Trong chiến tranh, Trump và Putin rất giống nhau

 Washington đang noi theo cách Moscow tiến hành chiến tranh - và giúp Nga trong quá trình đó.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Căn cứ Liên hợp Elmendorf-Richardson ở Anchorage, Alaska, vào ngày 15 tháng 8 năm 2025. Andrew Caballero-Reynolds / AFP qua Getty Images

Tác giả Keir Giles, Ngày 18 tháng 9 năm 2026.. Foreign Policy.

Ý tưởng cho rằng Hoa Kỳ đã phát động một cuộc chiến thiếu khôn ngoan với mục tiêu không rõ ràng ở Trung Đông, - chủ yếu là để mang lại lợi ích cho đối thủ cũ của mình, nước Nga, - chắc hẳn chỉ tồn tại trong suy nghĩ của những người tin vào các thuyết âm mưu hoang đường nhất. Tuy nhiên, cả về kinh tế lẫn quân sự, lợi ích từ cuộc chiến  của Donald Trump chống lại Iran vì lợi ích của Nga, đã phản chiếu chính xác những tác hại mà nó gây ra cho Hoa Kỳ và các đồng minh. .

Việc giá dầu tăng do eo biển Hormuz bị đóng cửa là một sự giải tỏa đáng hoan nghênh cho nền kinh tế Nga, vốn đang vật lộn dưới sức nặng của cuộc chiến kéo dài chống lại Ukraine. Vào đầu năm 2026, các nhà kinh tế dự đoán rằng những thách thức kinh tế có thể buộc Putin phải giảm bớt chiến tranh hoặc thậm chí cuối cùng bước vào các cuộc đàm phán hòa bình một cách nghiêm túc. Đến tháng Ba, sự tăng trưởng doanh thu từ dầu mỏ đồng nghĩa với việc thâm hụt ngân sách dự kiến của Nga được dự đoán sẽ chuyển thành thặng dư. Nhu cầu phân bón từ Nga cũng tăng vọt khi xuất khẩu từ khu vực vùng Vịnh gần như dừng lại. Và giữa tất cả những điều này, Washington quyết định đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu của Nga, làm tăng doanh thu của Moscow hơn nữa, và gây ra sự thất vọng lớn hơn cho các đồng minh của Mỹ.

Các đồng minh này cũng lo ngại về việc tiêu tốn số lượng lớn đạn dược để chống lại Iran—không chỉ vượt xa số lượng vũ khí phòng không cung cấp cho Ukraine trong bốn năm trước đó, mà còn làm cạn kiệt nghiêm trọng các kho vũ khí vốn có thể giúp bảo vệ các đồng minh châu Âu và Đông Á. Chỉ trong ba ngày của cuộc chiến với Iran, hơn 800 tên lửa đánh chặn Patriot đã được xử dụng—nhiều hơn số lượng mà Ukraine nhận được trong suốt bốn năm trong cuộc chiến chống lại các cuộc tấn công của Nga. Những người ủng hộ Ukraine coi sự không phù hợp này là trò cười cho những tuyên bố trước đây của Mỹ rằng, vũ khí không thể gửi đến Ukraine vì phải được bảo quản để đối đầu với Trung Quốc.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đứng trước hệ thống tên lửa phòng không Patriot tại khu huấn luyện quân sự ở Mecklenburg, Đức, vào ngày 11 tháng 6 năm 2024. Jens Büttner/liên minh hình ảnh qua Getty Images

Các quyết định khác còn làm tình hình Ukraine tồi tệ hơn khi chuyển hướng các vũ khí vốn đã được lên kế hoạch bán cho châu Âu, hoặc để tiếp tế cho Ukraine hoặc để tăng cường cho quốc phòng của châu Âu. Ngũ Giác đài  thông báo với Quốc hội rằng họ dự định chuyển hướng khoảng 750 triệu đô la kinh phí do các nước NATO cung cấp cho Ukraine, và thay vào đó xử dụng số tiền này để bổ sung kho vũ khí của quân đội Mỹ - mà theo quan điểm của Mỹ, không cần sự đồng ý của các nước châu Âu đã cung cấp kinh phí.

Tác động tổng thể là một khoản tiền bất ngờ cho Moscow, giúp duy trì cuộc chiến của họ. Ngoài ra, cuộc chiến Iran càng làm căng thẳng quan hệ giữa Hoa Kỳ và các đồng minh, đồng thời làm phân tán sự chú ý khỏi Ukraine. Với động lực rõ ràng để giữ Iran trong cuộc chiến, Moscow đã mở rộng việc chia xẻ tình báo và hợp tác quân sự, để hỗ trợ Iran phản công lại các tài sản của Mỹ và các đối tác ở vùng Vịnh. Điều này được cho là bao gồm việc cung cấp cho lực lượng Iran vị trí các tài sản quân sự của Mỹ, bao gồm tàu chiến và máy bay.

Nhưng trong một ví dụ khác về việc Nga được miễn trừ bất kể hành vi của họ gây tổn hại cho Hoa Kỳ đến đâu, chính quyền Trump đã bác bỏ chính thông tin tình báo của mình rằng, Nga hổ trợ Iran bằng cách cung cấp dữ liệu xác định mục tiêu—hoặc bằng cách đơn thuần phủ nhận, hoặc - như Thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt—cho rằng điều đó "thực sự không quan trọng". Điều này phù hợp với nhiệm kỳ đầu  của Trump, khi ông từ chối trả lời các báo cáo về việc Nga trả tiền thưởng cho Taliban để giết binh lính Mỹ ở Afghanistan.

Trong khi Nga hỗ trợ Iran bằng thông tin tình báo và dữ liệu xác định mục tiêu, Hoa Kỳ dường như đang noi theo cách thức Nga tiến hành chiến tranh.

Các tổng thống Hoa Kỳ trong thời chiến, cũng như cấp dưới của họ, thường tuyên bố hành động của mình phù hợp với luật quốc tế và luật quân sự của Hoa Kỳ. Các hành vi vi phạm luật nhân đạo trong chiến tranh, kể cả những vi phạm vô tình, đã được điều tra và xử phạt một cách kiên quyết, nghiêm ngặt. Ngược lại, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã kêu gọi "sát thương tối đa, không màng tính hợp pháp", cố ý từ bỏ nền tảng đạo đức cao đẹp trong xung đột.

Về hiệu quả quân sự, Nga đồng ý với Hegseth. Hồi tháng Ba, Trump đe dọa sẽ "tấn công và tiêu diệt" các nhà máy điện của Iran, "bắt đầu từ nhà máy lớn nhất trước." Ông nhiều lần hứa sẽ phá hủy cơ sở hạ tầng gthiết yếu cho đời  sống dân sự ở Iran, và có lúc nói rằng Hoa Kỳ sẽ ném bom đưa Iran "trở lại thời kỳ đồ đá." Các cuộc tấn công đe dọa nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự này sẽ tương đồng với các nỗ lực liên tục của Nga nhằm phá hủy hệ thống phát điện và phân phối điện của Ukraine. Điều đó phản ảnh một học thuyết quân sự của Nga nhằm loại bỏ ý chí hoặc khả năng chiến đấu của đối thủ, bằng cách phá hủy các cơ sở hạ tầng thiết yếu giúp chính phủ hoạt động và sự sống của người dân..

Trong khi đó, Hegseth tuyên bố sẽ "không khoan nhượng, không thương xót kẻ thù của chúng ta." Chưa rõ liệu ông có thông báo rằng quân đội Mỹ sẽ thực thi chính sách hành quyết tù binh - một tội ác chiến tranh rõ ràng theo cả luật pháp Mỹ và luật pháp quốc tế -  hay đơn giản là ông ta không hiểu "không khoan nhượng" nghĩa là gì.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu về cuộc chiến Iran tại một cuộc họp báo tại phòng họp ở Tòa Bạch Ốc, Washington vào ngày 6 tháng 4. Tom Williams/CQ-Roll Call qua Getty Images

Một số người ủng hộ Trump đã nỗ lực tìm kiếm các cơ sở pháp lý cho những lời đe dọa như vậy. Vấn đề với nỗ lực này là Trump, Hegseth và các nhân vật khác của chính quyền đã tuyên bố họ có một mục tiêu bất hợp pháp, đó là gây tổn hại và khốn khổ tột cùng cho dân thường, đồng thời kích động tình trạng hổn loạn và nội chiến kéo dài. Hơn nữa, việc loại bỏ các luật sư quân sự và các chuyên gia Ngũ Giác đài  - những người trước đây chịu trách nhiệm giảm thiểu thiệt hại cho dân thường - cho thấy  mức độ có chủ ý trước khi phạm tội ác chiến tranh. Quyết định của chính quyền Trump quay lưng lại với các quy tắc và chuẩn mực vốn đã dẫn dắt quân đội Mỹ suốt nhiều thập kỷ được phản ảnh qua việc giảm gần 90% nhân sự trong chương trình Giảm thiểu và Ứng phó Dân sự của Ngũ Giác đài, chính thức hạ ngưỡng xử dụng vũ lực gây chết người, và mở rộng các loại mục tiêu.

Những điểm tương đồng trong cuộc chiến của Trump với Iran và cuộc chiến của Nga với Ukraine nhiều đến mức đã nhanh chóng vượt xa phạm vi của các phân tích nghiêm túc hay thậm chí là cả những lời châm biếm. Trong cả hai trường hợp, các mục tiêu và mục đích được tuyên bố đều liên tục thay đổi. Cả hai cuộc chiến đều được biện minh một cách thiếu thuyết phục là hành động tự vệ nhằm ngăn chặn một mối đe dọa cận kề. Và cả hai đều khởi đầu với kỳ vọng về một thắng lợi chóng vánh.

Thực tế, những lời giải thích của Washington về lý do tại sao họ bước vào chiến tranh đã lên đến hàng chục lời giải thích khác nhau khi chiến tranh diễn ra ba tuần. Chúng bao gồm ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, cản trở các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn khắp Trung Đông, thực hiện thay đổi chế độ ở Tehran, đáp trả cáo buộc can thiệp bầu cử của Iran, và nhiều hơn nữa. "Ngôn ngữ chiến lược mà Hoa Kỳ xử dụng trong Chiến dịch Epic Fury đã trở nên thiếu mạch lạc, bất nhất  và về căn bản là khó hiểu," nhà tư tưởng chiến lược Paul Cornish viết. "Chiến lược—đặc biệt là chiến lược cho xung đột vũ trang - nếu không thể được giải trình một cách rõ ràng và mạch lạc thì không còn là ngôn ngữ phù hợp cho các phân tích sâu sắc hay tranh luận trí tuệ nữa; thay vào đó, nó giống như một chuỗi những lời nói theo kiểu buột miệng một cách vô thức, rời rạc và vô nghĩa."

Một trong những lý do của Trump để phát động chiến tranh - nhằm ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân - đã được chứng minh là hư cấu. Một đánh giá được chuẩn bị cho Ủy ban Tình báo Thượng viện bởi Giám đốc Tình báo Quốc gia khi đó, ông Tulsi Gabbard, cho biết rằng, do các cuộc không kích của Israel và Mỹ vào năm 2025, "Chương trình làm giàu hạt nhân của Iran đã bị xóa sổ. Kể từ đó, không có nỗ lực nào nhằm tái xây dựng khả năng làm giàu của chúng." (Gabbard đã bỏ qua điểm này trong lời khai của mình, có lẽ do nhận ra khi đọc rằng, bà sắp phản bác Trump trước công chúng.)

Tulsi Gabbard, khi đó là giám đốc tình báo quốc gia Hoa Kỳ,
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu về cuộc chiến Iran tại một cuộc họp báo tại phòng họp ở Tòa Bạch Ốc, Washington vào ngày 6 tháng 4. Tom Williams/CQ-Roll Call qua Getty Images

Nga phát hiện ở Ukraine rằng họ không thể tiến hành chiến tranh nếu không có sự giúp đỡ từ Bắc Triều Tiên và Iran. Hoa Kỳ nhận ra trong chiến dịch chống Iran rằng họ không thể khai  triển sức mạnh một cách hiệu quả nếu không có các căn cứ ở nước ngoài, bao gồm cả ở các nước NATO - và việc xử dụng chúng phụ thuộc vào sự hợp tác của các nước chủ nhà mà họ chưa được tham khảo ý kiến. Đối với một chính quyền cũng bị ám ảnh, giống như Nga, bởi ý tưởng rằng chỉ các cường quốc mới có vai trò quyết định, và bởi hình ảnh một cường quốc sở hữu sức mạnh cứng vượt trội, thì việc nhận ra mức độ phụ thuộc của năng lực Hoa Kỳ vào các đồng minh, cũng như việc họ thiếu khả năng buộc các đồng minh đó phải tuân theo, dường như là một điều khó hiểu.

Nhưng phát hiện đó không chỉ giới hạn ở Hoa Kỳ. Cuộc chiến đã thay đổi một cách căn bản nhận thức trên toàn cầu về sức mạnh của Mỹ, giống như cuộc chiến chống Ukraine đã giáng một đòn tàn phá vào hình ảnh quân đội Nga hiện đại hóa và bất khả chiến bại. Khoảng cách giữa những tuyên bố khoa trương của Trump và thực tế, cũng dẫn đến việc điều chỉnh lại thái độ đối với uy tín của Mỹ, khi các phương tiện truyền thông trên toàn thế giới tìm kiếm những phương pháp sáng tạo để chuyển ngữ  TACO - từ viết tắt của "Trump luôn hèn nhát" - sang ngôn ngữ và thành ngữ địa phương.

Cả Tòa Bạch Ốc lẫn Điện Kremlin đều đưa ra hàng loạt tuyên bố và khẳng định hết sức không đáng tin cậy về các cuộc chiến của họ. Đối với Nga, việc che giấu thông tin về thiệt hại và thương vong do các cuộc tấn công của Ukraine gây ra là chuyện thường thấy. Tuy nhiên, đối với Hoa Kỳ, đây là một sự thay đổi rõ rệt so với sự minh bạch tương đối trước đây. Trong cả hai trường hợp, mục tiêu đều giống nhau: bảo đảm rằng người dân trong nước thiếu hiểu biết đầy đủ về cái giá phải trả bằng nhân mạng trong cuộc chiến để tránh sự suy giảm sự ủng hộ của công chúng.

Thay vào đó, các tài khoản mạng xã hội chính thức của Mỹ bắt đầu đăng tải các đoạn phim về các cuộc không kích và sự tàn phá xen kẽ với các đoạn phim hoạt hình, phim hành động và trò chơi điện tử, khiến các cựu binh quân đội và các chuyên gia an ninh quốc gia cáo buộc chính quyền đã tầm thường hóa các trận chiến bạo lực và cố gắng biến chiến tranh thành một thứ giải trí. Các quân nhân và gia đình mất người thân đã phản ứng với sự kinh tởm.

Ảnh chụp màn hình video từ tài khoản chính thức của White House X
.Ảnh chụp màn hình video từ tài khoản chính thức của White House X, kết hợp cảnh không kích với các phân đoạn trong trò chơi điện tử Grand Theft Auto IV, được đăng vào ngày 6 tháng 3. White House X

Khi chiến tranh tiếp diễn, các lãnh đạo Mỹ dường như đang cố hoàn thành một lá bài giải trí với những câu nói ngớ ngẩn và sáo rỗng của Nga. Giống như Putin, Trump tránh gọi cuộc chiến là chiến tranh. Putin tuyên bố đây là một "chiến dịch quân sự đặc biệt" vì nhiều lý do trong nước, trong khi Trump nhiều lần giải thích rằng ông gọi cuộc chiến của mình là "chiến dịch quân sự" để tránh phải xin phép Quốc hội. Ông Trump giải thích vào cuối tháng 3 năm 2026 "Vì lý do pháp lý. Bởi vì là một chiến dịch quân sự, tôi không cần bất kỳ sự phê duyệt nào. Là một cuộc chiến, bạn phải được chấp thuận. Đại loại như vậy. Vì vậy, tôi gọi đó là một chiến dịch quân sự," .

"Nga không bắt đầu chiến tranh, Moscow chỉ kết thúc chúng" là một câu nói phổ biến trong các nhà tuyên truyền Nga. "Tổng thống của chúng ta không phải là người khởi xướng cuộc chiến này. Ông ấy đang kết thúc nó," những người ủng hộ Trump cũng tuyên bố tương tự, mặc dù trước đó Trump từng khoe khoang về việc phát động chiến tranh. Vào tháng 7 năm 2022, sau nhiều tháng chiến đấu không thành công ở Ukraine, Putin nói: "Chúng tôi thậm chí còn chưa bắt đầu bất cứ điều gì một cách nghiêm túc." Vào đầu tháng Ba, sau những đợt không kích hàng loạt vào Iran, Trump nói với CNN rằng, "Chúng ta thậm chí còn chưa bắt đầu tấn công mạnh vào họ."

Nga dự đoán việc tiếp quản Ukraine sẽ được hoàn tất nhanh chóng, thường được trích dẫn là "trong ba ngày." Hoa Kỳ được cho là đã nói với Thổ Nhĩ Kỳ rằng cuộc chiến của họ với Iran sẽ "kết thúc trong bốn ngày."

Giữa những lời đe dọa liên tục về sự hủy diệt toàn bộ - tương tự như giọng điệu của Dmitry Medvedev, cựu Tổng thống Nga kiêm "gã hề" của Điện Kremlin—Trump đã gây ra nỗi lo ngại toàn cầu về nguy cơ leo thang hạt nhâ. Putin từng đe dọa "hậu quả lớn hơn bất kỳ điều gì mà bạn từng đối mặt trong lịch sử" nếu phương Tây cản trở cuộc xâm lược Ukraine của ông ta. Những lời đe dọa của Trump đối với Iran về căn bản khá tương tự, nhưng kèm theo lời lẽ tục tĩu, khiến các nhà phân tích chính sách đối ngoại phải suy nghĩ nghiêm túc liệu có phải Trump, chứ không phải Putin, mới là người đầu tiên phóng vũ khí hạt nhân để cứu một cuộc chiến đã thất bại nghiêm trọng.

Từng quen với thành công nhanh chóng trong việc cưỡng chế, Trump, giống như Putin, có thể đã ngạc nhiên trước ý chí và khả năng chống trả của một đối thủ nhỏ hơn. Trong cả hai trường hợp, không có sự chuẩn bị để tiến hành một cuộc chiến kéo dài vì các lãnh đạo cấp cao đã tin vào tuyên truyền của chính họ, và tự thuyết phục rằng chiến dịch sẽ kết thúc nhanh chóng vì sẽ không có sự kháng cự thực sự.

Quan điểm rõ ràng của chính quyền Trump về hành động của Iran sau khi bị tấn công là họ hoàn toàn bất ngờ vì không thể dự đoán được. Thực tế hoàn toàn trái ngược: những rủi ro khi tấn công Iran đã được biết rõ, bởi các kịch bản xung đột và diễn tập chiến tranh liên quan đến nước này đã được nghiên cứu trong nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, chính quyền đã không lường trước được việc Iran sẽ trả đũa, bao gồm cả việc đóng cửa eo biển Hormuz. Họ cũng không chuẩn bị để bảo vệ các căn cứ quân sự và mục tiêu dân sự của Mỹ tránh khỏi các cuộc tấn công trả đũa được dự đoán từ lâu của Iran, dẫn đến việc sơ tán khẩn cấp các đại sứ quán, chỉ vài ngày sau khi chiến dịch bắt đầu. Việc cắt giảm nhân sự của Bộ Ngoại giao trước đó càng làm trầm trọng thêm tác động của việc không chuẩn bị này, với nhiều báo cáo ở nhiều nơi  về việc công dân Mỹ bị mắc kẹt không nhận được sự hỗ trợ. Trong một minh chứng khác cho thấy chính quyền Trump không quan tâm đến nguyên nhân và kết quả, họ đã phát động cuộc chiến với Iran sau khi loại bỏ văn phòng chuyên trách Iran tại Bộ Ngoại giao, và sau đó ngạc nhiên trước kết quả.

Những thất bại trong kế hoạch được cho là do quá phụ thuộc vào một nhóm cố vấn thân cận. Việc vô hiệu hóa Hội đồng An ninh Quốc gia đặc biệt gây thiệt hại, loại bỏ chức năng phối hợp liên ngành vốn trước đây có thể giúp xây dựng chính sách nhất quán và tránh các sai lầm không cần thiết. Vào tháng Ba, một vị khách am hiểu và có nhiều mối quan hệ đã đến Washington và giải thích rằng "tất cả các cấu trúc quan trọng cho quản lý khủng hoảng đều đã bị suy yếu hoặc bị giải thể. Hầu như không còn ai trong đội ngũ nhân viên của Hội đồng An ninh Quốc gia ... Phần quân sự của Ngũ Giác đài  vẫn hoạt động, nhưng phần dân sự đã bị thanh trừng rồi." Sự không phù hợp giữa lời khuyên tình báo và hướng hành động được chọn đã dẫn đến một câu đùa lặp đi lặp lại rằng tình báo không đóng vai trò gì trong quyết định của Trump khi tiến tới chiến tranh.

Thật khó tin khi các chỉ huy quân sự Mỹ lại không cố gắng thông báo cho chính quyền về những hậu quả tiêu cực không thể tránh khỏi khi phát động chiến tranh với Iran. Thay vào đó, cuộc chiến cho thấy các cấp cao nhất của quân đội Mỹ không chỉ không sẵn lòng từ chối các lệnh bất hợp pháp mà còn không thể thuyết phục Trump đừng ban hành các lệnh thiếu khôn ngoan.

Cuộc chiến của Nga với Ukraine đã tạo ra nhiều đồn đoán gay gắt về việc liệu Putin có nhận được một bức tranh đáng tin cậy về sự kiện từ các cố vấn của ông ta hay không. Tương tự, khi rõ ràng chiến dịch chống Iran đang thất bại, truyền thông thân Trump bắt đầu đặt câu hỏi liệu tổng thống có được thông tin đầy đủ về các rủi ro và hậu quả của chiến dịch hay không. Trong bối cảnh Nga, điều này được gọi là lời giải thích "sa hoàng tốt, quý tộc xấu" cho những thất bại chính sách -  người cai trị vốn không thể sai lầm, nhưng cấp dưới lại chịu trách nhiệm về những lời  khuyên tồi tệ  hoặc chỉ lo  tham nhũng, thiếu năng lực trước các ý muốn của  người cai trị.

Cuộc chiến đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho Iran. Nhưng đối với Hoa Kỳ, đó là một thất bại chiến lược do chính mình gây ra, khiến nước này yếu đi đáng kể cả ở Trung Đông lẫn trên toàn cầu so với trước chiến tranh. Một bình luận viên quốc phòng cấp cao của Anh đã kinh ngạc khi "chứng kiến bức tranh đáng kinh ngạc về một trong những cường quốc vĩ đại nhất mà thế giới từng biết đến, cố tình làm suy yếu và phá hoại chính mình đến mức không còn sẵn sàng hoặc có khả năng đóng vai trò quen thuộc trong hệ thống quốc tế."

Tác động trực tiếp và ngay lập tức nhất của cuộc chiến là ảnh hưởng ngày càng tăng mà Iran đã đạt được đối với nền kinh tế toàn cầu bằng cách ngăn chặn vận tải biển qua eo biển Hormuz. Hiện nay, Tehran kiểm soát việc vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng trên toàn thế giới. Cuộc chiến đã loại bỏ mọi biện pháp răn đe trước đây từng có thể ngăn Iran đóng cửa Hormuz. Và cùng với đó là đòn bẩy ngoại giao to lớn, một lần nữa được trao cho Iran bởi chiến tranh.

Các tàu đi qua eo biển Hormuz ngoài khơi bờ biển Bandar Abbas
Các tàu đi qua eo biển Hormuz ngoài khơi bờ biển Bandar Abbas, Iran, vào ngày 5 tháng 9/ Atta KENARE/AFP qua Getty Images..

Cuộc chiến cũng phơi bày những điểm yếu của Mỹ và các lực lượng quân đội của các nước khác trước các loại vũ khí mới mà Iran phát triển và Nga tiếp tục hoàn thiện cho các cuộc tấn công hàng đêm vào Ukraine. Thế giới đã chứng kiến rằng một quốc gia có nguồn lực tương đối hạn chế có thể ngăn chặn quân đội mạnh nhất thế giới và gây tổn thất không cân xứng thông qua các phương pháp bất đối xứng. Kết quả có thể là sẽ tiếp thêm động lực cho các đối thủ khác trên toàn thế giới.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ước tính rằng trong 39 ngày đầu của cuộc chiến, lực lượng Mỹ đã xử dụng hơn một nửa kho đạn dược chủ chốt trước chiến tranh và việc tái thiết kho vũ khí sẽ mất bốn năm hoặc hơn trong một số trường hợp. Điều này không chỉ khiến Hoa Kỳ không chuẩn bị cho việc đối đầu với Trung Quốc mà còn khiến các đồng minh tin rằng Mỹ không đáng tin cậy. Nhận thức này đã thúc đẩy nhanh nỗ lực của các đồng minh, đối tác và bạn bè Hoa Kỳ nhằm xây dựng các liên minh vừa để bảo vệ mình khỏi những kẻ xâm lược đã biết mà không cần sự giúp đỡ của Hoa Kỳ, vừa có thể chống lại chính Hoa Kỳ nếu Mỹ chọn họ làm mục tiêu tiếp theo.

Hoa Kỳ cũng đã làm tổn hại nghiêm trọng uy tín của mình như một đối tác đàm phán, khi liên tục phát động các cuộc tấn công ngay khi diễn ra  các cuộc đàm phán được cho là nhằm tránh xung đột. Và thông qua những tuyên bố của Trump cùng các quan chức được bổ nhiệm, Hoa Kỳ đã hoàn toàn từ bỏ mọi lớp vỏ thẩm quyền đạo đức. Việc Trump liên tục ủng hộ sự tàn bạo không giới hạn trong chiến tranh đã xóa bỏ vị thế đạo đức vốn từng làm Hoa Kỳ khác biệt với Nga.

Tuy nhiên, vẫn còn một điểm khác biệt quan trọng. Không giống như cuộc chiến của Nga với Ukraine - vốn không phải là "cuộc chiến của Putin" nhưng còn nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ người Nga - cuộc chiến với Iran là cuộc chiến của Trump, không phải của Hoa Kỳ, vì nó không được đa số người Mỹ ủng hộ. Khi bắt đầu cuộc chiến thiếu suy nghĩ với Iran, Trump và nhóm thân cận của ông có thể không cố ý gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia của Mỹ. Nhưng một lần nữa, thật khó tưởng tượng họ sẽ thành công hơn như thế nào - và hỗ trợ Nga nhiều hơn như thế nào - nếu đó thực sự là mục tiêu của họ.
___________________
_ Tác giả Keir Giles là nghiên cứu viên tư vấn cao cấp trong Chương trình Nga và Á-Âu tại Chatham House, đồng thời là tác giả của cuốn American Overthrow: Moscow's Endgame in Its Long War with Washington and Who Will Defend Europe? Một nước Nga thức tỉnh và một lục địa đang ngủ.
_ Trần H Sa lược dịch từ Foreign Policy....22/9/2026.