TRẦN H SA

Tác giả Rikki Schlott và Michael Kaplan....ngày 9 tháng 9 năm 2026.... The New York Post.

Những cảnh báo về việc trí tuệ nhân tạo nổi loạn và dẫn đến hậu quả thảm khốc cho nhân loại ngày càng vang lên trong suốt năm 2026.

Ngay cả những người đứng đầu công nghệ, bao gồm cả ông chủ OpenAI, Sam Altman và lãnh đạo Anthropic, Dario Amodei cũng đang cảnh báo.

Tuần này, một nhà nghiên cứu từng làm việc tại cả hai công ty đó, Jacob Coxon, cho biết ông đã rời Anthropic để cảnh báo "AI có thể giết chết tất cả chúng ta vào cuối thập kỷ này... Những hệ thống này sẽ sớm trở thành siêu nhân có thể hack bất cứ thứ gì, cách mạng hóa bất kỳ lĩnh vực nào chỉ sau một đêm, và thực sự sở hữu sức mạnh cùng các nguồn lực ."

Khi AI lao tới Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát, đây là cách mà sự trỗi dậy của máy móc có thể xóa sổ tất cả chúng ta.

Con người đã tự động hóa các công việc trong nhiều thập kỷ, hiện nay hầu hết  đều được kiểm soát qua internet — lĩnh vực mà AI có quyền truy cập và kiểm soát nhiều nhất.

Stuart Russell, giáo sư khoa học máy tính tại UC Berkeley, nói với The Post, "Các hệ thống AI có thể [tấn công] lưới điện, mạng lưới giao thông, thị trường tài chính," 

Các nguồn tin giải thích với The Post rằng AI có thể  phá vỡ các giới hạn của gần như bất kỳ thiết bị nào, chiếm giữ các nhà máy cấp nước và tạo ra các dòng điện chạy qua ống dẫn cho đến khi chúng nứt vỡ, cắt đứt nguồn cung cấp cho cả thành phố.

Nó có thể tấn công và vô hiệu hóa các lưới điện, khiến cho những khu vực rộng lớn ở trong bóng tối hoàn toàn, rồi vô hiệu hóa các trạm thu phát điện thoại. Những ai cố gắng trốn thoát bằng phương tiện di chuyển sẽ phải đối mặt với hỗn loạn, đèn giao thông bị phá hỏng và các trạm xăng bị ngắt kết nối. Máy ATM sẽ không hoạt động, và ngay cả khi bạn truy cập vào ngân hàng — tất cả tiền cũng có thể bị xóa sạch.

Con người thậm chí có thể vô tình bị tuyển mộ cho các nhiệm vụ phá hoại. "Bất cứ điều gì chúng ta có thể làm trên Internet, AI cũng có thể làm, kể cả giả làm con người," Patri Friedman, người tiên phong AI và là người sáng lập Pronomos Capital, bổ sung.

"AI sẽ không gặp khó khăn trong việc kiếm tiền – dù là qua giao dịch tài chính hay làm dịch vụ cho con người. Nó có thể giả dạng con người và thuê người hoặc đe dọa họ thực hiện các hành động vật lý ... chẳng hạn như lén đưa vào một ổ USB những phần mềm có khả năng lây nhiễm sang các máy tính trong mạng nội bộ.

Ngay cả khi không có ý đồ xảo quyệt, AI vẫn có thể giết người, ngay cả vô tình.

Gary Rivlin, tác giả cuốn "AI Valley" chia sẻ với The Post, "Tôi lo ngại AI không có khả năng phán đoán, suy nghĩ và hành động hợp lý dựa trên kinh nghiệm thực tế trong đời sống hàng ngày. Rồi bằng cách nào đó, một cách ngu ngốc, nó lại xả cạn hết nước chỉ vì nó không hiểu những gì mà con người sẽ hiểu. Chúng biết mọi thứ nhưng cũng chẳng hiểu gì cả."

Các nhà khoa học tại các trường đại học hàng đầu đã xử dụng AI để tạo ra virus tổng hợp, đồng thời cảnh báo về việc xử dụng sai công nghệ này. OpenAI đã thừa nhận rằng họ chơi trò mèo vờn chuột để đi trước và chặn người dùng hỏi chương trình ChatGPT cách chế tạo chất độc và vũ khí sinh học.

 Friedman tin rằng, "Trong năm năm tới, AI sẽ rất dễ dàng thiết kế được các loại thuốc mới giúp chúng ta, hoặc tạo ra virus giết chết tất cả chúng ta." Thực tế, ông còn nói thêm, "Nó đang diễn ra ngay lúc này."

Một căn bệnh được thiết kế gây tử vong có khả năng lây lan cao, nhưng không thể phát hiện trong nhiều ngày sau khi nhiễm có thể gần như không thể ngăn chặn. Một kịch bản có thể xảy ra là AI đặt mua các loại nguyên liệu thô từ các phòng thí nghiệm không có giấy phép ở các quốc gia bất hảo, rồi thuê hoặc lừa một người không hay biết gì thực hiện việc pha trộn và phát tán chúng, nhanh chóng dẫn đến thảm họa.

Vì chúng ta đang ứng dụng  AI trong nghiên cứu y học và phát triển dược phẩm, nó có khả năng tiếp cận kiến thức rộng lớn về cơ thể chúng ta cũng như những điểm yếu của nó. Cũng hãy nghĩ xem mầm bệnh có thể dễ dàng thoát ra khỏi phòng thí nghiệm như thế nào — ví dụ như những gì đã xảy ra với COVID-19. Rồi hãy tưởng tượng mầm bệnh đó được tăng cường bởi AI.

Max Tegmark, giáo sư vật lý và là chuyên gia AI của MIT, nói với The Post, "Chúng tôi nhận thấy AI ngày càng giỏi hơn trong việc chế tạo vũ khí sinh học. Có thể chúng ta còn một năm nữa nữa trước khi chúng đạt đến trình độ đó. Khi ấy nó có thể phát triển không chỉ một vũ khí sinh học, mà có thể là hàng trăm loại khác nhau và phát tán cùng một lúc."

Việc xâm nhập vào cơ sở hạ tầng hạt nhân của Mỹ — như các nhà máy điện hoặc vũ khí hủy diệt hàng loạt — là một cách sẵn có khác mà AI có thể thúc đẩy sự hủy diệt của nhân loại.

Anthony Aguirre, Giám đốc điều hành Viện Tương lai của Sự sống, cảnh báo, "Các hệ thống vũ khí hạt nhân được bảo vệ rất tốt, nhưng chúng được bảo vệ tốt trước các mối đe dọa và khả năng mà con người đã có trong nhiều năm, nhiều thập kỷ, chứ không phải chống lại các cuộc tấn công bởi AI siêu phàm" .

Một ví dụ thực tế về cách các cơ sở hạt nhân dễ bị tổn thương có thể được thể hiện rõ qua trường hợp Stuxnet, một loại sâu máy tính độc hại được phát hiện vào năm 2010.

Đây là thứ vũ khí kỹ thuật số đầu tiên trên thế giới được xác định, được thiết kế để phá hủy vật lý các thiết bị công nghiệp, được khai triển  nhằm vào nhà máy làm giàu uranium của Iran tại Natanz. Nó đã thành công vang dội, phá hủy gần 1.000 máy ly tâm bằng cách điều chỉnh tốc độ hoạt động của máy ly tâm.

Có lẽ điều đáng sợ nhất là cơ sở hạt nhân này hoàn toàn tách biệt khỏi Internet và vận hành trên một hệ thống mạng máy tính nội bộ khép kín, được bảo mật ở mức tuyệt mật. Chưa từng có bên nào đứng ra nhận trách nhiệm phát triển loại virus này, dù nghi ngờ đây là một chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel.

Trong khi đó, ông Rivlin lưu ý rằng các đặc vụ AI khi tham gia chơi trò chơi chiến tranh thường có xu hướng "nhấn nút hạt nhân" — điều mà con người không làm vì họ biết hậu quả. Điều này được chứng minh bởi King's College London, hồi tháng Hai họ đã xử dụng ChatGPT-5.2, Claude Sonnet 4 và Gemini 3 Flash trong một loạt 21 trò chơi chiến tranh.

Giáo sư Kenneth Payne, thuộc Khoa Nghiên cứu Quốc phòng, lưu ý, "95% các kịch bản mô phỏng có sự xuất hiện của việc xử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật, và 76% dẫn đến các mối đe dọa hạt nhân mang tính chiến lược".

Aguirre nói thêm, "Tôi nghĩ nếu tôi là người phụ trách NC3 của Mỹ — bộ  an ninh và an toàn vũ khí hạt nhân — tôi sẽ rất sợ hãi".

Quân đội vốn đã rất phát triển về AI. Theo Cameron Stanley, giám đốc kỹ thuật số và AI của Ngũ Giác đài, Mỹ thu thập thông tin từ tín hiệu radar, hình ảnh vệ tinh và máy bay không người lái, truyền thông điện tử và các nguồn khác, sau đó xử dụng AI để tổng hợp tất cả thành một "bức tranh hoạt động chung" về chiến trường.

Công nghệ AI đã được xử dụng để chọn mục tiêu trong Chiến dịch Epic Fury (đánh Iran) gần đây, trong khi chính phủ Iran tuyên bố tên lửa hành trình của họ được dẫn đường bởi AI. Chính phủ Nga cũng tự hào xử dụng drone hoàn toàn do AI dẫn đường để giết người ở Ukraine, không có sự tham gia của con người.

Tegmark nói rằng điều đó về căn bản là chuẩn bị cho một hệ thống AI sai lệch để tiêu diệt chúng ta.

 Ông nói, "Họ đã chế tạo robot tích hợp AI để giết người theo đủ cách rồi. Chúng ta đang chế tạo các đàn drone để để bắn hạ hay cho nổ tung mục tiêu. Có rất nhiều hệ thống AI đã được con người thiết kế để giết người. Vì vậy, điều hiển nhiên nhất [một AI nổi loạn] có thể làm là xử dụng công cụ giết người đó."

Aguirre nói rằng con người đang đùa giỡn với với nguy cơ “dần mất quyền kiểm soát” khi giao phó các quyết định trong chiến tranh và an ninh quốc gia cho các mô hình AI; bởi lẽ, đến một thời điểm nào đó, AI có thể nắm quyền kiểm soát năng lực quân sự của chúng ta nhiều hơn chính chúng ta.