TRẦN H SA

< >

Khi những mối đe dọa đang lơ lửng, Trump và Tập đã gặp nhau vào tháng 10 tại Busan, Hàn Quốc, và đồng ý đình chiến một năm đối với cuộc chiến thương mại của họ. Mỹ trì hoãn các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới và Trung Quốc trì hoãn động thái liên quan đến đất hiếm. Thỏa thuận ngừng chiến, sẽ hết hạn vào ngày 10 tháng 11, vẫn cần được gia hạn.

Kể từ Busan, những người ở Washington cứng rắn  với Trung Quốc đã phải thận trọng để tránh làm đổ vở sự hòa dịu này.

Ảnh hưởng của họ cũng đã suy giảm vì những lý do khác. Ngay cả trước Busan, Trump đã sa thải Waltz và các quan chức khác trong Hội đồng An ninh Quốc gia muốn có lập trường cứng rắn với Trung Quốc - một cuộc thanh trừng được thực hiện sau áp lực từ kẻ khiêu khích Maga Laura Loomer.

Rubio kế nhiệm Waltz trong khi vẫn giữ chức Ngoại trưởng. Tại Thượng viện, ông là một trong những người chỉ trích Trung Quốc hàng đầu. Nhưng giờ đây trọng tâm của ông là thực hiện chương trình nghị sự của Trump và duy trì quan hệ với Tập.

Những người quen thuộc với quan điểm của Rubio cho biết ông và các nhà cứng rắn khác biết rằng làm việc cho Trump sẽ đồng nghĩa với việc thỏa hiệp về Trung Quốc, ít nhất là trước công chúng.

Một cựu quan chức Mỹ cho biết, "Rubio cứng rắn hơn về Trung Quốc so với vẻ ngoài. Ông tiếp tục thúc đẩy kiểm soát xuất khẩu và bảo đảm chúng ta làm việc kín với các đồng minh và đối tác để chống lại sự xâm lược của Trung Quốc. Nhưng ông ấy rất cẩn trọng trước công chúng để cho Trump không gian mà ông ta muốn duy trì mối quan hệ tốt với Tập."

Josh Cartin, cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, cho biết một lý do khiến phe cứng rắn ít hung hăng hơn là vì họ đã chứng minh thành công trong nhiệm kỳ đầu rằng chính sách tham gia, nhằm thúc đẩy sự phụ thuộc kinh tế lẫn nhau như một yếu tố ổn định, đã "không còn phát huy tác dụng".

Ông bổ sung rằng vì quan hệ Mỹ-Trung "ít nhất là mang tính cạnh tranh và nhiều nhất là đối đầu", nhiệm vụ của các nhà hoạch định chính sách hiện nay là "ngăn chặn sự cạnh tranh mang tính cấu trúc này chuyển sang thù địch công khai".

Nhưng những người cứng rắn không bị tê liệt - và Trump đã cho họ một số quyền tự do trong các vấn đề an ninh.

 Ryan Hass, trưởng trung tâm Trung Quốc của Viện Brookings, cho biết, "Vẫn còn chỗ cho việc đá chân dưới bàn, (những chiêu trò gây hấn kín đáo), nhưng mức độ và phạm vi thực hiện đều có giới hạn,"

Một số hành động gây hấn kiểu này đã đến từ Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC); dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Brendan Carr, cơ quan này đã thành lập một đơn vị chuyên trách an ninh quốc gia tập trung vào Trung Quốc, và cấm một số sản phẩm của nước này tại Mỹ, bao gồm cả máy bay không người lái.

Một số người cứng rắn kín đáo chỉ ra rằng chính quyền đã thực hiện một số bước đi khiến Trung Quốc tức giận. Ví dụ, đầu năm nay, Ngũ Giác đài đã đưa một số công ty nổi bật, bao gồm Alibaba và BYD, vào danh sách đen gồm các nhóm bị cáo buộc có liên hệ với Quân Giải phóng Nhân dân. Tờ Financial Times đã có được một bản ghi nhớ của Tòa Bạch Ốc vào tháng 11 năm ngoái cáo buộc Alibaba giúp PLA tiến hành "chiến dịch" chống lại các mục tiêu ở Mỹ -  điều mà công ty này phủ nhận.

Bộ Tài chính Mỹ cũng đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu Trung Quốc nhập khẩu dầu thô từ Iran - một nguồn dầu quan trọng đối với Trung Quốc.

Nhưng ngay cả giữa các cơ quan, cách tiếp cận cũng không đồng đều. Một tháng sau Busan, Bộ Tài chính đã ngừng kế hoạch áp đặt các biện pháp trừng phạt lên Bộ An ninh Nhà nước Trung Quốc về gián điệp mạng, nhằm tránh làm gián đoạn thỏa thuận ngừng bắn thương mại của Trump.

Matt Turpin, cựu quan chức Ngũ Giác đài và Hội đồng An ninh Quốc gia  trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, cho biết những người chỉ trích mô tả tổng thống là mềm mỏng với Trung Quốc đã bỏ qua các bước mà ông đã thực hiện để đối phó với nước này.

Turpin nói, "Trump đã tăng thuế quan lên Trung Quốc và chỉ đạo Ngũ Giác đài làm nhiều việc ở Tây Thái Bình Dương, Ngũ Giác đài có thể không nói to âm 'Trung Quốc', nhưng họ đang làm những việc rất rõ ràng tập trung vào Trung Quốc."

Turpin chỉ ra rằng các cuộc tập trận chung thường niên của Mỹ với Philippines trong năm nay có số lượng kỷ lục các đồng minh tham gia và các chiến thuật nhắc nhở Bắc Kinh rằng Washington và các đối tác đang tăng cường nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc ở Thái Bình Dương.