứ Sáu.
Ông đăng tải trên mạng xã hội Truth Social.“Những điều khoản mà Iran rò rỉ cho các phương tiện truyền thông giả mạo KHÔNG liên quan gì đến các điều khoản đã được thỏa thuận bằng văn bản. Những gì họ nói, bao gồm cả tuyên bố yếu ớt và đáng thương của họ về việc đạt được thỏa thuận, không liên quan gì đến sự thật. Thật là những người không đáng tin cậy để giao dịch”.
Hãng thông tấn Mehr của Iran, trích dẫn một nguồn tin thân cận với nhóm đàm phán của Iran, đã công bố cái mà họ cho là bản dự thảo biên bản ghi nhớ.
Nó kêu gọi Mỹ và các đồng minh bồi thường cho Iran những thiệt hại do chiến tranh gây ra, và “đưa ra các kế hoạch tái thiết cho Iran với tổng số tiền ít nhất là 300 tỷ đô la (224 tỷ bảng Anh)”, nhưng quan chức Mỹ bác bỏ rằng Iran sẽ không nhận được bất kỳ khoản thanh toán trả trước nào.
Theo một quan chức, các điều khoản của cái gọi là “bản ghi nhớ” bao gồm việc mở lại eo biển, tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới, và dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.
Thỏa thuận cũng sẽ dẫn đến việc giải thể chương trình hạt nhân của Iran và việc tiêu hủy uranium được làm giàu cao của Tehran ngay tại chỗ, rồi đưa ra khỏi nước này.
Các điều khoản cũng bao gồm một chế độ thanh tra để bảo đảm tính khả thi lâu dài của thỏa thuận.
Nỗ lực cứu vãn thỏa thuận phản ảnh những gì mà tổng thống Mỹ đang đứng trước nguy cơ thất bại nếu thỏa thuận đổ vở, khi ông đang tìm cách đến dự hội nghị G7 tại Evian, Pháp vào thứ Hai tới, với cuộc chiến kéo dài 105 ngày được kết thúc và tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới được mở cửa trở lại.
Địa điểm ký kết cuối cùng vẫn chưa được tiết lộ. Tuy nhiên, theo các báo cáo, bốn máy bay vận tải C-17 của Không quân Mỹ đã khởi hành đến châu Âu vào thứ Năm, chở theo thiết bị cho một chuyến đi có thể xảy ra của JD Vance đến Geneva.
Nếu Iran tuân thủ các điều khoản của Mỹ, nước này sẽ nhận được sự thúc đẩy kinh tế đáng kể, bao gồm việc giải tỏa tài sản bị đóng băng và dỡ bỏ lệnh trừng phạt, mặc dù quan chức này từ chối tiết lộ chi tiết.
“Họ sẽ được thưởng về kinh tế nếu tuân thủ các nghĩa vụ theo thỏa thuận. Vì vậy, nếu họ giao nộp vật liệu hạt nhân như đã hứa, họ sẽ nhận được một cái gì đó. Nếu họ giải tán chương trình hạt nhân hoặc các cơ sở hạt nhân của mình, họ sẽ nhận được một cái gì đó khác nữa,” quan chức này giải thích.
“Tổng thống đã chỉ thị chúng tôi xây dựng loại hình dỡ bỏ lệnh trừng phạt, qua đó thực sự giúp Iran hội nhập vào nền kinh tế thế kỷ 21, nhưng họ chỉ nhận được điều đó nếu họ thực sự cam kết điều mà chúng tôi cần về chương trình vũ khí hạt nhân và trở thành đối tác khu vực vì hòa bình.”
Trước đó vào thứ Sáu, Abbas Araghchi, Bộ trưởng Ngoại giao Iran, cho biết chiến tranh “chưa bao giờ gần kết thúc đến thế”. Nhưng hãng thông tấn FARS liên kết với lực lượng Vế binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cho biết các báo cáo về việc đạt được thỏa thuận cuối cùng là “hoàn toàn sai sự thật”.
Thông báo này đã gây ra sự phẫn nộ từ một số đồng minh thân cận nhất của tổng thống, dẫn đến những phát ngôn của chính ông Trump.
Một quan chức cấp cao của chính quyền cho biết những người theo đường lối cứng rắn ở Iran đã cố gắng phá hoại thỏa thuận, khăng khăng đòi tiếp tục xung đột với Mỹ.
Quan chức này nói thêm, Mojtaba Khamenei, người được cho là đã bị thương nặng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày đầu cuộc chiến, “cảm thấy hài lòng với lập trường hiện tại trong các cuộc đàm phán”.
Hy vọng về một bước đột phá đã xuất hiện sau đó, khi Shehbaz Sharif, người trung gian quan trọng nhất trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột, cho biết các bên tham chiến đã đồng ý về văn bản cuối cùng của một thỏa thuận.
“Chúng tôi hoàn toàn nhận thức được chiến dịch thông tin sai lệch đang được tiến hành không ngừng nghỉ bởi những người muốn phá hoại thỏa thuận hòa bình”, Thủ tướng Pakistan nói trong một tuyên bố.
“Bỏ qua những ồn ào, chúng tôi có thể xác nhận rằng một văn bản cuối cùng của thỏa thuận hòa bình đã đạt được sự đồng thuận và Pakistan hiện đang hợp tác chặt chẽ với cả hai bên để hoàn tất các bước tiếp theo. Hòa bình chưa bao giờ gần gũi như bây giờ.”
Các tàu chở hàng và tàu thương mại neo đậu tại eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas.Iran, đầu tháng này. Ảnh: Amirhosein Khorgooi/ISNA qua AP
Giao thông qua eo biển Hormuz đã nằm dưới sự kiểm soát của Iran kể từ khi chiến tranh với Mỹ và Israel bùng nổ vào ngày 28 tháng 2.
Iran, quốc gia chỉ cho phép một số ít tàu thuyền đi qua eo biển, đã nhấn mạnh rằng các tàu phải được sự cho phép của lực lượng vũ trang nước này trước khi đi qua.
Sự kiểm soát chặt chẽ đó đã gây ra tình trạng giá cả tăng cao trên toàn thế giới, bao gồm cả ở Mỹ, nơi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần và dự kiến sẽ mang lại kết quả bất lợi cho ông Trump. Dữ liệu chính thức được công bố đầu tuần này cho thấy lạm phát của Mỹ đã đạt mức cao nhất trong ba năm là 4,2%.
Benjamin Netanyahu cho biết hôm thứ Sáu rằng ông và ông Trump đã “hoàn toàn đồng ý” về việc ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông nói trong một tuyên bố, “Chừng nào tôi còn là thủ tướng Israel, Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân. Có sự đồng ý hoàn toàn giữa tôi và Tổng thống Trump về vấn đề này.”
Trong khi Mỹ đang chịu ảnh hưởng bởi giá xăng dầu tăng cao, Iran lại phải vật lộn với lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, mà theo các nguồn tin thân cận với các cuộc đàm phán, đã đạt được hiệu quả hơn cả các cuộc không kích của Mỹ.
Ảnh chụp màn hình thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran trên trang The Telegraph.
---------
Thỏa thuận 14 điểm của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh. (dịch từ bức ảnh trên The Telegraph.)
1. Ngừng bắn ngay lập tức và vĩnh viễn trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon.
2. Hoa Kỳ cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của Iran và tôn trọng chủ quyền của Cộng hòa Hồi giáo Iran.
3. Dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân trong vòng 30 ngày.
4. Hoa Kỳ cam kết rút quân khỏi khu vực chung quanh Iran.
5. Mở lại eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày, theo các thỏa thuận do Iran đưa ra.
6. Đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với việc bán dầu, các sản phẩm hóa dầu và các chất dẫn xuất liên quan, cùng với việc Iran được tiếp cận đầy đủ các nguồn tài chính của mình.
7. Hoa Kỳ và các đồng minh sẽ cung cấp các kế hoạch tái thiết cho Iran trị giá ít nhất 300 tỷ đô la.
8. Các bên sẽ dành 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng về các vấn đề hạt nhân và việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và hạn chế, liên quan đến Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Liên Hợp Quốc và Hoa Kỳ.
9. Tái khẳng định cam kết của Iran trong Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân về việc không sản xuất vũ khí hạt nhân.
10. Trong các cuộc đàm phán, Hoa Kỳ cam kết không tăng cường lực lượng của mình trong khu vực và sẽ không áp đặt các lệnh trừng phạt mới.
11. Giải ngân số tiền 24 tỷ đô la Mỹ của Iran bị đóng băng trong thời gian đàm phán 60 ngày. Một nửa số tiền này phải được giải ngân cho Iran trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu.
12. Thiết lập một cơ chế giám sát để theo dõi việc thực hiện thỏa thuận.
13. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
14. Các cuộc đàm phán cuối cùng sẽ không bắt đầu cho đến khi một nửa số tiền bị đóng băng của Iran được giải ngân, các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran bị đình chỉ và lệnh phong tỏa hải quân được dỡ bỏ. Các cuộc đàm phán sẽ chỉ tập trung vào vật liệu hạt nhân được làm giàu và các hoạt động làm giàu, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và chương trình tái thiết kinh tế của Iran. Các cuộc thảo luận liên quan đến chương trình tên lửa của Iran và sự hỗ trợ của nước này cho các nhóm kháng chiến đã bị loại trừ rõ ràng khỏi chương trình nghị sự.
------------
_ Tác giả Connor Stringer/ Phóng viên trưởng tại Washington. và Akhtar Makoii...
_ Trần H Sa lược dịch từ The Telegraph........13 tháng 6 năm 2026 .