TRẦN H SA

Tác giả Raphael Rashid tại Seoul và các hãng tin.....Thứ Ba, 18 Tháng 8 2026.... The Guardian.

Tổng thống Hàn Quốc đã tiếp tục thúc đẩy giành lại quyền độc lập kiểm soát quân đội từ Mỹ trong trường hợp chiến tranh và kêu gọi tiến triển nhanh hơn trong việc mua tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân sau lệnh của Donald Trump yêu cầu cắt giảm các cuộc tập trận chung.

Vào tối Chủ nhật, Trump đã chỉ đạo Ngũ Giác đài  "giảm đáng kể" các cuộc tập trận quân sự chung với Hàn Quốc trong tuần này, nói rằng Triều Tiên có vũ khí hạt nhân "đã không đe dọa và tôn trọng" và tổng thống Mỹ có "mối quan hệ rất tốt với Kim Jong-un".

Lee Jae Myung nói vào thứ Ba rằng Seoul  cần tiếp tục thực hiện theo đúng kế hoạch chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến (Opcon) từ phía Mỹ đối với các lực lượng Hàn Quốc ngay trong nhiệm kỳ của ông – một mục tiêu mà cả ông và chính phủ đã theo đuổi từ lâu.

"Một liên minh mạnh mẽ làm nền tảng an ninh vững chắc hơn, và việc tăng cường năng lực của chính chúng ta sẽ làm tăng giá trị và sự cần thiết của chúng ta như một đồng minh," Lee nói trong một cuộc họp nội các, mô tả liên minh Mỹ-Hàn Quốc và nền quốc phòng độc lập là hỗ trợ lẫn nhau.

Vấn đề này bắt nguồn từ cuộc chiến tranh Triều Tiên, kết thúc bằng một hiệp định đình chiến vào năm 1953 thay vì hiệp ước hòa bình chính thức, nghĩa là hai miền Triều Tiên về mặt kỹ thuật vẫn đang trong tình trạng chiến tranh. Kể từ đó, quân đội Mỹ đã đóng quân tại Hàn Quốc, và hiện đất nước này là nơi đặt Doanh Trại Humphreys, căn cứ quân sự Mỹ lớn nhất ở bên ngoài nước Mỹ. Hai quân đội huấn luyện và hoạt động chặt chẽ cùng nhau, bao gồm cả các cuộc tập trận quy mô lớn hàng năm như tuần này.

Quyền chỉ huy tác chiến (Opcon) trong thời chiến — tức thẩm quyền ra lệnh cho các lực lượng Hàn Quốc nếu giao tranh tái diễn — đã nằm trong tay Mỹ kể từ khi chiến tranh bùng nổ; quyền này được thực thi thông qua người đứng đầu Bộ Tư lệnh Liên quân (CFC), một vị trí luôn do tướng bốn sao của Mỹ đảm nhiệm.

Seoul đã giành lại quyền kiểm soát quân đội của mình trong thời bình vào năm 1994, nhưng quyền lực thời chiến đã trở thành biểu tượng mạnh mẽ của chủ quyền quốc gia, và việc giành lại quyền lực này đã là một trong những mục tiêu an ninh hàng đầu của Hàn Quốc trong hơn hai thập kỷ, nhiều lần bị trì hoãn dưới các chính phủ kế tiếp.

Các cuộc tập trận diễn ra trong tuần này — vốn đã bị cắt giảm quy mô — nhằm mục đích kiểm chứng mức độ sẵn sàng của Hàn Quốc để cuối cùng tiếp nhận quyền chỉ huy nói trên; đây là tiến trình mà ông Lee đã nỗ lực thúc đẩy nhanh hơn kể từ khi nhậm chức.

Lee cũng kêu gọi đẩy nhanh tiến độ chương trình tàu ngầm của Hàn Quốc chạy bằng năng lượng hạt nhân, cũng như công tác đào tạo sĩ quan có năng lực tác chiến kết hợp chặt chẽ cho các cuộc xung đột trong tương lai.

  

Chiến dịch mới này diễn ra sau khi Trump kêu gọi cắt giảm cuộc tập trận 10 ngày dự kiến bắt đầu từ thứ Hai dưới tên gọi Ulchi Freedom Shield, một trong hai cuộc tập trận thường niên chính yếu do Hàn Quốc và Mỹ tổ chức.

Dự kiến sẽ có khoảng 18.000 binh sĩ Hàn Quốc, cùng với lực lượng và nhân sự Mỹ từ 11 trong số 18 quốc gia thành viên của Bộ Tư lệnh Liên Hợp Quốc (UNC), cơ quan đa quốc gia giám sát việc thực thi hiệp định đình chiến năm 1953, văn bản đã chấm dứt các hành động thù địch trong Chiến tranh Triều Tiên.

Trong cuộc trao đổi tại Phòng Bầu dục vào hôm thứ Hai, Trump khẳng định lãnh đạo Triều Tiên Kim đã hồi đáp lệnh của ông gửi Ngũ Giác đài nhưng không cung cấp chi tiết. Khi được hỏi các cuộc trò chuyện với Kim đang ở giai đoạn nào, Trump nói "rất tích cực" nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Trump nhấn mạnh lời khen ngợi dành cho Kim, nói rằng mối quan hệ của họ đã làm giảm căng thẳng. Ông nói, "Cậu thấy đấy, tôi thực sự đang làm cho nó an toàn hơn nhiều. Kim Jong-un luôn đối xử với tôi bằng thái độ rất tôn trọng. Tôi hiểu anh ấy. Anh ấy hiểu tôi."

Trước đây, Trump  đã đình chỉ các cuộc tập trận quân sự lớn giữa Mỹ và Hàn Quốc nhằm thúc đẩy ngoại giao với Kim. Sau hội nghị thượng đỉnh đầu tiên với nhà lãnh đạo Triều Tiên năm 2018, cuộc tập trận Ulchi Freedom Guardian năm đó đã bị hủy bỏ, trong khi các cuộc diễn tập khác bị đình chỉ hoặc bị thu hẹp. Các cuộc tập trận được thiết kế lại và tiếp tục với hình thức được điều chỉnh cùng với tên gọi mới.

Tổng thống Mỹ đã hành động bất chấp cảnh báo từ các quan chức quân sự Mỹ và Hàn Quốc rằng, chế độ Kim đang học hỏi các chiến thuật tác chiến mới khi gửi quân Triều Tiên vào cuộc chiến Ukraine. Tuần trước, các quan chức quân sự Hàn Quốc và Mỹ cho biết các cuộc diễn tập Lá chắn Tự do Ulchi sẽ kết hợp các yếu tố như kinh nghiệm của Triều Tiên với máy bay không người lái trên chiến trường.

Triều Tiên đã thắt chặt quan hệ quân sự với Nga kể từ khi ký hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 6 năm 2024. Bình Nhưỡng đang cung cấp quân đội, đạn dược và tên lửa đạn đạo để hỗ trợ cuộc chiến của Moscow chống lại Ukraine.

Đại tá Ryan Donald, giám đốc công tác công chúng của các bộ chỉ huy do Mỹ dẫn đầu tại Hàn Quốc, cho biết, "Họ đã rút ra những bài học đó và mang về Bắc Triều Tiên, điều đó thay đổi năng lực của CHDCND Triều Tiên".

"Việc huấn luyện đào tạo của chúng tôi đã tính đến mối đe dọa đó, đó là lý do khiến cuộc tập trận trông khác [so với các cuộc tập trận trước], và trong năm năm qua nó liên tục phát triển."

Vào hôm thứ Ba, văn phòng tổng thống Seoul cho biết các cuộc diễn tập không phản ánh "bất kỳ ý định nào tấn công Triều Tiên hay làm leo thang căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên".

Văn phòng của Lee nhắc lại rằng mục đích căn bản của họ là “không coi một thực thể cụ thể nào đó là đối thủ, mà là bảo vệ cuộc sống thường nhật an toàn và sự yên bình của người dân”.

-----------------

_ Tác giả Raphael Rashid tại Seoul và các hãng tin.....

_ Trần H Sa lược dịch từ The Guardian....18 Tháng 8 2026...