TRẦN H SA

Tác giả Ana Rodríguez Brazón ở Caracas, Geoff Dyer ở London và Joe Daniels ở Bogotá. ... ngày 29 tháng 8 năm 2026. ... Financial Times.

Thỏa thuận của chính quyền Trump nhằm kiểm soát 65 tỷ thùng dầu của Venezuela đã bị cả thành viên phe đối lập và một số người ủng hộ chính phủ chỉ trích nặng nề.

Vào tối thứ Sáu Tổng thống Donald Trump đã công bố một thỏa thuận cấp quyền khai thác trong 100 năm cho một công ty do Mỹ dẫn đầu đối với 17 mỏ dầu; các mỏ này chiếm hơn một phần năm trữ lượng dầu của Venezuela – quốc gia sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới.

Trump gọi thỏa thuận này là "thỏa thuận dầu lớn nhất trong lịch sử thế giới". Tổng thống lâm thời Venezuela, Delcy Rodríguez, cho biết điều này sẽ mang lại khoản đầu tư trị giá hơn 100 tỷ đô la cho đất nước.

Hai chính phủ hiện cung cấp rất ít thông tin chi tiết về cách thức hoạt động của thỏa thuận này, và vẫn chưa giải thích nguồn đầu tư mới sẽ đến từ đâu. Cũng chưa rõ Petróleos de Venezuela (PDVSA), công ty dầu khí quốc gia của Venezuela  đang chịu lệnh trừng phạt, sẽ đóng vai trò gì.

Juan Pablo Guanipá, một trong những thành viên nổi bật nhất của phe đối lập hiện đang ở Venezuela, cho biết đầu tư nước ngoài là yếu tố sống còn để phục hồi ngành dầu khí của đất nước sau nhiều năm quản lý yếu kém, và thỏa thuận này có một số "tiềm năng" giúp thúc đẩy hoạt động.

Nhưng, khi nhắc đến chính phủ Rodríguez, ông nói thêm rằng "chừng nào những người từng tàn phá đất nước và PDVSA vẫn là những người nắm giữ nguồn tiền từ thỏa thuận này, thì chúng ta chẳng khác nào đang xây một tòa nhà chọc trời trên nền đất sét".

Henrique Capriles, một nghị sĩ lãnh đạo phe đối lập ôn hòa, cho biết có nhiều nghi ngờ về thỏa thuận do "sự mờ ám và tham nhũng" của chính phủ.

Ông nói trên X, "Những kẻ đã phá hủy trong PDVSA  vẫn đang nắm quyền và họ sẽ không xây dựng lại được bất cứ điều gì," Ông cũng cho rằng chính phủ cần giải thích cơ sở pháp lý cho thỏa thuận theo quy định hiến pháp và những lợi ích dành cho người dân Venezuela.

Đầu tháng này, chính phủ Venezuela và phe đối lập đã bắt đầu các cuộc đàm phán nhằm đặt nền móng cho các cuộc bầu cử mới. Trong cuộc bầu cử cuối cùng diễn ra vào năm 2024, cựu tổng thống Nicolás Maduro tuyên bố mình là người chiến thắng mặc dù có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy ông đã thua một ứng cử viên đối lập.

Maduro và vợ ông, Cilia Flores, đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ trong một cuộc đột kích vào ban đêm tại Caracas vào ngày 3 tháng 1, và hiện đang bị giam giữ tại một nhà tù ở New York chờ xét xử về tội danh buôn bán ma túy.

Sau vụ bắt giữ, chính quyền Trump nhanh chóng ủng hộ Rodríguez, phó của Maduro, người đã thông qua các luật mở cửa ngành dầu khí và khai khoáng của đất nước cho đầu tư nước ngoài.

Các chính trị gia đối lập lo ngại chính quyền Trump giờ đây sẽ ngần ngại hơn trong việc thúc đẩy bầu cử vì họ dựa vào Rodríguez để thực hiện thỏa thuận dầu mỏ mới. "Họ không muốn một cuộc bầu cử mà vấn đề này trở thành một trong những chủ đề tranh luận chính," một nhân vật nổi bật thuộc phe đối lập nhận định..

Một số chỉ trích mạnh mẽ nhất về thỏa thuận đến từ những nhân vật liên quan đến phong trào chính trị Chavismo, phong trào đã chiếm ưu thế ở Venezuela kể từ khi cố lãnh đạo theo đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa  Hugo Chávez, người tiền nhiệm của Maduro, nhậm chức năm 1999.

Rafael Ramírez, người từng là chủ tịch PDVSA từ 2004 đến 2014 và là bộ trưởng năng lượng từ 2002 đến 2014, nói rằng thỏa thuận này đại diện cho "vụ cướp bóc lớn nhất trong lịch sử đất nước chúng ta".

Ramírez, người đã chia tay Maduro vào năm 2017 và hiện sống ở châu Âu, nói, "Nó báo hiệu sự kết thúc của PDVSA. Giờ đây, công ty này sẽ chỉ còn đóng vai trò là đơn vị quản lý hợp đồng."

William Rodríguez, cựu thành viên Quốc hội thuộc Đảng Xã hội Thống nhất cầm quyền, nói rằng thỏa thuận này là "sự phản bội lớn nhất về dầu mỏ trong lịch sử đất nước", vì nó chưa từng được thảo luận tại quốc hội và vi phạm hiến pháp.

Vào hôm thứ Bảy, các nhóm cánh tả đã xuống đường ở Caracas để phản đối việc Mỹ "bảo hộ" Venezuela, nhiều người cầm biển ghi "Người Mỹ hãy rời khỏi Venezuela".

Fernando Berroterán, thành viên Mặt trận Chống Đế quốc Nhân dân, cho biết. "Họ [Mỹ] đã tấn công quê hương Venezuela vào ngày 3 tháng 1 và hôm nay họ đang cố gắng khuất phục chúng ta," 

Sản lượng dầu của Venezuela đã sụt giảm, một phần do quản lý kém và một phần do các lệnh trừng phạt của Mỹ, từ mức cao khoảng 3 triệu thùng mỗi ngày xuống còn khoảng 1,12 triệu, chưa đến một phần mười sản lượng của Mỹ.

Enrique Novoa, người đứng đầu Hiệp hội dầu khí Venezuela, cho biết mặc dù các công ty dầu địa phương chưa biết chi tiết thỏa thuận, "ngành này vẫn lạc quan về bất cứ điều gì hỗ trợ cho sự phát triển của ngành".

Tuy nhiên, Francisco Monaldi, chuyên gia về ngành dầu khí Venezuela tại Đại học Rice, dự đoán không có tác động ngay lập tức đến sản lượng dầu của Venezuela.

Ông nói, "Trong ngắn hạn, rất khó để nhanh chóng gia tăng sản lượng, vì vậy mức tăng trong năm nay có thể sẽ dưới 200.000 thùng,". Ông cũng cho biết thêm rằng mức tăng có thể sẽ cao hơn một chút vào năm tới."

------------

_ Tác giả Ana Rodríguez Brazón ở Caracas, Geoff Dyer ở London và Joe Daniels ở Bogotá. ... . 

_ Trần H Sa lược dịch từ Financial Times.....ngày 30 tháng 8 năm 2026. ..