Houthis chiếm giữ cảng chiến lược ở Biển Đỏ, một chiến thắng lớn cho đồng minh Iran.
Lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn đã đánh tan lực lượng chính phủ Yemen ở Mokha, đặt nhóm này vào vị thế mạnh hơn để tấn công các tàu trên một tuyến đường thủy quan trọng đối với thương mại toàn cầu.
Nguồn: Dự án Đe dọa Nghiêm trọng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (khu vực do Houthi kiểm soát).Samuel Granados/The New York Times
Tác giả Saeed Al-BatatiShuaib Almosawa và Vivian Nereim.....Ngày 10 tháng 9 năm 2026. ... The New York Times.
Theo hai quan chức Yemen, hôm thứ Năm lực lượng dân quân Houthi được Iran hậu thuẫn đã chiếm giữ một thành phố cảng chiến lược ở Biển Đỏ, sau một cuộc tấn công bằng bộ binh với quy mô lớn có thể giúp nhóm này kiểm soát tốt hơn một tuyến đường vận tải quan trọng và làm bất ổn thêm thị trường năng lượng.
Theo một quan chức địa phương và một quan chức cấp cao của tỉnh, các lực lượng Houthi đã đẩy lùi lực lượng liên minh với chính phủ Yemen, vốn được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn, nhằm chiếm giữ thành phố Mokha cũng như cảng chiến lược của thành phố. Cả hai đều phát biểu với điều kiện giấu tên vì họ không được phép phát biểu trước truyền thông.
Mokha đã là tâm điểm của nhiều ngày chiến đấu trên bộ ác liệt giữa lực lượng Houthi và chính phủ được quốc tế công nhận.
Hai bên đã nổ ra chiến tranh từ năm 2014, khi lực lượng Houthi chiếm thủ đô Sanaa của Yemen. Ngay sau đó, một liên minh quân sự do Saudi dẫn đầu đã bắt đầu chiến dịch ném bom, nhằm khôi phục quyền lực cho chính phủ, đẩy quốc gia nghèo khó vào một cuộc chiến tàn khốc. Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh, đạt được từ năm 2022, đã tan vỡ trong những tháng gần đây.
Một đoạn video lan truyền trên mạng và được The New York Times xác minh cho thấy một số xe bán tải với các nhóm đàn ông có vũ trang đứng trên khoang hàng đang chạy qua một con đường chính ở Mokha. Một người phía sau máy quay được nghe nói, "Cái chết cho nước Mỹ, cái chết cho Israel," một phần trong khẩu hiệu của Houthi.
Đối với Ả Rập Xê Út và các đồng minh Yemen, việc bị chiếm Mokha là một bước lùi lớn, đặt ra câu hỏi về khả năng kềm chế lực lượng Houthi của họ.
"Điều này sẽ đặt Mỹ, Saudi và các đồng minh của họ vào tình thế căng thẳng hơn nhiều so với hiện tại," Farea Al-Muslimi, chuyên gia Yemen tại Chatham House, một tổ chức nghiên cứu ở London, cho biết.
Đối với lực lượng Houthi, những người ngày càng đòi hỏi được đối xử như một chính phủ hợp pháp của Yemen — và được trao quyền lực cùng nguồn lực đi kèm — việc chiếm Mokha là một chiến thắng quan trọng. Nó cũng giúp đồng minh của Iran tiến gần hơn một bước đến việc kiểm soát điểm nghẽn hàng hải quan trọng, eo biển Bab al-Mandab.
Mokha cách eo biển Bab al-Mandab hẹp ở phía nam Biển Đỏ chưa đến 50 dặm. Cách đây hàng trăm năm, vị trí của thành phố đã biến nó thành một trung tâm hàng hải quan trọng, và cảng của nó từng là điểm xuất khẩu chính của hạt cà phê Yemen.
Các chiến binh Houthi trước đây đã tấn công các tàu ở Biển Đỏ, từ lãnh thổ Yemen xa hơn về phía bắc, nhưng việc kiểm soát Mokha đã tạo cho lực lượng dân quân này một chỗ đứng gần eo biển hơn, với những tác động đến thương mại toàn cầu và thị trường dầu mỏ, theo các nhà phân tích. Sau khi nhóm Houthi chiếm giữ thành phố vào hôm thứ Năm, giá dầu Brent, loại dầu chuẩn toàn cầu, đã tăng lên hơn 105 đô la một thùng, mức cao nhất trong nhiều tháng.
Adam Baron, một nghiên cứu viên tập trung vào Yemen tại New America, một tổ chức nghiên cứu ở Washington cho biết, "Đây có thể là một trong những bước ngoặt quan trọng nhất của cuộc xung đột Yemen; đặc biệt kể từ những năm gần đây."
Khói bốc lên từ nơi xảy ra một cuộc tấn công ở Mokha, Yemen, tháng trước.Tín dụng...Abdulnasser Alseddik/Associated Press
Lực lượng Houthi dự kiến sẽ cố gắng tiến xa hơn về phía nam để chiếm lãnh thổ bên cạnh eo biển và có thể là một hòn đảo trên đường thủy. Ông Baron nói, khu vực này "có thể được xem là bất động sản có giá trị chiến lược nhất của Yemen,". Ông nói thêm, nếu lực lượng Houthi chiếm được vùng lãnh thổ đó, họ có thể khiến cả hai điểm nghẽn hàng hải quan trọng của bán đảo Ả Rập — Bab al-Mandab và eo biển Hormuz — nằm dưới sự kiểm soát (dù chỉ là một phần) của Iran và các đồng minh,
Hôm thứ Năm , cơ quan ngoại giao do Houthi hậu thuẩn cho biết trong một tuyên bố rằng "vận chuyển hàng hải vẫn an toàn" và tuyên bố rằng các "cuộc đụng độ" ở miền tây Yemen, nơi Mokha tọa lạc, "giờ đã chấm dứt," mà không giải thích thêm.
Mokha trước đây do Trung tướng Tareq Saleh, một chỉ huy liên minh với chính phủ Yemen, nắm giữ.Hôm thứ Năm phát ngôn viên của ông cũng như chính phủ Ả Rập Xê Út.không trả lời yêu cầu bình luận ,
Mohammed al-Bukhaiti, một quan chức chính trị của Houthi, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng mục tiêu của nhóm là "khôi phục hoàn toàn chủ quyền và độc lập của Yemen" và đối đầu với "kẻ thù Saudi," chứ không phải là mở rộng lãnh thổ.
Ông al-Bukhaiti bổ sung, "Các phe phái khác" ở miền nam Yemen có thể "giữ các khu vực dưới quyền kiểm soát của họ" cho đến khi một quá trình chính trị Yemen được tiến hành. Ông cáo buộc lực lượng của Tướng Saleh vi phạm lệnh ngừng bắn của Yemen "theo lệnh của Saudi," và nói rằng đó là lý do Houthi đã chiến đấu với họ.
Vào hôm thứ Năm, Tướng Saleh nói trên mạng xã hội rằng ông đã ra lệnh cho binh lính "tổ chức lại hàng ngũ và thiết lập một trung tâm chỉ huy thay thế tại vị trí an toàn," phối hợp với liên minh quân sự do Saudi dẫn đầu.
Vào hôm thứ Năm, lực lượng của ông đã rút khỏi ít nhất là hai hòn đảo ở Biển Đỏ — Hunaish và Zuqar — theo quan chức cấp cao của tỉnh và một quan chức tuần duyên cũng phát biểu với điều kiện giấu tên.
Số phận của đảo Perim — được người dân địa phương gọi là Mayyun — một hòn đảo nằm trong eo biển Bab al-Mandab, vẫn chưa rõ ràng.
Bab al-Mandab ngày càng trở nên quan trọng đối với thị trường năng lượng kể từ khi Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran vào tháng Hai. Ả Rập Xê Út, nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới, thường vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, tuyến đường thủy nối Vịnh Ba Tư với các đại dương trên thế giới. Iran đã đóng cửa nó hiệu quả kể từ những ngày đầu của cuộc chiến với Hoa Kỳ.
Ả Rập Xê Út chuyển hướng sang Biển Đỏ để xuất khẩu phần lớn dầu mỏ của mình, nhưng trong hai tháng qua, căng thẳng leo thang với lực lượng Houthi đã làm gián đoạn tuyến đường đó.
Lực lượng bảo vệ bờ biển của chính phủ Yemen trên một tàu tuần tra ở Biển Đỏ ngoài khơi Mokha, Yemen, vào năm 2024. Tín dụng...Khaled Ziad/Agence France-Presse — Getty Images
Vào tháng 7, lực lượng dân quân tuyên bố phong tỏa các tàu chở dầu của Saudi đi qua Biển Đỏ, đồng thời tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các tàu và cơ sở của Saudi từ lãnh thổ phía bắc Yemen.
Cơ quan ngoại giao do Houthi hậu thuẩn cho biết trong một tuyên bố vào thứ Năm rằng nhóm này "sẽ không gây ra mối đe dọa" và họ "sẵn sàng tham gia vào khuôn khổ an ninh khu vực, đặc biệt liên quan đến việc bảo vệ hàng hải." Tuyên bố không đề cập đến việc giao tranh ở Mokha.
Cơ quan này kêu gọi cộng đồng quốc tế "buộc chế độ Saudi ngừng nhắm vào Yemen.".
Trong những ngày gần đây, các quan chức Houthi đã cáo buộc Ả Rập Xê Út tiến hành hơn 100 cuộc không kích vào Yemen để hỗ trợ các đồng minh tại quốc gia này. Chính phủ Ả Rập Xê Út chưa bình luận về những tuyên bố đó.
Lực lượng Houthi cho biết họ đã trả đũa bằng nhiều cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào bên trong Ả Rập Xê Út. Đầu tuần này, chính quyền Saudi cho biết các cuộc tấn công gần đây của Houthi đã làm bị thương hơn 70 dân thường ở các vùng phía nam của vương quốc.
Ông Al-Muslimi cho biết, trong thời gian tới, ông kỳ vọng chính phủ Yemen sẽ nỗ lực tái chiếm Mokha và "lật ngược thế cờ" với sự hỗ trợ từ các cuộc không kích của Ả Rập Xê Út.
Video Các lực lượng dân quân Houthi kiểm soát cảng chiến lược Biển Đỏ ở Yemen..... / Hai quan chức Yemen cho biết vào thứ Năm, các chiến binh Houthi đã chiếm thành phố Mokha từ tay lực lượng chính phủ Yemen. Việc chiếm giữ này giúp lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn có lợi thế kiểm soát một tuyến đường vận chuyển quan trọng.Tín dụngTín dụng...Mohammed Huwais/Agence France-Presse — Getty Images.
Một quan chức am hiểu về vấn đề cho biết Ả Rập Xê Út đang nỗ lực đồng bộ các mục tiêu với các đối tác quốc tế, và tập trung hỗ trợ chính phủ Yemen trong nỗ lực giành lại lãnh thổ trên khắp Yemen. Quan chức này phát biểu với điều kiện giấu tên để thảo luận về vấn đề ngoại giao nhạy cảm.
Quan chức này cho biết Saudi Arabia xem các cuộc tấn công của Houthi vào Saudi Arabia như một nỗ lực kéo Saudi Arabia sâu hơn và trực tiếp hơn vào cuộc xung đột, điều mà vương quốc này muốn tránh.
--------------
_ Tác giả Saeed Al-BatatiShuaib Almosawa và Vivian Nereim.....| James McManagan đóng góp phóng sự từ London và Kate Kelly đóng góp phóng sự từ New York.
# Saeed Al-Batati đưa tin từ al-Mukalla, Yemen, Shuaib Almosawa đưa tin từ Sanaa, Yemen, và Vivian Nereim đưa tin từ Riyadh, Ả Rập Xê Út.
_ Trần H Sa lược dịch từ The New York Times....Ngày 11 tháng 9 năm 2026.
Tin thêm về các cuộc chiến ở Trung Đông.
# Cảng chiến lược bị chiếm giữ: Theo hai quan chức Yemen, lực lượng dân quân Houthi được Iran hậu thuẫn đã chiếm được một thành phố cảng ở Biển Đỏ, trong một cuộc tấn công bộ binh với quy mô lớn có thể giúp nhóm này kiểm soát nhiều hơn một tuyến đường vận tải quan trọng và làm Trung Đông thêm bất ổn.
# Các cuộc không kích của Iran tại căn cứ ở Jordan: Cuộc oanh tạc của Iran nhắm vào một căn cứ quân sự ở Jordan do lực lượng Mỹ xử dụng đã gây thiệt hại "tối thiểu" cho thiết bị và không gây ra thương vong, hai quan chức Mỹ cho biết. Tuy nhiên, các quan chức cảnh báo rằng một số quân nhân có thể sẽ lên tiếng trong những ngày tới để báo cáo về chấn thương sọ não, một đặc điểm phổ biến ở các cuộc tấn công như vậy.
# Các cuộc tấn công vào tàu chở dầu: Lực lượng Mỹ đã tấn công nhiều tàu chở dầu của Iran để trả đũa các cuộc tấn công của Iran vào một tàu chiến của Hải quân Mỹ, một quan chức Mỹ cho biết, khi chiến tranh, vốn tương đối yên ổn trong nhiều tuần, trở nên nóng lên với các cuộc tấn công trả đũa.