TRẦN H SA

Tác giả Barak Ravid... 09/6/2026..... AXIOS.

24 giờ qua nhấn mạnh nguy cơ Mỹ một lần nữa bị mắc kẹt trong các hoạt động chiến đấu  nghiêm trọng  ở Trung Đông, mặc dù Tổng thống Trump rõ ràng muốn ra đi.

Hôm thứ Hai, Trump đã khéo léo đẩy Israel và Iran ra khỏi bờ vực chiến tranh, nhưng không rõ điều này sẽ kéo dài bao lâu.

Tại sao điều này lại quan trọng: 100 ngày sau cuộc xung đột, Trump vẫn chưa đạt được một thỏa thuận khó nắm bắt để chấm dứt chiến tranh và đã dành 24 giờ qua để tránh việc nối lại cuộc chiến toàn diện.

Trump thấy mình ở trong tình thế tiến thoái lưỡng nan. Một mặt, ông hiểu rằng đồng minh chủ chốt của mình là Benjamin Netanyahu gần như không thể chấp nhận một cuộc tấn công tên lửa của Iran mà không bị trả đủa. Mặt khác, ông lo ngại việc ăn miếng trả miếng sẽ dẫn đến chiến tranh toàn diện.

Trump nói với Axios trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại rằng ông đã cảnh báo Thủ tướng Israel rằng nếu ông ấy quay trở lại chiến tranh với Iran, ông ta  có thể thấy mình chiến đấu một mình.

Chủ đề nổi bật : Sự leo thang bắt đầu vào sáng Chủ nhật khi Israel tấn công mục tiêu của Hezbollah ở Beirut.

Một nguồn tin Israel cho biết Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã thông báo cho Bộ Tư lệnh Trung tân Hoa Kỳ (CENTCOM)  trước cuộc tấn công ở Beirut, nhưng không thông báo cho Tòa Bạch Ốc. Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump - người đã kềm hãm một cuộc tấn công tương tự của Israel trong một cuộc gọi căng thẳng vài ngày trước đó - không hài lòng về cuộc tấn công.

Iran sau đó đã phóng tên lửa về phía Israel, như họ đã thề sẽ làm nếu Israel tấn công thủ đô Lebanon. Một số người trong Lực lượng Phòng vệ Israel  tin rằng đó là một mối đe dọa trống rỗng.

Từ thời điểm đó, mọi thứ leo thang nhanh chóng.

Đằng sau hậu trường: Ông Trump đã gọi điện cho ông Netanyahu vào tối Chủ nhật và yêu cầu ông này không trả đũa, một quan chức Mỹ cho biết.

Một nguồn tin Israel cho biết, ông Trump lập luận rằng, hoặc ông ta sẽ đạt được thỏa thuận với Iran trong vài ngày tới, khiến các cuộc tấn công trở nên không cần thiết, hoặc ông ta sẽ không đạt được thỏa thuận nào cả — trong trường hợp đó, ông ta có thể sẽ dẫn đầu các cuộc tấn công vào Iran.

Hai quan chức Mỹ và một nguồn tin thứ ba của Israel nói rằng cuộc điện đàm bình tĩnh hơn nhiều so với cuộc gọi vài ngày trước đó, khi ông Trump gọi ông Netanyahu là "điên rồ".

Một quan chức Mỹ mô tả cuộc gọi là "lịch sự", trong khi một quan chức Mỹ thứ hai lưu ý rằng "không ai la hét".

Mặt khác: Nguồn tin Israel cho biết ông Netanyahu lập luận rằng việc không đáp trả cuộc tấn công của Iran sẽ có hại cho Israel, không tốt cho Mỹ và không tốt cho thỏa thuận mà ông Trump đang cố gắng đàm phán.

Lập luận của ông này là không hành động sẽ gửi thông điệp rằng Iran chiếm thế thượng phong và có thể ngăn cản Mỹ và Israel thực hiện hành động quân sự.

Nắm bắt thông điệp ngầm: Cuộc gọi kết thúc mà không có quyết định rõ ràng nào từ Netanyahu. Một số quan chức Mỹ có mặt trong cuộc gọi cảm thấy tổng thống đã câu giờ được phần nào.

Mặt khác, ông Netanyahu cảm thấy rằng trong khi ông Trump phản đối các cuộc tấn công trả đũa, "nhưng đó không phải là một lời từ chối dứt khoát", nguồn tin Israel cho biết.

"Không có cách nào khiến Bibi có thể hiểu những gì tổng thống nói với ông ấy là một sự đồng ý. Ông ấy đã được nói rõ ràng rằng tổng thống không ủng hộ điều đó, nhưng ông ấy vẫn làm những gì ông ấy muốn làm", một quan chức Mỹ cho biết.

Sau cuộc gặp với người đứng đầu an ninh và các chỉ huy IDF, Netanyahu thông báo với Tòa Bạch Ốc rằng ông đã quyết định tiến hành các cuộc tấn công.

Ông Trump tuyên bố trong cuộc phỏng vấn rằng Israel "đã thông báo cho chúng tôi rất muộn" về các cuộc không kích hôm Chủ nhật. "Họ đã tến hành. Nhưng cuối cùng tôi đã hạn chế [cuộc tấn công của Israel]", ông Trump nói.

Một quan chức Israel xác nhận rằng ông Netanyahu và các quan chức Israel khác đã nói chuyện với Ngoại trưởng Marco Rubio vào tối Chủ nhật để đạt được sự hiểu biết về các mục tiêu sẽ bị tấn công.

Nhìn kỷ hơn :  Israel đã tấn công một thành phần quan trọng trong cơ sở hóa dầu lớn nhất ở Iran và các mục tiêu khác ở Tehran.

Điều đó khiến Iran phóng một loạt tên lửa mới, lần này là về phía Tel Aviv.

Hai đợt tấn công và phản công nữa đã diễn ra vào sáng thứ Hai, đưa tình hình đến gần một cuộc chiến tranh toàn diện.

Mặc dù quân đội Mỹ không tham gia vào các cuộc tấn công của Israel, nhưng họ đã giúp IDF đánh chặn các tên lửa của Iran, hai quan chức quốc phòng Mỹ cho biết.

 Tóm tắt: Ông Trump nói với Axios rằng ông đã nhận được các cuộc gọi từ năm quốc gia khác nhau trong khu vực yêu cầu ông gây sức ép buộc ông Netanyahu dừng lại.

"Các quốc gia này rất lo ngại. Họ yêu thích thỏa thuận mà chúng tôi đã đàm phán", ông Trump nói.

Ông Trump cũng tuyên bố chính quyền của ông đã nhận được tin nhắn từ người Iran vào sáng thứ Hai nói rằng sẵn sàng ngừng bắn nếu Israel làm điều tương tự.

"Họ gọi cho chúng tôi và nói rằng họ sẽ không thực hiện bất kỳ cuộc tấn công nào nữa và yêu cầu chúng tôi nói với Israel không thực hiện bất kỳ cuộc tấn công nào nữa", ông Trump nói.

 Những trở ngại : Israel đang chuẩn bị cho làn sóng tấn công lớn nhất nhắm vào Iran kể từ tháng Tư, với hàng chục mục tiêu nhạy cảm sẽ bị tấn công vào thứ Hai, theo hai quan chức Israel. Trump đã gọi cho Netanyahu và yêu cầu ông ta ngừng các cuộc tấn công.

 Trump nói với Axios, "Tôi nói, 'Bibi, tốt hơn hết là anh nên cẩn thận, nếu không anh sẽ sớm tự lập'".

Một nguồn tin Israel cho biết có những bất đồng về cuộc điện đàm nhưng nó kết thúc với việc ông Netanyahu đồng ý rút lui, nếu người Iran không tấn công.

Sau cuộc gọi, ông Netanyahu đã yêu cầu các chỉ huy quân sự cấp cao của mình hủy bỏ các cuộc không kích.

Xem gì: Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump một lần nữa tuyên bố rằng Iran muốn có một thỏa thuận và một thỏa thuận có thể sớm được ký kết - một tuyên bố mà ông đã nhiều lần đưa ra trong hai tháng ngừng bắn.

"Nó sẽ ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và ngừng làm giàu. Đó là một thỏa thuận phi thường. Chúng tôi đang có được mọi thứ chúng tôi muốn", ông Trump tuyên bố.

Chủ tịch quốc hội Iran và là trưởng đoàn đàm phán của Iran, Mohammad-Bagher Ghalibaf, cho biết những tuyên bố gần đây của ông Trump về dự thảo biên bản ghi nhớ, mâu thuẫn với những gì đã được thỏa thuận, đồng thời nói thêm: "Chúng tôi không tin tưởng vào phía bên kia".

Ông Ghalibaf cũng tuyên bố Iran đã cố gắng tạo ra các quy tắc căn bản mới ở Lebanon thông qua áp lực ngoại giao và quân sự. Ông nói mục tiêu của Iran là chấm dứt chiến tranh, không phải bình thường hóa quan hệ với Mỹ.

Điểm mấu chốt: Các nguồn tin của Mỹ và Israel nói rằng các sự kiện trong 24 giờ qua là bằng chứng nữa cho thấy lợi ích chiến lược của Mỹ và Israel - và lợi ích chính trị của Trump và Netanyahu - đang ngày mỗi rẽ ra các hướng khác nhau.

"Bibi cần cuộc chiến để tiếp tục tồn tại về mặt chính trị ở Israel, và Trump cần chiến tranh kết thúc để duy trì sự tồn tại chính trị ở Mỹ", một quan chức Mỹ nói.

--------------

_ Tác giả Barak Ravid...

_ Trần H Sa lược dịch từ  AXIOS..... 09/6/2026.....