TRẦN H SA

Tác giả Annie Karni.... Ngày 4 tháng 11 năm 2026... The New York Times.

Vào buổi tối lạnh giá trong lễ nhậm chức của Tổng thống Trump hồi năm ngoái, sau khi vị tổng thống được minh oan, trở lại nắm quyền và ngay lập tức ân xá cho gần như tất cả những người tham gia bạo loạn ngày 6 tháng 1, dân biểu  Hakeem Jeffries, đảng Dân chủ đến từ New York, đã tập hợp các phụ tá hàng đầu của mình cho một bữa ăn tối yên tĩnh  ở Washington.

Trong một phòng riêng phía sau nhà hàng Ý Osteria Morini bên bờ sông Anacostia, ông Jeffries, một lãnh đạo đảng Dân chủ tương đối thiếu kinh nghiệm, cùng nhóm của ông đã dành hàng giờ để lên kế hoạch xử dụng quyền lực hạn chế của phe thiểu số, để kềm chế một tổng thống mới lên nắm quyền, người hiện đang kiểm soát cả hai viện của Quốc hội.

Theo một người tham dự bữa tối, ông Jeffries chỉ quan tâm đến một điều duy nhất.

 Ông ấy nói một cách chắc chắn, “Chúng ta chỉ cần thắng thôi. Nếu chúng ta không thắng vào năm 2026, mọi chuyện sẽ kết thúc.”

Hôm thứ Ba, đảng Dân chủ đã làm được điều đó, giành được đa số tại Hạ viện và đưa ông Jeffries, 56 tuổi, đến tình thế khá gian nan, làm nên lịch sử với tư cách là Chủ tịch Hạ viện người Mỹ gốc Phi đầu tiên. Ông đã chủ trì những chiến thắng lịch sử cho đảng của mình, vượt xa cả sự mong đợi của chính họ. Giờ đây, hành động của ông sẽ quyết định mức độ hiệu quả của đảng Dân chủ trong việc kềm chế quyền lực của ông Trump, và giúp định hình chương trình nghị sự cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2028.

Dưới đây là năm điều cần biết về ông Jeffries.

Ông Jeffries lớn lên trong một gia đình thuộc tầng lớp lao động ở khu Crown Heights thuộc Brooklyn thời những năm 1980. Vào thời điểm đó, khu vực này - nơi hiện nay đã được cải tạo và trở nên sang trọng hơn - từng là tâm điểm của các phong trào đấu tranh của người da đen, nhưng cũng đồng thời là nơi tràn lan tội phạm và bất ổn do đại dịch ma túy đá (crack cocaine) gây ra.

Là con trai của một nhân viên xã hội đồng thời là một chuyên viên tư vấn cai nghiện, người sau này trở thành một luật sư tranh tụng đầy quyền lực, ông Jeffries lớn lên trong một gia đình mà những người quen biết lâu năm mô tả là tràn ngập tư tưởng dân tộc chủ nghĩa của người da đen. Chú của ông, Leonard Jeffries, một giáo sư tại City College ở New York, có liên hệ với phong trào "tập trung vào châu Phi" (Afrocentrism) và thường bày tỏ những quan điểm cực đoan về vấn đề này.

Ông Jeffries và người anh trai, Hasan Kwame Jeffries, một giáo sư lịch sử tại Đại học bang Ohio, được cha mẹ là những người sùng đạo luôn khuyến khích phải nỗ lực vượt bậc trong mọi lĩnh vực.

Lupe Todd-Medina, một trong những cố vấn chính trị lâu năm của ông, nhớ lại, “Khi Hakeem còn nhỏ, đường Myrtle Avenue được biết đến như là ‘Đường phố của án mạng’. Đó không phải là nơi người da trắng muốn đến. Ông ấy lớn lên trong một môi trường tràn đầy tình yêu thương, với rất nhiều người dì chung quanh. Điều đó cũng góp phần định hình con người ông ấy.”

Mẹ và dì của ông gia nhập nhà thờ Cornerstone Baptist Church, một nhà thờ dành cho người da đen, vào những năm 1960, và giáo đoàn cùng các mục sư của nhà thờ đã trở thành một ảnh hưởng quan trọng trong việc định hình cuộc sống thời thơ ấu của  Jeffries. Khi còn nhỏ, ông từng làm người hướng dẫn tại đó. Bà nội của ông từng dự đoán rằng một ngày nào đó ông sẽ trở thành mục sư.

Ông Jeffries cho biết động lực thúc đẩy ông kể từ khi vào trường luật, chính là những cuộc đấu tranh vì công lý chủng tộc. Nếu mọi việc diễn ra theo đúng dự kiến ​​và ông được bầu làm Chủ tịch Hạ viện da màu đầu tiên vào tháng Giêng, ông sẽ đứng thứ hai trong danh sách kế vị chức Tổng thống.

"Có lẽ là điều quan trọng nhất đối với anh ấy là  phá vỡ những rào cản vô hình,” bà Todd-Medina nói.

Tại buổi tiệc ăn mừng chiến thắng tối thứ Ba, ông đã kết thúc bài phát biểu của mình bằng lời bày tỏ niềm tự hào về quê hương.

Anh ấy nói. “Chúng ta đã làm được rồi, Brooklyn. Chúng ta đã làm được rồi.”

Cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi chưa bao giờ thực sự đào tạo người kế nhiệm, nhưng bà có một nhóm nhỏ các thành viên Đảng Dân chủ trung thành chung quanh bà, những người mà bà coi là những người kế nhiệm tiềm năng. Ông Jeffries chưa bao giờ là một trong số họ. Nhưng khi ông được các thành viên Đảng Dân chủ bầu làm chủ tịch nhóm dân biểu của họ vào năm 2018, về căn bản là người phát ngôn chính và là lãnh đạo số 5 của đảng, ông được nhiều người coi là có tiềm năng trở thành Chủ tịch Hạ viện da màu đầu tiên .

Bốn năm sau, khi bà Pelosi chấp nhận lời kêu gọi từ bỏ vai trò lãnh đạo phe Dân chủ, ông Jeffries nhanh chóng nổi lên như sự lựa chọn hàng đầu của các đồng nghiệp để kế nhiệm bà. Ông được bầu làm lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện bằng hình thức bỏ phiếu tán thành, sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022.

Tuy nhiên, dù ông không được dự đoán sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh nào cho chức vụ chủ tịch Hạ viện, nhưng các thành viên Đảng Dân chủ không hoàn toàn vui mừng về việc ông được thăng tiến trở thành người quyền lực nhất trong Quốc hội.

Mặc dù được xem là một gương mặt mới so với những người kỳ cựu đã lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện cho đến gần đây, ông Jeffries ôn hòa hơn đáng kể so với bà Pelosi và những người theo chủ nghĩa cấp tiến, khối lớn nhất trong đảng. Ông được xem là một nhân vật thuộc phe bảo thủ trong bối cảnh nhiều cử tri Dân chủ đang bác bỏ cấu trúc quyền lực đã ăn sâu bám rễ trong đảng mình.

Ông ấy vốn dĩ thận trọng.

Ông Jeffries nổi tiếng với những bài phát biểu và tuyên bố hùng hồn cùng những lời công kích sắc bén nhằm vào đảng Cộng hòa. Nhưng ông là một chính trị gia thận trọng, tránh những cuộc đối đầu công khai và thích những cuộc thảo luận riêng tư kéo dài, hơn là những hành động vội vàng. Điều đó đã khiến một số đảng viên Dân chủ coi ông là quá thận trọng, theo các cuộc phỏng vấn với khoảng nửa tá quan chức giấu tên để đưa ra cái nhìn thẳng thắn về vị thế của ông.

Họ đặt câu hỏi liệu ông ấy có đủ bản lỉnh để duy trì những cuộc đấu tranh mà đảng Dân chủ cần phải chứng minh cho cử tri thấy, họ có thể tiến hành và giành chiến thắng, khi họ đã nắm quyền ở Washington.

Một số dân biểu Dân chủ Hạ viện cũng cho biết, trong những năm qua họ đã rất ngạc nhiên khi không nhận được nhiều thông tin trực tiếp từ ông Jeffries, ngay cả sau những thành công hay khó khăn. Họ đã quen với bà Pelosi, người luôn liên tục gọi điện thoại để nắm bắt tình hình của nhóm, thường chúc mừng hoặc chia buồn với các dân biểu khi bà hỏi họ về những gì họ đang nghe được. Nhưng bà Pelosi thực chất đảm nhiệm cả vai trò chủ tịch Hạ viện và là người điều phối phe đa số.

Ngày nay, nhiệm vụ được phân chia rõ ràng hơn, bà Katherine M. Clark, đại diện của bang Massachusetts, người đứng thứ hai và đang có cơ hội trở thành người nữ đầu tiên lãnh đạo phe đa số, đảm nhận các nhiệm vụ quản lý thành viên, thường đi kèm với chức vụ người đứng đầu bộ phận kiểm phiếu.

Một số đồng minh của ông Jeffries cho biết họ kỳ vọng ông sẽ hành động quyết đoán và mạnh mẽ hơn trong công việc mới.

Dân biểu Gregory W. Meeks, đảng viên Dân chủ đến từ New York và là một trong những phụ tá thân tín nhất của ông Jeffries, nói, “Khi bạn là chủ tịch Hạ viện, bạn trở thành động lực của cuộc bỏ phiếu. Hakeem sẵn sàng làm điều đó. Còn khi ở phe thiểu số, vai trò của bạn không quan trọng bằng.”

Lập trường ủng hộ Israel của ông đã khiến ông mất lòng phe tả.

Nhiều ứng cử viên theo chủ nghĩa xã hội dân chủ đắc cử năm nay, có cái nhìn đặc biệt ác cảm với ông Jeffries, coi ông là một chính trị gia thuộc phe bảo thủ, người đã kìm hãm một số mục tiêu cấp tiến của họ.

Họ cũng cho rằng ông có quan hệ quá mật thiết với AIPAC, nhóm vận động hành lang ủng hộ Israel mà nhiều đảng viên Dân chủ coi là "độc hại về mặt chính trị ". Người dẫn chương trình phát thanh Charlamagne Tha God đã chế giễu ông  bằng biệt danh "AIPAC Shakur".

Ông Jeffries tỏ ra khó chịu trước ý kiến ​​cho rằng ông chịu ơn bất kỳ nhóm lợi ích đặc biệt nào bên ngoài đảng.

Ông nói trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu năm nay, “Không ai có thể chỉ ra bất kỳ trường hợp nào tôi bỏ phiếu mà lại bị ảnh hưởng bởi bất kỳ nhóm bên ngoài nào”.

Tuy nhiên, ông Jeffries sẽ phải đối mặt với một thử thách lớn vào năm tới, từ một khối các nhà lập pháp cấp tiến, những người muốn đảng Dân chủ đoàn kết chung quanh việc chấm dứt viện trợ quân sự cho Israel, một vấn đề gây chia rẽ sâu sắc trong đảng. Ông cũng sẽ phải đối mặt với áp lực trái chiều từ các đảng viên Dân chủ ôn hòa hơn, những người đã bí mật cảnh báo ông rằng đảng sẽ bị suy yếu nếu ông quá nhượng bộ phe tả.

Ông Jeffries đã nhận thức được sự cần thiết phải điều chỉnh lại lập trường của đảng Dân chủ về Israel. Câu hỏi đặt ra là ông ấy sẽ sẵn sàng đi xa đến mức nào.

Đầu năm nay, ông đã phản đối một dự luật được gần một nửa số dân biểu Dân chủ Hạ viện ủng hộ, dự luật này sẽ chấm dứt viện trợ của Mỹ cho Israel . Nhưng trong một bức thư công bố lập trường của mình, ông thừa nhận rằng có những lý do chính đáng để ủng hộ dự luật và khẳng định rằng “cần có một sự thay đổi hướng đi có ý nghĩa” trong mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Israel .

Ông ấy là một thủ lĩnh thuộc thế hệ X (được sinh ra trong khoảng từ năm 1965 đến năm 1980) , rất thích xử dụng các từ ngữ liên quan đến hip-hop.

Ông Jeffries, một nhà lãnh đạo thuộc thế hệ X trong một Quốc hội vẫn còn nhiều thành viên thuộc thế hệ Baby Boomer ( sinh ra trong khoảng 1946–1964), ông đã biến văn hóa hip-hop thành một phần trọng tâm trong hình ảnh công chúng của mình, thường xuyên lồng ghép lời bài hát rap vào các bài phát biểu.

Trong phiên tòa luận tội ông Trump năm 2020, ông Jeffries đã kết thúc bài thuyết trình trang trọng của mình bằng một câu hát của rapper đồng hương Brooklyn, Biggie Smalls: “Và nếu bạn chưa biết, thì giờ bạn đã biết rồi.”

Tại một cuộc họp báo hồi tháng Hai, ông đã trích dẫn lời của rapper Jay-Z khi lên tiếng phản đối việc phân chia lại khu vực bầu cử ở Texas.

Ông nói, “Đến lúc nào thì những phần tử cực đoan thuộc đảng Cộng hòa mới đi đến kết luận rằng tầm ảnh hưởng của các ông không đủ rộng và lực lượng của các ông không đủ mạnh?” 

Vào tháng 3, tại một cuộc họp báo liên quan đến việc chính phủ đóng cửa, ông lại một lần nữa tìm đến nguồn cảm hứng từ Jay-Z.

Ông Jeffries nói, “Nhưng với chúng tôi, việc khó thì có thể hoàn thành trong một ngày, còn việc bất khả thi thì mất một tuần,” trích dẫn một đoạn rap của Jay-Z trong bài “Diamonds from Sierra Leone” của Kanye West.

---------------

_ Annie Karni là phóng viên chuyên trách về Quốc hội của tờ The Times.

_ Trần H Sa lược dịch từ The New York Times.... 05/11/2026.